گزازش|

وزارت ورزش و معاونتی در حاشیه؛ نارسایی در امور جوانان ابتدا نیازمند احیای مالی است

معاونت جوانان در وزارت ورزش و جوانان با سهم کمتر از دو هزارم درصدی از بودجه کل کشور و با وجود مسئولیت‌های متعددی در حوزه اشتغال، ازدواج و سلامت روان، در سایه کم‌توجهی ساختاری و بودجه‌ای، به نهادی فراموش‌شده در دل وزارت ورزش بدل شده است.

کد خبر: ۱۳۴۶۶۶۷

دوشنبه - ۰۱ دی ۱۴۰۴ / December 22, 2025

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو، فاطمه پارسایی، مروری بر تاریخچه ساختار‌های مربوط به جوانان در دهه‌های اخیر نشان از بی تدبیری نسبت به امور این حوزه در کشور دارد؛ اگرچه شورای عالی جوانان در سال ۷۱ تشکیل شد و در همان دهه‌ی ۷۰ به سازمان ملی جوانان ارتقا یافت، اما ادغام این سازمان در سال ۸۹ در وزارت ورزش و سایه سنگین امور ورزشی بر حوزه جوانان در این وزارتخانه، مسائل این قشر مهم از جامعه را به حاشیه رانده است.

علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، چندی پیش با اشاره به مسئولیت‌های قانونی معاونت امور جوانان اظهارکرد: ((امروز این معاونت بر اساس قانون اهداف و وظایف وزارت ورزش و جوانان، برنامه هفتم توسعه و مصوبات شورای عالی نوجوانان و جوانان، مسئول سیاست‌گذاری و هماهنگی ملی در حوزه‌هایی مانند اشتغال جوانان، مهارت‌آموزی، تحکیم خانواده، مشاوره ازدواج، کاهش طلاق، سلامت روان، ساماندهی سمن‌ها، مشارکت اجتماعی، حکمرانی داده‌محور، دیپلماسی جوانان و اجرای سیاست‌های جوانی جمعیت است.))

درشرایطی که ۲۰ میلیون نفر در رده سنی ۱۵ تا ۳۵ سال در کشور وجود دارند و نزدیک به ۲۵ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند، و هشدار‌های جمعیت شناختی در کشور، چالش‌های حوزه جوانی جمعیت را مورد توجه جدی قرار می‌دهد و اصلاح و بهبود شرایط معیشتی و اجتماعی جوانان را بیش از پیش تاکید می‌کند، بار عمده این حوزه بر دوش معاونتی سنگینی می‌کند که در ساماندهی امور جوانان با مشارکت دستگاه‌های مرتبط و پیگیری نظارت بر اجرای آن نه تنها کم توان است، بلکه حتی اعتبارات تخصیص داده شده به این معاونت، سهم ناچیزی از بودجه سالیانه را شامل می‌شود.

وقتی جوانان از بودجه کشور کم‌تر از ۰/۰۰۲درصد سهم دارند

با وجود اینکه در سال‌های اخیر، حجم مأموریت‌های حوزه جوانان به‌صورت مستمر افزایش یافته، اما اعتبارات متناسب با آن رشد نکرده است.

سهم معاونت امور جوانان از بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۴ حدود ۰/۰۰۱۷ درصد بوده و از کل بودجه وزارت ورزش و جوانان نیز کمتر از ۶ درصد به این معاونت اختصاص یافته است. از همین میزان محدود نیز حدود ۵۰ درصد صرف حقوق و هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر می‌شود و در نهایت، سهم برنامه‌های توسعه‌ای به حدود ۰/۰۰۰۸ درصد بودجه کشور می‌رسد.

از سویی دیگر نکته قابل توجه این است که اعتبارات در نظر گرفته شده برای برنامه ((حمایت از توسعه ورزش قهرمانی)) که بخش کوچکی از جامعه جوان کشور را به خود اختصاص می‌دهد بیش از دو برابر کل اعتبار در نظر گرفته شده برای بخش جوانان با موضوعات مهمی همچون ازدواج و اشتغال است که همین مثال به تنهایی موید خوبی است که نشان از بی اهمیتی معاونت مهم جوانان در این وزارتخانه دارد و گواهی بر مورد غفلت قرار گرفتن امور مهم جوانان در وزارتی است که تنها اسم جوانان را یدک می‌کشد و سهمی در حقیقت ندارد.

واقعیت‌های عینی که عملکرد معاونت را زیر سوال می‌برد

یکی از وظایف مهم معاونت جوانان این وزارتخانه، سرمایه گذاری بر روی اشتغال جوانان و مهارت آموزی این قشر از جامعه است، تکلیفی که اگرچه تا حدی دنبال شده است، اما کفایت لازم را کماکان نداشته است.

غلام حسین محمدی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هفته‌های اخیر و در دیداری در استان چهارمهال بختیاری اظهار کرد: ((حدود ۲۸ درصد از جمعیت ۱۵ تا ۲۵ سال کشور نه شاغل هستند، نه تحصیل می‌کنند و نه مهارتی می‌آموزند، در حالی که این نرخ در دنیا حدود ۲۰ درصد است.))

بهمن عبدی، مدیرکل دفتر برنامه ریزی و توسعه اجتماعی وزارت ورزش و جوانان در آذر ماه سال جاری همچنین گفت: ((نرخ بیکاری کل کشور هفت درصد و بیکاری گروه ۱۵ تا ۲۴ ساله ۲۰ درصد است و حدود ۴۰ درصد بیکاران نیز از دانش آموختگان هستند.))

از سوی دیگر بر اساس گزارش سازمان ثبت احوال کشور، شمار ازدواج‌های ثبت‌شده از حدود ۷۹۵ هزار مورد در سال ۱۳۹۲ به ۴۸۱ هزار و ۳۹۵ مورد در سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است، در واقع کاهشی نزدیک به ۴۰ درصد اتفاق افتاده است که این روند نزولی در سال ۱۴۰۳ نیز ادامه داشته و بر اساس اظهارات خرداد ماه سال جاری مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، در مقایسه با سال گذشته، شاهد کاهش ۳ درصدی آمار ازدواج بوده‌ایم. به‌طوری که در سال ۱۴۰۳، تنها ۴۷۰ هزار ازدواج ثبت شده است.

همچنین طبق تازه‌ترین آمار مطرح شده توسط معاونت امور جوانان وزارت ورزش و جوانان در شهریورماه سال جاری، ۱۴ درصد زنان و ۴ درصد مردان بالای ۴۵ سال هرگز ازدواج نکرده‌اند. به گفته وی در گروه سنی زیر ۴۵ سال نیز حدود ۹/۵میلیون مرد و ۷/۵میلیون زن هرگز ازدواج نکرده‌اند که حدود ۱۷ میلیون از جمعیت کشور را شامل می‌شوند.

در واقع بررسی آمار و ارقام نگران کننده در حوزه‌ی ازدواج و تشکیل خانواده نیز به عنوان دیگر تکالیف مهم این معاونت، نشان از ناکافی بودن سیاست‌های اجرایی توسط این وزارتخانه دارد.

دولت باید در زمینه کمبود بودجه و سیاست گذاری امور جوانان بازنگری جدی داشته باشد

معاونت امور جوانان نیازمند بازنگری در اعتبارات و احیایی عمیق و تخصصی است. با وجود ارائه گزارش‌هایی از سوی این معاونت در سال‌های اخیر درباره اقدامات انجام‌شده، سنجش واقعی اثربخشی این فعالیت‌ها زمانی ممکن خواهد بود که شاهد بهبود شرایط اشتغال، کاهش نرخ تجرد قطعی و افزایش آمار ازدواج در جامعه باشیم؛ شاخص‌هایی که به‌روشنی وضعیت جوانان را بازتاب می‌دهند.

با توجه به گستردگی نهاد‌های دخیل در امور جوانان و ماهیت فرابخشی این حوزه، برای جلوگیری از موازی‌کاری و ایجاد انسجام در سیاست‌گذاری‌ها، معاونت امور جوانان باید با رویکردی تخصصی و با اتکا به ارزیابی‌های مستمر، نقش خود را در ساماندهی این حوزه ایفا کند. این معاونت باید به‌عنوان نهاد راهبردی و ناظر، زمینه مشارکت مؤثر سایر دستگاه‌های مسئول را فراهم آورد.

اما در حال حاضر و تا زمانی که گستره‌ی وسیع و مهم ماموریت‌های امور جوانان در گرو معاونت کم توان جوانان در وزارت ورزش و جوانان باشد و درکنار ضعف سیاست گذاری، مسئله جدی تخصیص بودجه برای جوانان کشور به دست فراموشی و غفلت سپرده شود، نمی‌توان بهبود شاخص‌های مهم در حوزه جوانان را انتظار داشت؛ بنابراین انتظار می‌رود که دولت چهاردهم، بازنگری واقع بینانه و با تدبیری نسبت به اعتبارات معاونت جوانان این وزارتخانه، متناسب با ضرورت و اهمیت این معاونت و همچنین متناسب با تعدد ماموریت‌هایی که برعهده دارد، داشته باشد و تغییرات محسوس و هدف مندی را در ارائه بودجه سالیانه، سال ۱۴۰۵ لحاظ نماید.