رئیس دانشگاهِ نسل سوم باید مذاکره‌کننده حرفه‌ای با جامعه باشد

معاون پژوهشی وزارت علوم با تشریح تفاوت نسل‌های دانشگاهی تأکید کرد دانشگاه آینده تنها محل آموزش و پژوهش نیست، بلکه باید مستقیماً در حل مسائل جامعه نقش‌آفرینی کند.

کد خبر: ۱۳۴۷۰۲۷

دوشنبه - ۰۱ دی ۱۴۰۴ / December 22, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، در مراسم تقدیر از پژوهشگران و فناوران دانشگاه خوارزمی، سید مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با اشاره به اهمیت نقش دانشگاه‌ها در حل مسائل کلان کشور، به بیان دیدگاه‌ها و تجربیات خود در حوزه آموزش عالی، پژوهش و مدیریت پرداخت.

وی در ابتدای سخنان خود ضمن قدردانی از ریاست دانشگاه خوارزمی و تشکر از گزارش معاون پژوهشی دانشگاه، اظهار کرد: صحبت‌های رئیس دانشگاه مسیر ذهنی مرا تغییر داد. او سپس با اشاره به پیشینه خانوادگی خود گفت: «۵۲ سال پیش به همراه پدرم به این دانشگاه رفت‌وآمد داشتم. پدر من فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه خوارزمی بود و پس از آن برای ادامه تحصیل به دانشگاه آستین آمریکا رفت. من فرزند اول ایشان بودم و گفت‌وگوهای زیادی با هم داشتیم که علاقه‌مندی من به گفت‌وگو از همان دوران شکل گرفت.»

معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به خاطرات دوران تحصیل خود افزود: «پدرم در سال‌های تحصیل دکتری به من می‌گفت زمانی که یوری گاگارین به فضا رفت، آمریکا تمام کتاب‌های آموزشی خود را بازنگری کرد، زیرا به نقش آموزش توجه ویژه‌ای داشتند و نگران بودند چرا در این رقابت پیشت’از نبودند. همچنین در همان سال‌ها، حدود ۱۹۷۹، تأکید می‌کردند که تفکیک علوم درست نیست و کار بین‌رشته‌ای اهمیت بالایی دارد.»

ابطحی با اشاره به ویژگی‌های خاص دانشگاه خوارزمی گفت: «این دانشگاه عطر و هویت خاص خود را دارد.» وی سپس به ابرچالش‌های کشور پرداخت و تصریح کرد: «اگر امروز بپرسیم ابرچالش‌های ایران چیست، مواردی مانند بحران آب، ناترازی انرژی، فرونشست زمین و آلودگی هوا مطرح می‌شود. این‌ها موضوعات کلانی هستند که دانشگاه‌ها باید در پژوهش و حل آن‌ها نقش فعال داشته باشند.»

وی با اشاره به تجربه همکاری‌های بین‌المللی اظهار داشت: «افتخار داشتم با رئیس پیشین دانشگاه ETH گفت‌وگو داشته باشم. او برای همکاری بین دانشگاه صنعتی اصفهان و ETH آمده بود. زمانی که پیشنهاد پژوهش مشترک دادم، گفت اگر یک مسئله فنی‌–مهندسی حل شده باشد، دیگر موضوع پژوهش دانشگاهی نیست؛ بلکه باید به سراغ ابرچالش‌ها رفت.»

ابطحی در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه‌های مدیریتی‌اش اشاره کرد و گفت: «من مهندس هستم؛ شش بار عزل شدم و هفت بار منصوب شدم و هیچ‌وقت استعفا ندادم. در این ۳۰ سال تجربه مدیریت، با انسان‌های شریفی کار کردم که تنها توصیه‌شان خدمت بود و هیچ‌گاه خواسته شخصی یا دستور بی‌عدالتی نداشتند.»

وی با بیان اینکه جامعه ایرانی با چالش شکاف میان مدیران و مردم مواجه است، افزود: «قوانین خوبی در کشور وجود دارد، از جمله قوانینی که به دانشگاه‌ها مرتبط است، مانند قانون جهش دانش‌بنیان؛ اما این قوانین به‌درستی اجرا و پایش نمی‌شوند.»

معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به روابط بین‌المللی کشور گفت: «در دنیا این شرکت‌ها هستند که نقش اصلی را ایفا می‌کنند و فناوران و دانشمندان می‌توانند مسائل را حل کنند. یکی از ابرچالش‌های ما گم‌شدن مفهوم منافع عمومی در کشور است.»

وی در ادامه به وضعیت آموزش عالی و پارک‌های علم و فناوری اشاره کرد و گفت: «تعداد دانشگاه‌ها و پارک‌ها افزایش بی‌رویه داشته است. از ۵۹ پارک علم و فناوری وزارت علوم، تنها ۱۲ پارک دانشگاهی هستند و تعداد کمی از آن‌ها موفق بوده‌اند. دانشگاه خوارزمی با توجه به موقعیت و ظرفیت‌های خود می‌تواند پردیس علم و فناوری موفقی داشته باشد.»

ابطحی با اشاره به نسل‌بندی دانشگاه‌ها تصریح کرد: «نسل‌های دانشگاهی صرفاً افزودن آموزش، پژوهش یا فناوری به یکدیگر نیستند، بلکه تغییر ماهوی دارند. در دانشگاه نسل اول، رئیس دانشگاه شخصیتی محوری است؛ در نسل دوم، یک استاد برجسته تمام‌وقت؛ و در نسل سوم، رئیس دانشگاه یک تعامل‌گر حرفه‌ای با جامعه است.»

وی در پایان با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه خوارزمی و مدیریت آن، ابراز امیدواری کرد که این دانشگاه بتواند نقش مؤثری در حل مسائل بزرگ کشور ایفا کند و افزود: «امیدوارم سال آینده شاهد ورود جدی دانشگاه به عرصه حل مسائل کلان کشور باشیم.»