اسماعیلی: عقب‌ماندگی در بودجه، باعث فاجعه فرهنگی می‌شود

وزیر ارشاد سابق در یادداشتی با نقد بر عقب ماندگی در بودجه فرهنگی نوشت: یکی از مباحث مهم در حوزه مدیریت فرهنگی کشور، افزایش اعتبارات فرهنگی است و متاسفانه در این حوزه از کشورهایی هستیم که طی سالیان متمادی این عقب‌ماندگی در حوزه بودجه فرهنگ افزایش یافته است.

کد خبر: ۱۳۴۴۴۴۰

سه‌شنبه - ۲۵ آذر ۱۴۰۴ / December 16, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، محمد مهدی اسماعیلی وزیر ارشاد دولت سیزدهم در یادداشتی با مقایسه بودجه فرهنگی در سال های اخیر نوشت:

یکی از مباحث مهم در حوزه مدیریت فرهنگی کشور، افزایش اعتبارات فرهنگی است و متاسفانه در این حوزه از کشورهایی هستیم که طی سالیان متمادی این عقب‌ماندگی در حوزه بودجه فرهنگ افزایش یافته است.

به عنوان مثال در سال 1384 در وزارت فرهنگ بودجه حوزه کتاب حدود 250 میلیارد تومان بود و وزارت فرهنگ 80 میلیارد تومان برای تنظیم‌گری در حوزه کتاب در اختیار داشت اما سال 1400 که همزمان با آغاز به کار دولت سیزدهم، امور وزارت فرهنگ را در دست گرفتیم، اقتصاد حوزه کتاب به حدود 8500 میلیارد تومان رسیده بود و بودجه وزارت فرهنگ برای تنظیم‌گری حوزه کتاب تنها 30 میلیارد تومان بود.

مقایسه همین اعداد و ارقام به تنهایی کافی است که نشان دهد با چه پسرفت بزرگی در حوزه مدیریت فرهنگی در حوزه بودجه مواجه بوده‌ایم. اما اقدام مهم دولت شهید رئیسی در همان ابتدا این مساله بود که در فاصله‌ای کوتاه تلاش‌های فراوانی شود تا این عقب‌ماندگی‌ها به طور قابل توجهی جبران شود، طوری که بودجه وزارت فرهنگ در فاصله 3 ساله دولت سیزدهم حدود 500 درصد رشد پیدا کرد. اقدام مهم دیگر، اتصال وزارت فرهنگ به ظرفیت مسؤولیت‌های اجتماعی وزارتخانه‌هایی چون وزارت نفت بود که حدود 3 هزار میلیارد تومان طی 2 سال از این محل جذب شد. اقدام بزرگ و بنیادینی که با پیگیری‌های مکرر به سرانجام رسید، تصویب و پیگیری «یک درصد از هزینه‌های شرکت‌ها و بانک‌های دولتی برای فرهنگ» در لایحه برنامه هفتم بود که برآورد آن در سال ۱۴۰۳، رقم امیدوارکننده ۳۶ هزار میلیارد تومان بود که می‌توانست به حل‌وفصل مسائل مختلف فرهنگی کمک بسیاری کند اما متاسفانه این روزها اخبار امیدوارکننده‌ای را درباره ادامه رویکرد دولت سیزدهم در مبحث بودجه فرهنگی کشور نمی‌شنویم.

در هر صورت باید اقدامات مهمی انجام شود تا حوزه فرهنگ به معنای واقعی و از جهات مختلف شکوفا شود و رونق یابد، البته این رونق به هیچ عنوان نباید به معنای گسترش تصدی‌گری دولت در حوزه فرهنگ و هنر باشد، بلکه باید شرایطی فراهم شود تا اقدامات و فعالیت‌های بخش‌های خصوصی و انجمن‌ها و موسسات مرتبط با حوزه‌های فرهنگی و هنری گسترش یابد و تقویت شود. در واقع وظیفه اصلی دولت در حوزه فرهنگ، تنظیم‌گری، حمایت و نظارت است، زیرا اگر دولت از فرهنگ حمایت کافی نکند، جریان‌هایی با نیات مختلف وارد این حوزه می‌شوند. به عنوان مثال یک بانک خصوصی با نگاه صرفاً اقتصادی اقدام به تأسیس پلتفرم می‌کند و در نتیجه در حوزه فرهنگی فاجعه می‌آفریند. در پایان باید گفت دور شدن دولت از تصدی‌گری و حمایت تمام‌قد از حوزه فرهنگ تنها راه تعالی فرهنگ و هنر کشور به شمار می‌رود.

منبع: وطن امروز