العربی الجدید تحلیل کرد؛

مهاجرت فزاینده نخبگان از سرزمین‌های اشغالی تهدیدی وجودی برای رژیم صهیونیستی است

پایگاه خبری «العربی الجدید» در گزارشی نوشت که مهاجرت نخبگان صهیونیست، اقتصاد و نوآوری کشور را تهدید می‌کند و بسیاری از افراد به دنبال آینده‌ای امن در خارج هستند.

کد خبر: ۱۳۵۰۴۳۹

جمعه - ۱۲ دی ۱۴۰۴ / January 02, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ در اراضی اشغالی، موجی از نگرانی‌های شدید درباره مهاجرت نخبگان شکل گرفته است. آماری که از سوی دفتر مرکزی آمار اسرائیل و شورای ملی تحقیق و توسعه منتشر شد، نشان می‌دهد در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، حدود ۵۵ هزار فارغ‌التحصیل دانشگاهی و کالج‌ها این کشور را ترک کرده‌اند. این آمار برابر با ۶.۲٪ از کل فارغ‌التحصیلان و نزدیک به ۱۲٪ از دارندگان مدرک دکترا در سه دهه اخیر است.

نکته مهم‌تر این است که مهاجرت در میان نخبگان رشته‌های علمی، فناوری، مهندسی و ریاضی بیش از سایر رشته‌هاست: ۲۵٪ از دارندگان دکترا در ریاضی، ۲۲٪ در علوم کامپیوتر و ۸٪ از پزشکان کشور از اسرائیل خارج شده‌اند. کارشناسان این روند را نشانه تهدید جدی برای امنیت و اقتصاد رزیم اسرائیل می‌دانند.

موج خروج نخبگان و زنگ خطر اقتصادی

این مهاجرت، که کارشناسان آن را «خروج خاموش» می‌نامند، محدود به دلایل نظامی یا جنگ در غزه نیست. بلکه شامل نگرانی‌های سیاسی و ساختاری نیز می‌شود؛ از جمله تغییرات قضایی دولت راست‌گرای نتانیاهو در سال ۲۰۲۳ و کاهش بودجه تحقیق و توسعه.

اعضای دولت سعی کردند ابعاد این مهاجرت را پنهان کنند، اما شورای روسای دانشگاه‌های تحقیقاتی اسرائیل در بیانیه‌ای هشدار داد که از دست دادن نخبگان سرمایه‌گذاری عظیم آموزش و تحقیق را هدر می‌دهد و ضربه مستقیم به اقتصاد، امنیت و نوآوری کشور وارد می‌کند.

روزنامه گاردین در مقاله‌ای با عنوان «یک سال جنگ شتاب‌دهنده مهاجرت خاموش نخبگان اسرائیل» نوشت که خروج نخبگان باعث تضعیف اقتصاد فناوری بالا، کاهش سرمایه انسانی و تهدید آینده کشور می‌شود. خانواده‌های لیبرال احساس می‌کنند قرارداد اجتماعی میان شهروند و دولت بر پایه امنیت و عدالت از بین رفته است و این باعث افزایش مهاجرت شده است.

نمونه‌هایی از مهاجرت نخبگان

پروفسور آرون سیشانوفر، برنده جایزه نوبل پزشکی، همراه با گروهی از دانشمندان اسرائیلی در کیبوتس نیر عوز، خواستار توقف آتش‌بس و آزادی گروگان‌ها شدند و هشدار دادند که خروج نخبگان، به ویژه پزشکان و متخصصان، سرعت بالایی دارد. به گفته او، بسیاری از این افراد بدون اطلاع کسی کشور را ترک می‌کنند و این روند را نمی‌توان به سادگی ثبت کرد.

یوجین کاندل، رئیس سابق شورای اقتصادی ملی، و رون تسور، تحلیلگر اقتصادی، تاکید کرده‌اند که مهاجرت نخبگان تهدیدی وجودی برای رژیم اسرائیل است. به گفته آنها، بخش زیادی از رشد و نوآوری کشور به شمار اندکی از نخبگان وابسته است و خروج آنها می‌تواند عواقب بزرگی داشته باشد.

ترکیب جمعیتی و تاثیر آن بر مهاجرت

جامعه اسرائیل از سه گروه عمده تشکیل شده است: علمانی‌ها، حریدیم و راست‌گرایان افراطی. علمانی‌ها عمدتاً در تل‌آویو و مرکز کشور زندگی می‌کنند و بخش زیادی از نخبگان علمی، مهندسی و پزشکی را تشکیل می‌دهند. حریدیم حدود ۱۴٪ از جمعیت را شامل می‌شوند و نرخ رشد بالایی دارند، اما تمرکز اصلی آنها بر تحصیل تورات است و کمتر به ریاضیات و علوم توجه دارند. راست‌گرایان افراطی نیز عمدتاً در شهرک‌ها و کرانه باختری زندگی می‌کنند و سیاست‌های مذهبی و استعماری را دنبال می‌کنند.

این ترکیب جمعیتی و افزایش مهاجرت علمانی‌ها باعث کاهش نسبتی طبقه متوسط و نخبگان لیبرال در اسرائیل شده است. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل نگرانی از آینده فرزندان و تغییرات اجتماعی، ترجیح می‌دهند مهاجرت کنند.