بازدید میدانی بریکس از آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز؛ نقطه آغاز همکاری‌های بین‌المللی

نمایندگان کشور‌های عضو بریکس در جریان بازدید میدانی از آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران با ظرفیت‌های علمی و فناوری این مرکز آشنا شدند و زمینه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه علوم شناختی و فناوری‌های مغزی فراهم شد.

کد خبر: ۱۳۴۱۹۹۲

چهارشنبه - ۱۹ آذر ۱۴۰۴ / December 10, 2025

به گزارش خبرنگار دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، دبیر ستاد توسعه فناوری شناختی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، پورعباسی، درباره نشست دو روزه کارگروه علم و فناوری کشور‌های عضو بریکس که به میزبانی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، توضیح داد. این نشست با حضور حضوری و مجازی کشور‌های عضو، به منظور رایزنی و گفت‌و‌گو برای توسعه همکاری‌های علمی و فناوری بین کشور‌ها برگزار شد.

پورعباسی با اشاره به برگزاری بازدید‌های میدانی برای کشور‌های حاضر، گفت: «یکی از این بازدیدها، امروز از آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز بود. هدف ما ارائه اطلاعات جامع درباره ظرفیت‌ها و امکانات این آزمایشگاه بود و امیدواریم این بازدید‌ها به همکاری‌های علمی مشترک بین کشور‌های عضو بریکس منجر شود.»

وی درباره ظرفیت صادرات فناوری به کشور‌های عضو بریکس اظهار داشت: «با توجه به حضور کشور‌هایی مانند هند، چین و روسیه، جمعیت غالبی از جهان در این حوزه تحت پوشش قرار می‌گیرد و بازار بزرگی برای فناوری ایجاد می‌شود. این امر فرصت مناسبی برای انتقال فناوری به داخل کشور و دستیابی به فناوری‌هایی است که نیاز داریم.»

پورعباسی افزود: «این جلسات می‌تواند منجر به خروجی‌های ملموس در کوتاه‌مدت شود و انتظار داریم در طول سال‌های نه‌چندان دور، نتایج آن در کشور قابل مشاهده باشد.»

وی درباره عملکرد ستاد توسعه علوم شناختی توضیح داد: «ستاد یک نهاد حاکمیتی است که وظیفه هماهنگی و یکپارچه‌سازی نهاد‌های مختلف زیست‌بوم علم و فناوری را بر عهده دارد. این ستاد بین سیاست‌گذاران، قانونگذاران، دانشگاه‌ها، مراکز علمی، فناوران و جامعه تعامل ایجاد می‌کند.»

دبیر ستاد توسعه فناوری شناختی افزود: «در حال حاضر حدود هشت هزار متخصص در حوزه علوم شناختی فعالیت می‌کنند و نزدیک به ۱۵۰ شرکت فعال در حوزه تکنولوژی داریم که حدود ۴۰ درصد آنها دانش‌بنیان هستند. این ظرفیت، زمینه تولید فناوری‌های عصبی برای پاسخ به نیاز‌های داخلی و بازار کشور را فراهم کرده است.»

پورعباسی در پایان گفت: «هدف ما این است که تا پایان برنامه هفتم توسعه، حداقل ۵۰ درصد از بازار داخلی فناوری‌های عصبی کشور را تأمین کنیم و به تولید فناوری‌های بزرگتر و پیشرفته‌تر دست یابیم.»

ارائه خدمات تخصصی آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران به محققین حوزه مغز و شناخت

رئیس آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران، دکتر عقابیان، نیز گزارشی جامع از امکانات و زیرساخت‌های موجود ارائه کرد. بازدید شامل معرفی امکانات آزمایشگاهی و سپس بررسی تمام زیرساخت‌ها و تجهیزات تخصصی بود که در این مرکز فراهم شده است.

دکتر عقابیان با اشاره به اهمیت کار‌های آزمایشگاه در حوزه مغز و شناخت، تاکید کرد که فعالیت‌های این مرکز می‌تواند برای سایر کشور‌های عضو بریکس نیز مفید باشد، چرا که بسیاری از آن کشور‌ها فاقد امکانات متمرکز و پیشرفته مشابه هستند. به گفته وی، آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران می‌تواند خدمات تخصصی به محققین حوزه مغز و شناخت ارائه کند و نتایج تحقیقات را به شکل کاربردی در بالین به کار گیرد.

وی افزود: «این آزمایشگاه با داشتن تیم تخصصی و تجهیزات پیشرفته، امکان توسعه روش‌های نوین در حوزه مغز و شناخت را فراهم کرده و آمادگی دارد در همکاری‌های بین‌المللی، تجربیات و فناوری‌های خود را در اختیار دیگر کشور‌ها قرار دهد.»

رئیس آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز همچنین بر نقش همکاری‌های بین‌المللی در ارتقای مرجعیت علمی کشور تأکید کرد و گفت: «طبیعی است که هر کشوری در برخی زمینه‌ها پیشرفت بیشتری نسبت به دیگر کشور‌ها داشته باشد. با ایجاد ارتباطات علمی و شناسایی ظرفیت‌های متقابل، می‌توانیم از تجارب دیگر کشور‌ها نیز بهره‌مند شویم و امکانات خود را به شکل مشارکتی به کار بگیریم.»

دکتر عقابیان در بخش دیگری از سخنان خود به خدمات آزمایشگاه اشاره کرد و توضیح داد که این مرکز زیرساختی را فراهم کرده که به تمام محققین و متخصصین حوزه مغز و شناخت امکان تحقیق و توسعه می‌دهد. وی افزود: «آزمایشگاه به نیاز‌های جامعه، چه در حوزه پزشکی و چه در مسائل اجتماعی، پاسخ می‌دهد و ارزیابی‌ها و راهکار‌هایی را برای بهبود عملکرد مغز و شناخت انسان ارائه می‌کند. این شامل بیماری‌هایی مانند اعتیاد و وسواس است که اگرچه جایگاه اجتماعی دارند، اما هنوز توسط عموم مردم به عنوان بیماری شناخته نمی‌شوند.»

وی ادامه داد: «آزمایشگاه به شناسایی نیاز‌های کاربردی، نمونه‌سازی، تهیه دستورالعمل و آموزش در این حوزه‌ها می‌پردازد و نتایج تحقیقات علمی را به شکل عملیاتی و کاربردی در اختیار جامعه و محققین قرار می‌دهد.»

دکتر عقابیان در پایان خاطرنشان کرد که آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران نه تنها به ارائه خدمات به پروژه‌های دانشگاهی محدود نمی‌شود، بلکه هدف اصلی آن، کاربردی‌سازی تحقیقات و ارائه خدمات تخصصی به جامعه علمی و بالینی کشور است.