معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب مطرح کرد؛

نشر فناورانه بازوی کمکی کتاب کاغذی است نه رقیب آن/ عدالت فرهنگی در زمینه کتاب به مدد فناوری انجام شد

مدیر کارگروه فناوری اطلاعات نمایشگاه امسال کتاب تهران با عنوان اینکه نمی‌توانیم دست روی دست بگذاریم تا کاغذ ارزان شود یا چاپ کتاب را متوقف کنیم، تأکید کرد: نشر فناورانه بازوی کمکی کتاب کاغذی محسوب می‌شود و رقیب آن نیست.

کد خبر: ۱۳۴۳۵۷۱

يکشنبه - ۲۳ آذر ۱۴۰۴ / December 14, 2025

به گزارش خبرنگار فرهنگی دانشجو، مظاهر بابایی؛ معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب در نشست اخیر ناشران فضای مجازی که در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد گفت: گاهی اوقات پیوستن و استفاده به نوعی فناوری یا تمایل به رویکردی جدید از آن، به معنای حذف قبلی یا تقابل سنتی با آن پدیده نیست. برای مثال درباره روی آوردن به نسخه الکترونیکی کتاب یا فناوری وابسته به آن نظیر اپ‌های مختلف موجود مرتبط با کتاب به مثابه قدیمی‌ترین و معتربرترین رسانه جهان از دیرباز تاکنون به معنای حذف نسخه‌های کاغذی یا روش‌های سنتی موجود یا متغیر فعلی نیست، اما در این سیر تطور که بلااجتناب و همپای تغییرات جهانی در این زمینه است ظرفیت‌های فرهنگی قابل صدور و بازار‌های جدیدی ایجاد می‌شود که هم‌راستای روش‌های معهود موجود به کمک بالندگی بیشتر کتاب می‌آید نه اینکه مبدع بازار رقابتی و به مثابه رادعی در برابر آن باشد.

وی با اشاره به این تکته که اگر مددق‌وار و ظریف‌اندیشانه به کتاب در جایگاه علمی و تمدنسازی آن نگاه کنیم متوجه می‌شویم، افزود: کشور‌هایی که در صف اول تکنولوژی هستند هنوز دارند از کتاب کاغذی استفاده می‌کنند پس بحثی که در حوزه فناوری امروزی پیش رو داریم نه تنها به معنای حذف کتاب کاغذی نیست که کمک به حوزه نشر برای تطبیق یافتن با تغییرات فناوری در مشاغلی است که تغییرات سریع روزانه و حتی ساعتی دارند تا این رسانه مهم و معتبر جهانی پایداری جایگاه و مدیریت صحیح اقتصادی داشته باشد. پس اگر از فناوری صحبت می‌کنیم و می‌خواهیم اثرگذاری صحیح فرهنگی داشته باشیم لاجرم مجبور به استفاده از فناوری هستیم.

بابایی با اشاره به موضوع مهم گرانی روزافزون کاغذ که منجر به کمرنگ شدن کتاب در سبد کالای خانواده شده است توضیح داد: نمی‌توانیم دست روی دست بگذاریم تا کاغذ ارزان شود یا چاپ کتاب را متوقف کنیم و باید دنبال راهکار‌های روزآمد برای حل این مسئله باشیم که یکی از آنها نشر فناورانه با استفاده از ابزار‌های امروزی برای جذب حداکثری کتابخوان‌های کشور است و باید کمک کنیم تا با استفاده از فناوری و آشنایی نسل جدید با دیجیتالیسم و قالب‌های غیر کاغذی کتاب برای آنها خوراک مناسب و سالم تهیه کنیم.

وی بیان داشت: در واقع مظروف همان خوراکی است که مد نظر داریم، اما ظرف را با موادی دیگر و رنگ و بویی متفاوت تهیه می‌کنیم. باید به این سمت برویم که نیازمحور عمل کنیم و حل مشکلات را مد نظر داشته باشیم و در حال حاضر ناشران دیجیتال بخشی از این مهم را انجام می‌دهند.

مدیر کارگروه فناوری اطلاعات نمایشگاه امسال کتاب تهران ادامه داد: مسئله دیگر صدور و توسعه کتاب از وضعیت ملی به جهانی است تا بتوانیم به واسطه فناوری فرهنگ ایرانی و اسلامی خود را به جهان صادر کنیم. ما در حوزه نشر مشکلات و دغدغه‌های خاصی نظیر چاپ کتاب‌های جعلی بدون رعایت کپی‌رایت ملی را داریم که هر روز در کنار خیابان‌ها با اعلان تخفیف پنجاه یا شصت درصدی مشاهده می‌کنیم. رویکرد امروز ما این است که به عنوان متولی حوزه کتاب از فناوری استفاده کنیم تا بتوانیم از ناشران و حوزه نشرکتاب حمایت کنیم.

وی افزود: توجه کنید که تغییرات فناورانه در تمام حوزه‌ها و سطوح مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی قابل مشاهده است. خدمات بانکی ما ده سال گذشته تغییرات بسیاری داشته است. همین اپیدمی کرونا به مدد بسیاری از پدیده‌های فناورانه مدیریت شد و از آموزش و پرورش گرفته تا امور بانکی به صورت دورکاری انجام شد تا کار‌ها زمین نمانند و کتاب هم از این تغییرات و فرصت‌ها و تهدید‌های مختلف مستثنی نیست. البته هنوز به یک الگوی قابل قبول اقتصادی در صنعت نشر نرسیده‌ایم ولی اقدامات خوبی انجام شده و به سمت آن حرکت کرده‌ایم.

بابایی در ادامه تصریح کرد: ما پلتفرمی مثل بازار کتاب را داریم که پیش از ۶۰۰ فروشگاه کتاب در سطح کشور را سرویس می‌دهد و جای سرویس‌دهی محلی با عنایت به جذب حداکثری و به ویژه رعایت عدالت فرهنگی آن را برای همه‌ی مردم ایران قابل دسترس قرار داده و با ایجاد دسترسی صددرصدی امکان دریافت کتاب در دورترین نقاط کشور را برای همه‌ی مردم عزیز ایران فراهم کرده‌ایم که همه به مدد فناوری بوده است. البته قطعاً با آن ایده‌آلی که مد نظر داریم خیلی فاصله دارد و در این زمینه همه‌ی اعضای خانواده نشر از اهل قلم گرفته تا ناشران و توزیع‌کنندگان باید با همدلی، هم‌جهت شوند تا صنعت نشر کشور به بالندگی برسد. وزارت ارشاد به عنوان متولی حوزه فرهنگی کشور و خانه کتاب در مقام مرجعیت کتاب با دغدغه‌هایی که دارند درصدد رفع مشکلات تا رسیدن به بالندگی نهایی این صنعت هستند.

وی در پایان تاکید کرد: فناوری عادات ما را تغییر داده و در این میان سرعت تغییرات آن به نحوی زیاد است که تغییرات فرهنگی منبعث از آن گاهی قابل مشاهده و توجه نیستند و در این راستا کسانی موفقند که بتوانند با رویکرد‌های جدید اتفاقات خوبی را رقم بزنند.