پژوهشگران دانشگاه تهران تاب‌آوری گیاه کامیلینا را با باکتری‌های طبیعی افزایش دادن

در دانشگاه تهران راهکاری زیستی و پایدار برای مقابله با تنش‌های ترکیبی خشکی و گردوغبار در گیاه روغنی ارزشمند «کامیلینا» ارائه شد.

کد خبر: ۱۳۴۸۹۸۸

شنبه - ۰۶ دی ۱۴۰۴ / December 27, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از روابط عمومی دانشگاه تهران، پژوهشگران دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با همکاری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد، در یک مطالعه میدانی، راهکاری زیستی و پایدار برای مقابله با تنش‌های ترکیبی خشکی و گردوغبار در گیاه روغنی ارزشمند «کامیلینا» ارائه کردند. این تحقیق که در شرایط واقعی یک منطقه خشک انجام شد، نشان می‌دهد که باکتری‌های محرک رشد گیاه PGPR)) از جنس «باسیلوس» می‌توانند اثرات مخرب همزمانی خشکی و گردوغبار را به‌طور چشمگیری کاهش داده و تاب‌آوری گیاه را افزایش دهند.

حسن اعتصامی، عضو هیأت علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و از نویسندگان این مقاله، در توضیح این مطالعه گفت: «در این پژوهش، تأثیر دو باکتری Bacillus amyloliquefaciens و Bacillus halotolerans بر گیاه کامیلینا تحت تنش‌های ترکیبی خشکی (فواصل آبیاری ۴، ۶ و ۸ روز) و پاشش گردوغبار مورد ارزیابی قرار گرفت».

وی افزود: «نتایج به وضوح نشان داد که تنش ترکیبی خشکی و گردوغبار، اثر تخریبی بسیار شدیدتری نسبت به اعمال هر یک از این تنش‌ها به تنهایی دارد. این شرایط ترکیبی منجر به کاهش معنادار جذب نیتروژن و فسفر، کاهش کلروفیل، کاهش وزن دانه و کاهش زیست‌توده خشک ریشه و ساقه شد».

به گفته اعتصامی، در این شرایط سخت، مایه‌زنی گیاهان با باکتری‌های محرک رشد، به‌ویژه باکتری (Bacillus halotolerans)، موجب بهبود قابل‌توجه اکثر شاخص‌های فیزیولوژیک، تغذیه‌ای و عملکردی شد. این باکتری‌ها با افزایش محتوای کلروفیل، بهبود جذب عناصر غذایی و در نهایت افزایش وزن دانه، مقاومت کلی گیاه را در برابر تنش‌های محیطی تقویت کردند.

این مطالعه راهکاری عملی و سازگار با محیط‌زیست را برای کشت پایدار گیاهان در مناطق خشک و نیمه‌خشک که با چالش‌های کم‌آبی و پدیده گردوغبار روبه‌رو هستند، ارائه می‌دهد.

استفاده از این باکتری‌ها می‌تواند به عنوان یک جایگزین یا مکمل پایدار برای نهاده‌های شیمیایی، به حفظ بهره‌وری و سلامت گیاه در شرایط تنش‌زا کمک شایانی کند.

مقاله این تحقیق با عنوان:

Bacillus spp. mitigate drought and dust stress in Camelina sativa by enhancing physiological resilience and nutrient acquisition در مجله معتبر Journal of Arid Environments منتشر شده است.

لینک دسترسی به مقاله:

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S۰۱۴۰۱۹۶۳۲۵۰۰۲۰۰۹