دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام:

مجمع تشخیص نیازمند اتصال نهادی و ارگانیک با ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع) است

محمدباقر ذوالقدر دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: مجمع تشخیص نیازمند اتصال نهادی و ارگانیک با ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع) است.

کد خبر: ۱۳۴۴۰۶۸

دوشنبه - ۲۴ آذر ۱۴۰۴ / December 15, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نشست مشترک دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با مجمع تشخیص مصلحت نظام، با حضور محمدباقر ذوالقدر دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، دکتر اصغر افتخاری رئیس دانشگاه و جمعی از مدیران و مسئولان دو مجموعه، در دانشگاه برگزار شد.

این نشست در چارچوب هفته پژوهش و با هدف تبیین ظرفیت‌های دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، توسعه تعاملات علمی ـ پژوهشی و فراهم‌سازی بستر همکاری‌های مشترک،

از جمله امضای تفاهم‌نامه و بازدید از نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی دانشگاه، برگزار شد.

در ابتدای این نشست، اصغر افتخاری، رئیس دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، با قدردانی از فراهم شدن زمینه برگزاری این نشست، آن را در ایام منسوب به حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها به فال نیک گرفت و هفته پژوهش را فرصتی تعاملی و اثرگذار برای دانشگاه‌ها ارزیابی کرد. وی با اشاره به ابتکارات صورت‌گرفته در هفته پژوهش امسال، از گسترش دامنه فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه تقدیر کرد و حضور دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و مدیران این مجموعه را مایه خرسندی دانست.

رئیس دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با تبیین راهبرد کلان دانشگاه، تأکید کرد: مبنای شکل‌گیری و فعالیت این دانشگاه، تربیت نیروی انسانی است و آموزش و پژوهش بر بستر این رویکرد تربیتی استوار شده‌اند. وی با اشاره به تأکیدات مرحوم حضرت آیت‌الله مهدوی‌کنی رحمه‌الله‌علیه، موسس و پدر معنوی دانشگاه، تصریح کرد که الگوی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام نه از آموزش و نه از پژوهش، بلکه از تربیت آغاز می‌شود و این رویکرد در برنامه‌های درسی، فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و حتی نظام جذب و ارتقای اعضای هیئت علمی نمود یافته است.

افتخاری با اشاره به ابلاغیه مقام معظم رهبری و دوازده راهبرد تعیین‌شده برای دانشگاه، حساسیت نسبت به شناسایی و حل مسائل نظری و عملی جامعه را جوهره این ماموریت دانست و اظهار داشت که این رویکرد طی سال‌های اخیر در بدنه دانشگاه نهادینه شده است. شکل‌گیری اندیشکده‌ها، هسته‌های پژوهشی، پژوهشگاه دانشگاه، مرکز خلاقیت و نوآوری و نیز تقویت مهارت‌آموزی دانشجویان از جمله اقدامات انجام‌شده در این مسیر عنوان شد.

وی با تأکید بر ماموریت دانشگاه در تربیت نیروی انسانی تراز برای نظام جمهوری اسلامی ایران و پیوند آن با حل مسائل کشور، اظهار امیدواری کرد که تعامل با مجمع تشخیص مصلحت نظام، به عنوان یکی از نهادهای اثرگذار در حکمرانی کشور، بتواند زمینه تحقق هرچه بیشتر این مأموریت را فراهم آورد.

در ادامه این نشست، مرتضی سلمان‌نژاد، معاون پژوهشی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، ضمن خیرمقدم به دکتر محمدباقر ذوالقدر و هیئت همراه، با اشاره به هم‌زمانی این دیدار با هفته پژوهش، برنامه نشست را در دو بخش تشریح کرد و گفت: بخش نخست به برگزاری جلسه مشترک و امضای تفاهم‌نامه اختصاص دارد و در ادامه، حاضران از نمایشگاه هفته پژوهش و دستاوردهای پژوهشی دانشگاه بازدید خواهند کرد.

سلمان‌نژاد با ارائه گزارشی تفصیلی، به معرفی تاریخچه دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، ساختار آموزشی و پژوهشی آن و ماموریت‌های ابلاغی مقام معظم رهبری پرداخت. وی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام را از ثمرات انقلاب اسلامی دانست که با ترکیب علوم انسانی متعارف و معارف اسلامی، تربیت نیروی متخصص و کارآمد را دنبال می‌کند.

معاون پژوهشی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با تشریح ساختار دانشکده‌ها، به معرفی شش دانشکده دانشگاه یعنی الهیات، معارف اسلامی و ارشاد، معارف اسلامی و اقتصاد، معارف اسلامی و علوم سیاسی، معارف اسلامی و حقوق، معارف اسلامی و مدیریت و معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات پرداخت و گروه‌های آموزشی هر دانشکده را تبیین کرد.

وی همچنین به دو سطح عمومی و تخصصی معارف اسلامی در نظام آموزشی دانشگاه اشاره کرد و توضیح داد که معارف اسلامی هم به‌عنوان بستر تربیتی و فرهنگی و هم به‌عنوان محتوای آموزشی تخصصی در رشته‌ها حضور دارد.

سلمان‌نژاد در ادامه، پژوهشگاه دانشگاه امام صادق علیه‌السلام را یکی از دستاوردهای مهم پس از ماموریت ابلاغی مقام معظم رهبری دانست و گفت: این پژوهشگاه با تمرکز بر مطالعات میان‌رشته‌ای، حل مسائل نظام حکمرانی و پیوند نظر و عمل شکل گرفته و متشکل از پژوهشکده‌ها، اندیشکده‌ها، هسته‌های پژوهشی و حلقه‌های علمی است. وی با اشاره به انعقاد ۷۱ تفاهم‌نامه همکاری با نهادها و مراکز مختلف، از جمله پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت نظام، به ظرفیت‌های متنوع همکاری‌های علمی و پژوهشی در پژوهشگاه اشاره کرد.

معاون پژوهشی دانشگاه همچنین به فعالیت پژوهشکده‌های علوم انسانی، اقتصاد، حکمرانی و سیاست‌گذاری، فرهنگ و تربیت و حقوق سیاسی پرداخت و تنوع
واحدهای پژوهشی، اندیشکده‌ها و دستاوردهای آن‌ها را تشریح کرد. انتشار کتاب‌ها، گزارش‌های سیاستی، اسناد راهبردی و ارائه راهکارهای کاربردی برای نهادهای مختلف از جمله خروجی‌های این مراکز عنوان شد.

ایشان در پایان نکاتی را هم ناظر به فعالیت‌های پردیس خواهران دانشگاه مطرح و تصریح کرد: پردیس خواهران به شکل مستقل و خارج از محیط دانشگاه در رشته های فقه و حقوق اسلامی، فلسفه و کلام اسلامی، معارف اسلامی و علوم تربیتی، معارف اسلامی و حقوق و رشته الهیات و معارف اسلامی مشغول به فعالیت است.

در ادامه این نشست مشترک محمدباقر ذوالقدر، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، با ابراز خرسندی از برگزاری این دیدار، بر ضرورت تحکیم و نظم‌بخشی به روابط میان دانشگاه امام صادق علیه‌السلام و مجمع تشخیص تأکید کرد و گفت: این ارتباط ضروری است و باید به‌صورت معنی‌دار و قابل اتکا دنبال شود.

ذوالقدر در ابتدای سخنان خود یاد و خاطره حضرت آیت‌الله مهدوی‌کنی رحمه‌الله‌علیه، بنیانگذار دانشگاه امام صادق علیه‌السلام را گرامی داشت و بر خلا حضور ایشان در عرصه سیاسی کشور و نیز در حوزه علم و پژوهش، تاکید و ابراز امیدواری کرد مسیری که ایشان بنیان گذاشت، قوی‌تر و پربارتر ادامه یابد.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به فلسفه وجودی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام اظهار داشت: تلقی مجمع آن است که ماموریت اصلی دانشگاه، تربیت کادرهای تراز جمهوری اسلامی برای کشور است و در ادامه نیز ماموریت حل مسائل کشور با تاکید مقام معظم رهبری بر این مبنا اضافه و تحکیم شده است؛ مسائلی که به تعبیر ایشان علی‌القاعده در حوزه حکمرانی قرار می‌گیرد و با توجه به توضیحات ارائه‌شده، بیشتر ناظر به جنبه‌های علوم انسانی و اجتماعی است و امید می‌رود وجوه دیگر نیز به آن افزوده شود تا این ماموریت به‌صورت جامع تحقق یابد.

وی در تبیین جایگاه مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به فصل هشتم قانون اساسی و اصل ۱۱۲، مجمع را ذیل دستگاه رهبری و ساختار اداره کشور معرفی کرد و فلسفه وجودی مجمع را بن‌بست‌شکنی در موارد تعارض میان تصمیمات مجلس و نظر شورای نگهبان درباره شرعی بودن و همچنین رعایت اصول قانون اساسی دانست.

ذوالقدر تصریح کرد که این اختلافات می‌تواند در همه حوزه‌های کشور رخ دهد و از آنجا که قانون‌گذاری همه امور کشور را در بر می‌گیرد، ماموریت مجمع نیز همه مسائل کشور را شامل می‌شود.

دبیر مجمع تشخیص همچنین به وظایف دیگر مجمع از جمله ارائه مشورت به رهبر معظم انقلاب در تعیین سیاست‌های کلی نظام اشاره کرد و سیاست‌های کلی را چارچوب اداره کشور و راهبردهای کلان حکمرانی دانست. وی افزود: تاکنون بیش از ۴۰ سیاست کلی ابلاغ شده که با حذف سیاست‌های وابسته به زمان برنامه‌های توسعه، ۳۸ سیاست کلی اکنون در دست اجراست که تقریباً همه حوزه‌های حکمرانی کشور را در بر می‌گیرد؛ از حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی گرفته تا علم و فناوری و آموزش، اقتصاد و امور زیربنایی، منابع طبیعی و انرژی، صنعت و معدن، حمل‌ونقل، آب، مسکن و شهرسازی، حوزه امنیتی و دفاعی و نیز حوزه‌های حقوقی، قضایی و اداری.

وی با اشاره به اینکه در بند اول اصل ۱۱۰ قانون اساسی، تعیین سیاست‌های کلی از مهم‌ترین وظایف رهبری معرفی شده و این امر با مشورت مجمع تشخیص انجام می‌شود، توضیح داد که پیش‌نویس سیاست‌ها برای مجمع ارسال می‌شود؛ مجمع نظر می‌دهد و پس از تأیید مقام معظم رهبری ابلاغ می‌شود و این فرآیند هیچ استثنایی نداشته است.

ذوالقدر همچنین به وظایف دیگری مانند ارائه مشورت در امور مهم، ارائه راه‌حل برای معضلات کشور و نیز نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی اشاره کرد و گفت: مقام معظم رهبری وظیفه نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی را به مجمع تفویض کرده‌اند.

ذوالقدر در ادامه سخنان خود با تاکید بر حساسیت تصمیمات مجمع، خاطرنشان کرد که تصمیم‌گیری درباره مصلحت، به معنای تصمیم‌گیری در جایی است که ممکن است به دلیل مصلحت، اجرای یک حکم شرعی یا یک اصل قانون اساسی موقتاً متوقف شود و از همین رو این تصمیم‌ها باید از پشتوانه علمی-پژوهشی، دقیق و متقن برخوردار باشد و با ظن و گمان یا کارشناسی سطحی قابل اتکا نیست. ایشان با اشاره به برخی قیود در تصمیمات مجمع، گفت: تصمیمات مصلحتی باید زمان‌دار باشد و همچنین در رای‌گیری درباره تصمیمات مصلحتی، رای سه‌پنجم اعضا لازم است، نه صرفاً ۵۰ درصد به علاوه یک.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به ضرورت پشتوانه پژوهشی برای ماموریت‌های مجمع، به تجربه مرکز تحقیقات استراتژیک اشاره کرد و گفت: این مرکز از مسیر اصلی خود فاصله گرفت و به همین دلیل چند سال قبل مقام معظم رهبری دستور انحلال آن را صادر کردند و سازوکار جدیدی برای پژوهش در مجمع شکل گرفت.

ذوالقدر افزود: اکنون پژوهشکده تحقیقات راهبردی مدیریت امر پژوهش در مجمع را برعهده دارد و در دوره اخیر، به دستور مقام معظم رهبری، ارتباط با دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی کشور به‌عنوان یک محور در دستور کار مجمع قرار گرفته است.

دبیر مجمع تشخیص با اشاره به اینکه مجمع در همه حوزه‌ها به کمک فکری نیاز دارد، گفت: در حوزه مصلحت، روزانه با مسئله مواجه‌ هستیم و علاوه بر آن در حوزه نظارت بر مصوبات مجلس از حیث انطباق با سیاست‌های کلی نیز مسائل متعددی ایجاد می‌شود که نیازمند بررسی و پاسخ است. وی افزود: در حوزه سیاست‌های کلی نیز ماموریت بازنگری، تنقیح مجدد و اصلاح سیاست‌های موجود به مجمع سپرده شده و برای این مسیر، کمک فکری دانشگاه ضروری است.

وی همچنین از آغاز فرایند ارزیابی کارآمدی و اثربخشی سیاست‌های کلی سخن گفت و توضیح داد: در این فرایند، تمرکز بر بررسی اهداف و راهبردهای مندرج در سیاست‌هاست تا مشخص شود آیا اهداف درست انتخاب شده‌اند، قابل دسترسی‌اند و آیا راهبردها بهترین گزینه بوده‌اند یا خیر. دکتر ذوالقدر تأکید کرد که این ارزیابی ناظر به خود سیاست‌هاست تا روشن شود عدم تحقق برخی سیاست‌ها ناشی از ضعف اجرا بوده یا ایراد در خود سیاست وجود داشته است.

محمدباقر ذوالقدر در ادامه به برخی سیاست‌هایی که در دستور کار مجمع قرار دارد اشاره کرد و گفت سیاست‌های کلی مربوط به فضای مجازی و هوش مصنوعی، هنر و فرهنگ، پول و بانک، نخبگان و نیز برنامه و بودجه کشور در دستور کار یا در مراحل مختلف تدوین و بررسی قرار دارد و این موضوعات پیچیده و حساس، نیازمند کار عمیق فکری است.

وی با بیان اینکه مجمع دست نیاز به سوی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام دراز می‌کند، پیشنهاد داد ترتیبی ایجاد شود تا ارتباط دانشگاه با مجمع سازمان‌یافته باشد و دانشگاه از همان مراحل تکوین و شکل‌گیری سیاست‌ها، به‌تناسب موضوع، با بخش‌های مرتبط در مجمع ارتباط تنگاتنگ برقرار کند و در مراحل تدوین، ارزیابی کارآمدی و اثربخشی و نیز اصلاح و بازنگری مشارکت داشته باشد.

وی همچنین با اشاره به حضور برخی دانش‌آموختگان دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در مجموعه مجمع، از جمله رئیس پژوهشکده و برخی اعضا، تصریح کرد که مجمع به این ظرفیت‌ها اکتفا نمی‌کند و علاوه بر بهره‌گیری از نیروها، نیازمند اتصال نهادی و ارگانیک با ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه است.

ذوالقدر در پایان ابراز امیدواری کرد که این نشست، آغاز یک همکاری جدی و مشترک برای تحقق اهداف مطرح‌شده باشد.
در بخش دیگر از این برنامه دکتر اصغر افتاخری، دکتر محمدباقر ذوالقدر و هیئت همراه، بازدیدی از نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام به عمل آوردند.