اعمال اعتکاف در یک نگاه

اعتکاف، شرایط و اعمال ویژه‌ای دارد که با توجه به فرا رسیدن ایام مخصوص اعتکاف در ماه مبارک رجب، قصد داریم در این مقاله به آنها بپردازیم. برای آشنایی با اعمال مخصوص اعتکاف، با ما همراه باشید.

کد خبر: ۱۳۵۱۹۵۴

شنبه - ۱۳ دی ۱۴۰۴ / January 03, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، اعتکاف، خلوتی سه‌روزه برای بریدن از دنیا و تقرب به درگاه الهی است. در ادامه، خلاصه‌ای جامع و کاربردی از احکام، شرایط و اعمال این ایام (به‌ویژه ایام‌البیض ماه رجب) ارائه شده است:

۱. شرایط اصلی و احکام اعتکاف
برای صحیح بودن اعتکاف، رعایت موارد زیر الزامی است:

زمان و مدت: حداقل ۳ روز کامل (از طلوع فجر روز اول تا غروب روز سوم).

مکان: مسجد (ترجیحاً مساجد جامع).

روزه: معتکف حتماً باید در این سه روز روزه باشد (چه روزه قضا، چه مستحبی یا نذری).

خروج از مسجد: خروج تنها برای موارد ضروری (نیازهای فیزیولوژیک، غسل واجب، عیادت مریض یا تشییع جنازه در حد ضرورت) مجاز است و نباید طولانی شود.

محرمات: آمیزش و لذت جنسی، بوئیدن عطر و گل (با لذت)، خرید و فروش (جز برای ضرورت)، و مجادله (برای برتری‌جویی) حرام است و باعث بطلان اعتکاف می‌شود.

۲. اعمال مخصوص ایام‌البیض (۱۳ تا ۱۵ رجب)
شب و روز سیزدهم
شب سیزدهم: خواندن ۲ رکعت نماز (در هر رکعت: حمد، یس، مُلک و توحید).

روز سیزدهم: شروع اولین روز روزه و آغاز اعتکاف.

شب و روز چهاردهم
شب چهاردهم: خواندن ۴ رکعت نماز (دو نماز دو رکعتی) به همان کیفیت شب سیزدهم.

روز چهاردهم: ادامه روزه‌داری و ذکر استغفار.

شب و روز پانزدهم (مهم‌ترین بخش)
شب پانزدهم: 1. غسل. 2. احیا و شب‌زنده‌داری. 3. زیارت امام حسین (ع). 4. ۶ رکعت نماز (سه نماز دو رکعتی) به کیفیت شب سیزدهم.

روز پانزدهم:

غسل (هنگام ظهر).

زیارت امام حسین (ع).

نماز سلمان: ۱۰ رکعت (۵ نماز دو رکعتی)؛ در هر رکعت: حمد، ۳ بار توحید و ۳ بار کافرون + دعای مخصوص پس از سلام.

اعمال ام‌داوود: مهم‌ترین عمل روز آخر که شامل قرائت ۱۰۰ بار حمد و توحید، ۱۰ بار آیةالکرسی و قرائت سوره‌های مشخصی از قرآن (مانند انعام، یس، واقعه، ملک و...) و در نهایت خواندن دعای معروف ام‌داوود برای برآورده شدن حاجات است.

۳. توصیه‌های کلی در طول اعتکاف
استغفار: ذکر مداوم «أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَ أَسْأَلُهُ التَّوْبَهَ».

تلاوت قرآن: تدبر در آیات به نیت گشایش درهای رحمت.

نماز شب: غافل نشدن از فضیلت سحرخیزی و تهجد.

نیت: توجه داشته باشید که اگر اعتکاف مستحبی باشد، بعد از پایان روز دوم، ماندن برای روز سوم واجب می‌شود.