تشریح ویژگی‌های «طلوع ۳» توسط رئیس گروه فضایی صاایران

رئیس گروه فضایی شرکت صنایع الکترونیک وزارت دفاع برخی از مهمترین ویژگی‌های ماهواره طلوع ۳ را تشریح کرد.

کد خبر: ۱۳۴۷۵۲۷

سه‌شنبه - ۰۲ دی ۱۴۰۴ / December 23, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، محرم غیاثوند رئیس گروه فضایی شرکت صنایع الکترونیک وزارت دفاع (صاایران) و مدیر پروژه طلوع ۳ در برنامه‌ای تلویزیونی به ارائه توضیحاتی درباره پیشینه فعالیت‌های فضایی صاایران پرداخت و گفت: صاایران در سال ۱۳۵۲ با هدف دستیابی به فناوری‌های الکترونیک و مخابرات تاسیس شد و به عنوان این صنعت در کشور شناخته میشود. فعالیت‌های فضایی در صاایران از سال ۱۳۷۷ آغاز شد.

وی افزود: در گام اول به دنبال انتقال فناوری بودیم و با یک طرف خارجی همکاری کردیم و در سال ۱۳۸۴ ماهواره سینا به عنوان اولین ماهواره جمهوری اسلامی ایران در مدار قرار گرفت. بعد از آن وزارت دفاع تصمیم به بومی سازی چرخه فضایی شامل پرتاب‌گر، بخش زمین و سامانه فضایی را گرفت. وزارت دفاع یک برنامه ریزی روی ساختار‌های خود انجام داد و سازمان صنایع هوافضا مسئول پرتاب شد و شرکت صاایران بخش ماهواره و زمینی را بر عهده گرفت و ما توانستیم ماهواره امید را به عنوان نخستین ماهواره بومی را ۱۴ بهمن ۱۳۸۷ پرتاب کنیم که با موفقیت در مدار قرار گرفت و ما وارد لیگ کشور‌های دارای فناوری فضایی شدیم.

رئیس گروه فضایی صاایران عنوان کرد: بعد از نخستین ماهواره بومی، به دنبال عملیاتی کردن ماهواره‌ها و استفاده از ماهواره‌های تخصصی در زمینه‌های کاربردی تصویربرداری، موقعیت‌یابی، ناوبری و مخابراتی بوده‌ایم؛ تمام تلاش‌هایی که از آن روز شروع شده است تا به امروز برای آن بوده تا بتوانیم وارد فعالیت‌های صنعتی شویم؛ ما به دنبال گذر از تحقیقات و رسیدن به توسعه صنعت فضایی بودیم در همین راستا از همان سال‌ها صاایران تلاش کرد تا با کمک بخش‌های دانش بنیان، زیرسامانه‌ها و تجهیزات مورد نیاز را به صورت بومی بسازد تا هم قدرت طراحی خود را افزایش دهد و هم هزینه‌ها کاهش یابد.

غیاثوند ادامه داد: طی این سال‌ها تقریباً ۵۰ شرکت دانش بنیان در این حوزه فعال شدند تا زیر سامانه‌ها و تجهیزات فضایی را می‌سازند و آماده می‌کنند. ۸۵ درصد از تجهیزات ماهواره چمران که سال قبل پرتاب شد و با موفقیت در مدار قرار گرفت، به صورت بومی و در داخل کشور ساخته شده بود؛ بخش دانش بنیان به کار گرفته شد تا بتوانیم توسعه صنعت فضایی را سریع‌تر کنیم و از این جهت بخش‌های دانش‌بنیان با بخش‌های دولتی و حاکمیتی یک شراکت راهبردی دارد.

وی در ادامه با اشاره به جزئیات ماهواره طلوع ۳ عنوان کرد: برای ارسال این ماهواره به مدار، از سکوی مینی‌ماهواره استفاده می‌شود. پیش از این، ایران عمدتاً از سکوی نانو ماهواره و میکروماهواره استفاده کرده بود که کاربرد آنها محدود به تحقیقات یا ماموریت‌های نیمه‌کاربردی بود، اما سکوی مینی‌ماهواره امکان انجام ماموریت‌های عملیاتی را فراهم می‌کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید:

۷ دی، مدار لئو میزبان ۳ ماهواره ایرانی می‌شود

رئیس گروه فضایی صاایران گفت: قرار است این ماهواره تصویربرداری پائین‌تر از ۵ متر را انجام دهد، اما با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی، دقت تصاویر دریافتی به ۳ متر می‌رسد. برای نخستین بار در این ماهواره از فناوری تلسکوپ با آینه به جای دوربین لنزی استفاده شده است تا دقت بالای تصویربرداری ممکن شود. این ماهواره قابلیت تنظیم ارتفاع در مدار را دارد و با سامانه پیشران داخلی می‌تواند ارتفاع خود را برای حفظ عمر مفید تا ۳ سال افزایش دهد. همچنین نرخ داده‌هایی که از این ماهواره به زمین ارسال می‌شود، ۱۰ برابر ماهواره‌های قبلی است؛ این امکانات باعث شده که طلوع ۳ یک ماهواره‌ی پیچیده‌ای باشد. این ماهواره اولین گام عملیاتی ما محسوب می‌شود تا وارد صنعت فضایی شویم و تصاویری کاربردی به جامعه تحویل دهیم.

غیاثوند با اشاره به مراحل مختلف پرتاب ماهواره گفت: پرتاب و قرارگیری در مدار، کنترل و ارزیابی عملکرد کلیه زیرسامانه‌ها، تثبیت دینامیک پرواز و شروع ماموریت تصویربرداری از جمله مراحل این ماموریت فضایی است. امیدواریم با دعای مردم عزیز بتوانیم این مراحل را به سرعت طی کنیم و در روز ۱۴ بهمن که به نام روز فناوری فضایی نام‌گذاری شده است، به ماموریت تصویربرداری رسیده باشیم.

وی در ادامه با اشاره به چشم انداز فناوری فضایی کشور اظهار کرد: باید بتوانیم از تحقیقات فضایی به سمت صنعت فضایی گذار کنیم و صنعتی توسعه یافته‌ای را در حوزه فضا ایجاد کنیم؛ الان در مرحله گذار هستیم و ماهواره‌هایی نظیر طلوع ۳، پایا، ظفر یا کوثر سعی می‌کنند که ما این گذار را انجام دهیم. باید بتوانیم محموله‌ها تصویربرداری و سکو‌های تصویربرداری فضاپایه را به سمتی ببریم که در ابتدا به دقت‌های زیر یک متر دست یابیم و در ثانی از محموله‌های اپتیکی به سمت محموله‌های راداری برویم چراکه محموله‌های راداری بر خلاف محموله‌های اپتیکی توانایی تصویربرداری در همه شرایط را دارند.

رئیس گروه فضایی صاایران منظومه سازی را یکی دیگر از گام‌های مورد نیاز برای توسعه صنعت فضایی عنوان کرد و گفت: اگر بتوانیم منظومه‌ای از ماهواره‌ها داشته باشیم میتوتنیم بگوییم که در زمینه فضایی به توسعه صنعتی رسیده‌ایم؛ برای این کار باید هم پرتابگر‌ها را تثبت کرده باشیم و هم صنعتی که زیرسامانه‌ها را توسعه می‌دهد، رشد یافته باشد و هم اقتصاد فضایی شکل بگیرد. امیدواریم تا پیش از برنامه سال ۱۴۱۰ بتوایم به ماهواره‌های با دقت زیر یک متر دست یابیم هم منظومه سازی کنیم. سکوی طلوع ۳ کمک می‌کند که ما وارد تصویربرداری کمتر از یک متر شویم.