انقلاب هوش مصنوعی در سینمای مستند

کارگاه آموزشی «هوش مصنوعی: خدمت یا خیانت به مستند» با حضور امیر سحرخیز، نویسنده و کارگردان و محمد واعظی، فیلمساز مستند، روز جمعه ۲۱ آذرماه در پردیس سینمایی ملت در سومین روز از نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» برگزار شد.

کد خبر: ۱۳۴۲۸۱۶

جمعه - ۲۱ آذر ۱۴۰۴ / December 12, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، کارگاه آموزشی با عنوان «هوش مصنوعی: خدمت یا خیانت به مستند» روز جمعه ۲۱ آذرماه در پردیس سینمایی ملت در سومین روز از نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» برگزار شد.

هوش مصنوعی مسیر فیلمسازان را هموارتر کرده است

محمد واعظی، فیلمساز مستند، در ابتدای این کارگاه درباره هوش مصنوعی در فضای مستند گفت: وضعیت امروز در مورد ورود هوش مصنوعی به زندگی، نه فقط در سینمای مستند بلکه در سینمای داستانی و انیمیشن انقلاب ایجاد کرده است. هوش مصنوعی مسیر فیلمسازان را هموارتر کرده و طبق داده‌های آماری پیش‌بینی می‌شود که سرعت رسیدن به مقصد مدنظر ما را به یک دهم می‌رساند. این ابزار سرعت تدوین، اصلاح رنگ و نور و... را کمتر می‌کند.

این فیلمساز ادامه داد: بخش تحقیق در مستند بسیار مهم است، اما یکسری دغدغه‌ها همیشه بوده؛ اینکه چگونه اطلاعات را به دست آوریم، چگونه اطلاعات را کامل کنیم و چگونه آنها را دسته‌بندی کنیم. هوش مصنوعی الان این کار را به درستی انجام می‌دهد و می‌توانیم با این ابزار پیش برویم. درواقع هوش مصنوعی سوزن را در انبار کاه برای ما پیدا می‌کند. هوش مصنوعی داده‌های زیادی را در اختیار ما می‌گذارد و البته مهم است که در نهایت هوش انسانی دخیل شود و آن‌ها را چک کند.

واعظی ادامه داد: کار دیگری که هوش مصنوعی می کند، این است که داده کاوی در بین انبوهی از اطلاعات را انجام می‌دهد. برای مثال اطلاعات مانند نامه‌ها و دست‌خط‌ها و... درباره موضوعی تاریخی، همواره زیاد است؛ هوش مصنوعی این داده‌ها را جمع‌آوری و بین آن‌ها ارتباط و انسجام زیادی را ایجاد می‌کند.

هوش مصنوعی یک دستیار بسیار خوب و دقیق است

وی افزود: هوش مصنوعی حجم بسیار زیادی  از داده را تفکیک می‌کند و با دیتای درستی که به این ابزار می‌دهید، در نهایت یک فایل کامل و جامع و منسجم به شما تحویل می‌دهد. هوش مصنوعی یک دستیار بسیار خوب و دقیق است.

واعظی درباره ابعاد این ابزار گفت:  در بحث بازسازی در هوش مصنوعی این سوال پیش می‌آید که آیا می‌توان تاریخ را بازسازی کرد یا خیر؟  این خیلی ترسناک است اما با احیتاط پاسخ این سوال را می‌دهم و می‌گویم بله. هوش مصنوعی می‌تواند تاریخ را برای ما بازسازی کند و برگرداند.

واعظی در ادامه گفت: در بحث هوش مصنوعی چالش‌های زیادی در دنیا پیش آمده است. مثلا استفاده از عکس‌هایی که با واقعیت مو نمی‌زند. هوش مصنوعی به شیوه‌ای خلاقانه فیلم‌ها را می‌سازد و گاهی مرز بین تصویر واقعی و جعلی، خیلی باریک است.

وی در پایان گفت: اگر صاحب اثر از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، طبق اصول اخلاقی باید شفافیت دقیقی برای این قضیه داشته باشد و ذکر کند که در تولید این اثر از هوش مصنوعی استفاده شده است. تردید نکنید و در این قضیه خیلی باید مراقب باشید که پروتکل‌ها را رعایت کنید.

رشد سریع هوش مصنوعی در زندگی

امیر سحرخیز، نویسنده و کارگردان، در ادامه این کارگاه آموزشی گفت: نکته مهم راجع به هوش مصنوعی این است که این ابزار رشد خیلی سریعی در بازه زمانی بسیار کوتاه داشت. هوش مصنوعی مانند جریان خزنده اینترنت در زندگی ما نبود و خیلی سریع‌تر به زندگی ما وارد شد. چت جی‌پی‌تی ابزارهای زیادی دارد و می‌توان خیلی از مسیرهای طولانی را برای ما کوتاه کند.

این کارگردان افزود: در ابتدا که صحبت از هوش مصنوعی و به زندگی ما وارد شد، اننظار داشتیم در اموری مثل پزشکی و هوافضا و...  ورود کند. اما به قسمت هنری یعنی تصویرسازی، صداسازی و... ورود کرد، به شکلی که امروزه به سادگی نمی‌توان تشخیص داد که این کار نتیجه تولید انسانی است یا ربات.

وی گفت: هوش مصنوعی حتی در تحقیق و پژوهش هم بسیار دقیق عمل می‌کند. از طریق حافظه داخلی و داده‌هایی که قبلا به آن داده شده، اطلاعاتی را دارد که گاها ما از وجود آن‌ها اطلاعی نداریم. برداشت اشتباهی که گاهی افراد از ای‌آی دارند این است که اگر کسی سوالی از او می‌پرسد، فکر می‌کنند که گوگل و سرچ زدن است، درحالی‌که هوش مصنوعی فکر می‌کند و تحلیل آن را انجام می‌دهد.

سحرخیز ادامه داد: هوش مصنوعی چهره‌ها را تشخیص می‌دهد و وویس‌ها را به متن و متن‌ها را به عکس تبدیل می‌کند وعلاوه بر این‌ها امکانات خیلی بیشتری دارد. امکاناتی که با یک سرچ عادی اصلا قابل انجام نیست. این ابزار در زندگی ما ورود کرده و شاید وارد مراحل ترسناکی هم از این قضیه شده که کاملا جای فعالیت انسانی را می‌گیرد.

حفظ اخلاق در محصولات

این تهیه‌کننده گفت: دو بعد از بازسازی وجود دارد: بازسازی از چیزی که وجود دارد و بازسازی از چیزی که نیست. بحث ترمیم و بازسازی تصاویر یک چیز است،  اما چیزی که ترسناک است بازسازی از یک زاویه دیگر است،  یعنی زاویه دید را کاملا تغییر دهیم. اتفاق دیگری که دارد می‌افتد این است که از هوش مصنوعی برای محاظفت از هویت کسی که با او مصاحبه شده، استفاده می‌کنند.

سحرخیز در پایان بیان کرد:  ما در هر جا و برای هر کاری ممکن است مجبور شویم که از هوش مصنوعی استفاده کنیم. در این صورت موظفیم که به بیننده این موضوع را اطلاع دهیم. مهم نیست که امروزه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنیم یا نه، مهم محصول در قالب رعایت چارچوب اخلاقی است.

نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» به دبیری محمد حمیدی‌مقدم از ۱۹ تا ۲۵ آذرماه در پردیس سینمایی ملت در حال برگزاری است.