رونمایی از قلم‌های تزریق تیرزاپاتاید با درجه فناوری بالا ساخت دانشکدگان فنی دانشگاه تهران

از محصول دانش‌بنیان «قلم‌های تزریق تیرزاپاتاید» با درجه فناوری بالا، حاصل تلاش گروهی از پژوهشگران دانشگاه تهران در بیست و ششمین نمایشگاه دستاورد‌های پژوهش، نوآوری و فن‌بازار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رونمایی شد.

کد خبر: ۱۳۴۳۴۳۱

يکشنبه - ۲۳ آذر ۱۴۰۴ / December 14, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، این محصول فناورانه، حاصل تلاش گروهی از استادان، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشکده مهندسی مکانیک دانشکدگان فنی دانشگاه تهران به سرپرستی دکتر علیرضا صادقی، دانشیار گروه ساخت و تولید دانشکده مهندسی مکانیک در قالب یک شرکت دانش‌بنیان عضو پارک علم و فناوری دانشگاه تهران و با بهره‌گیری از تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی و حمایت‌های معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری توسعه یافته و نخستین خط تولید آن در ایران و خاورمیانه راه‌اندازی شده است.

علیرضا صادقی، سرپرست این تیم تحقیقاتی، درباره این محصول گفت: «قلم‌های تولید شده در این طرح، مجموعه‌ای از قطعات پلیمری دقیق هستند که با مکانیزم مهندسی‌شده، امکان تزریق دوز کاملاً کنترل‌شده دارو را برای بیمار فراهم می‌کنند. این محصول مطابق با استاندارد بین‌المللی ISO ۱۱۶۰۸-۱:۲۰۲۴ ویژه قلم‌های تزریق طراحی شده و فرایند تولید آن تحت نظام مدیریت کیفیت مبتنی بر استاندارد پزشکی ISO ۱۳۴۸۵ انجام می‌گیرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد برای تأمین الزامات ایمنی، دقت و قابلیت اطمینان، حجم قابل‌توجهی کار طراحی، آزمون و نظارت کیفی روی این محصول انجام شده است.»

وی با اشاره به مزیت این محصول دانش بنیان، گفت: «روش تزریق با این قلم مولتی‌دوز علاوه بر دقت بالا، از نظر اقتصادی نیز مزیت دارد؛ به‌طوری‌که هم ارزان‌تر از اتواینجکتور است و هم از سرنگ‌های از پیش پرشده (PFS) ساده‌تر، کاربرپسندتر و کم‌خطاتر است و می‌تواند احتمال خطا در تنظیم دوز و تزریق را در استفاده خانگی کاهش دهد. همچنین قیمت این قلم از نمونه‌های خارجی کمتر است و استفاده از آن می‌تواند به‌طور ملموس هزینه‌های درمانی بیماران و نظام سلامت را کاهش دهد.»

وی افزود: «این قلم‌ها از نظر عملکرد با نمونه‌های خارجی قابل رقابت بوده و امکان سفارشی‌سازی بر اساس طراحی و نیاز دارویی هر شرکت داروسازی داخلی را دارند. نخستین بچ ۳۰۰۰ عددی این محصول به صنایع داروسازی کشور ارائه شده است. تجربه موفق طراحی، مهندسی، استانداردسازی و تولید این قلم، زیرساخت دانشی و فناورانه ارزشمندی ایجاد کرده که می‌توان از آن برای توسعه قلم‌های اختصاصی دارو‌های دیگر در حوزه بیماری‌های متابولیک و سایر حوزه‌های درمانی استفاده کرد.»

به گفته دکتر صادقی، تأکید دانشگاه تهران بر پژوهش‌های مسئله‌محور و توسعه محصولات دانش‌بنیان برای رفع نیاز‌های واقعی جامعه، زمینه‌ساز شکل‌گیری این دستاورد بوده است. تیم تحت سرپرستی ایشان بیش از پنج سال است که انواع قلم‌های تزریق دارو را متناسب با نیاز بازار دارویی کشور طراحی، بومی‌سازی و برای چندین شرکت داروسازی داخلی توسعه داده است.

تیم توسعه‌دهنده معتقد است برای تداوم و گسترش چنین فناوری‌هایی، ایجاد فضای رقابت منصفانه و پرهیز از تداوم تخصیص ارز ترجیحی به محصولات وارداتی ضروری است تا شرکت‌های داخلی بتوانند در شرایط رقابت واقعی، ظرفیت تولید و تنوع محصولات خود را افزایش دهند. دانشگاه تهران و پارک علم و فناوری دانشگاه، حمایت از این‌گونه شرکت‌های دانش‌بنیان را در راستای مأموریت خود برای پاسخ‌گویی به نیاز‌های ملی ادامه خواهند داد.

گفتنی است تیرزاپاتاید، دارویی نوین در حوزه درمان بیماری‌های متابولیک است که برای کنترل قند خون در بیماران دیابتی و نیز مدیریت اضافه‌وزن و چاقی استفاده می‌شود. این دارو به‌صورت تزریق زیرجلدی هفتگی (زیر پوست) تجویز می‌شود. پپتید شبه‌گلوکاگون ۱ (GLP-۱) و پلی‌پپتید مهارکننده معده (GIP) دو هورمون کلیدی در کنترل قند خون هستند که پس از خوردن غذا توسط سلول‌های روده ترشح شده و با تحریک ترشح انسولین به تنظیم قند خون کمک می‌کنند. تیرزاپاتاید یک آنالوگ با اثر طولانی در محور GIP است که به‌طور هم‌زمان گیرنده‌های GLP-۱ و GIP را فعال می‌کند و از این طریق موجب بهبود قابل‌توجه کنترل قند خون و کمک به کاهش وزن در بیماران می‌شود. این ویژگی‌ها، دقت در دوزدهی و سهولت مصرف را به یکی از الزامات اصلی سامانه تزریق این دارو تبدیل کرده است.