در نشست مشترک معاونت‌های آموزشی و پرستاری وزارت بهداشت مطرح شد:

هم‌راستاسازی سیاست‌های آموزشی و اجرایی برای جبران کمبود نیروی پرستاری ضروری است

معاون پرستاری وزارت بهداشت، در نشستی مشترک با معاون آموزشی وزارت بهداشت، به بررسی چالش‌های تأمین، آموزش و نگهداشت نیروی پرستاری پرداخت.

کد خبر: ۱۳۴۷۴۲۶

سه‌شنبه - ۰۲ دی ۱۴۰۴ / December 23, 2025

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو،در این جلسه دکتر خدیجه مرادبیگی، مدیرکل دفتر توانمندسازی و بهبود سرمایه‌های انسانی پرستاری، دکتر خورشید وسکویی، مدیرکل دفتر ارتقای سلامت، و فرهاد فلاح، مشاور اجرایی معاون پرستاری، حضور داشتند و راهکارهای عملی برای بهبود آموزش و توزیع نیروی انسانی را بررسی کردند.

در این نشست، دکتر عبادی با اشاره به اینکه مسئله کمبود پرستار صرفاً به حوزه آموزش محدود نمی‌شود، اظهار کرد: کمبود نیروی پرستاری بیش از آنکه ناشی از ضعف در تربیت باشد، ریشه در فرآیندهای به‌کارگیری، توزیع عادلانه و نگهداشت نیرو دارد.وی تأکید کرد که در حال حاضر ظرفیت آموزشی کشور در حوزه پرستاری قابل توجه است، اما عدم تناسب میان خروجی آموزش و جذب در نظام سلامت، منجر به انباشت فارغ‌التحصیلان بدون جذب شده است.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با ارائه آمارهایی از وضعیت موجود گفت: سالانه حدود ۱۳ هزار دانشجوی کارشناسی پرستاری و با احتساب رشته‌هایی مانند فوریت‌های پزشکی، اتاق عمل و هوشبری، حدود ۱۸ هزار دانشجو در کشور تربیت می‌شوند؛ در حالی که میانگین جذب سالانه پرستار در نظام سلامت حدود ۴ تا ۵ هزار نفر است. این عدم توازن، ضرورت بازنگری در سیاست‌های آموزشی، استخدامی و توزیعی را دوچندان می‌کند.

تأکید بر بومی‌گزینی و بورس تحصیلی هدفمند

دکتر عبادی یکی از راهکارهای اساسی برای رفع کمبود پرستار در مناطق کم‌برخوردار را توسعه نظام «بورس تحصیلی بومی‌محور» دانست و افزود: استان‌های کم‌برخوردار و برخی مناطق محروم کشور با کمبود مزمن نیروی پرستاری مواجه‌اند. پیشنهاد ما این است که با استفاده از داده‌های آمایش سرزمینی و با الگوگیری از تجربه دانشگاه فرهنگیان، دانشجویان پرستاری به‌صورت بومی و بورسیه برای این مناطق تربیت شوند تا پس از فراغت از تحصیل، در محل مورد نیاز خدمت کنند.

وی تصریح کرد: بومی‌گزینی به‌جای تعهدات استخدامی بلندمدت می‌تواند راهکاری پایدارتر باشد؛ چرا که تجربه تعهدات خدمتی در برخی رشته‌ها نشان داده است که بدون پیش‌بینی ردیف استخدامی، مشکلات جدیدی ایجاد می‌شود.

ساماندهی آموزش‌های مهارتی و دبیرستان‌های بهیاری

در ادامه، موضوع دبیرستان‌های بهیاری و آموزش‌های مهارتی مورد بحث قرار گرفت. معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به توقف توسعه این مراکز گفت: توافق مشترکی میان معاونت‌های درمان، آموزش و پرستاری صورت گرفته است تا از گسترش بدون هدف این مراکز جلوگیری شود؛ چرا که در شرایط فعلی، فارغ‌التحصیلان برخی از این دوره‌ها امکان قانونی برای استخدام ندارند.

وی همچنین بر ضرورت تقویت نظارت بر مراکز آموزش مهارتی تأکید کرد و افزود: آموزش بدون نظارت مؤثر نه‌تنها به حل مشکل کمبود نیروی انسانی کمک نمی‌کند، بلکه می‌تواند منجر به آسیب به کیفیت خدمات سلامت شود.

استفاده هدفمند از ظرفیت نیروهای موجود

در این نشست، پیشنهادهایی درباره بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت نیروهای موجود، از جمله بهیاران، کمک‌پرستاران و برخی گروه‌های دارای مدرک مرتبط، مطرح شد. دکتر عبادی خاطرنشان کرد: در صورت طراحی دوره‌های تکمیلی هدفمند و داوطلبانه، می‌توان بخشی از نیازهای مراکز درمانی را با حفظ استانداردهای قانونی و حرفه‌ای تأمین کرد؛ مشروط بر آنکه این مسیرها مبتنی بر نیاز واقعی بیمارستان‌ها و با درخواست مستقیم مراکز درمانی باشد.

نقش بیمارستان‌ها در تأمین نیروی انسانی آینده

یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده، مشارکت فعال بیمارستان‌ها در تربیت نیروی انسانی آینده بود. دکتر چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت، گفت: بیمارستان‌ها می‌توانند با شناسایی نیازهای آتی خود و ارائه بورس تحصیلی یا کمک‌هزینه به دانشجویان در حال تحصیل، ضمن ایجاد انگیزه، از تأمین نیروی انسانی پایدار در سال‌های آینده اطمینان حاصل کنند. این رویکرد، به‌ویژه در بیمارستان‌های بزرگ و پرمراجعه، می‌تواند بخشی از مشکلات جذب را برطرف کند.

تأکید بر همکاری بین‌بخشی

در پایان این نشست، دو طرف بر ضرورت تداوم همکاری نزدیک میان معاونت آموزشی و معاونت پرستاری تأکید کردند و مقرر شد پیشنهادهای مطرح‌شده پس از بررسی کارشناسی، در قالب سازوکارهای اجرایی و سیاستی پیگیری شود.این نشست با هدف هم‌راستاسازی سیاست‌های آموزشی و اجرایی و در راستای تقویت نظام سلامت کشور برگزار شد و بر نگاه جامع، مبتنی بر آمایش سرزمینی و نیازمحور در حوزه پرستاری تأکید داشت.