گزارشي از تخريب محيط زيست در ايران؛

نابودي محيط زيست؛ هديه شوم توسعه ناپايدار

ایران بعنوان یکی از دو کشور جهان از این افتخار برخوردار است که در قانون اساسی آن حفاظت از محیط زیست تاکید شده، ولي به اعتقاد كارشناسان، توسعه ناپايدار منجر به نابودي محيط زيست شده و سايه سياهي بر اين افتخار افكنده است.

کد خبر: ۱۳۵۲۶۳

شنبه - ۱۸ تير ۱۳۹۰ / July 09, 2011

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ در اصل سوم و اصل پنجاهم قانون اساسى كشور و ماده ۶۹ قانون مجازات اسلامى و در برنامه هاى توسعه دوم، سوم و چهارم كشور ما به حفاظت از محیط زیست اشاره شده است؛ به طوري كه اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی حفاظت از محيط زيست را یک پدیده عمومی تلقی کرده و تمامی فعالیت های اقتصادی که منجر به آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران می شود را ممنوع کرده است، ولي واقعيت امروز نشان از نابودي محيط زيست كشور به دليل سود اقتصادي و توسعه ناپايدار دارد.

در حال حاضر وضعیت بیشتر رودخانه های دایمی کشور بسیار ناگوار است؛ به طوري كه کاهش شدید آب رودخانه کارون بعنوان پرآب ترین رود ایران، سبب شده است تا نزدیک یک میلیون نخل نایاب این رودخانه در خرمشهر و اروندکنار در اثر شوری و خیز معکوس آب از خلیج فارس تلف شوند و خشک شدن رودخانه زاینده رود به عنوان تنها شریان حیاتی مرکز ایران نيز از جمله فجاع زيست محيطي چند سال اخير است.

توسعه ناپايدار در كشور ما تا اندازه اي به نابودي محيط زسيت منجر شده است كه چندين سال است كه تمامي بركه‌ها، تالاب‌ها و حتي درياچه‌اي بزرگ به نام درياچه اروميه به دليل سدسازي ها و توسعه هاي عمراني محدوده درياچه به نام جغرافيايي شوره ز‌ار تغيير نام داده است و همه اينها حكايت از بي‌توجهي به محيط زيست از ايام گذشته تا به امروز و ادامه اين روند در آينده دارد.

در چند سال اخير سازمان حفاظت محیط زیست كشور بدون توجه به نظرات كارشناسان زيست محيطي و تنها با توجيهاتي نظير توسعه، مجوز انجام فعاليت هاي عمراني در حساس ترين نقاط محيط زيست كشور را صادر كرده است. مجوز صدور و اکتشاف نفت در پارک ملی کویر، توسعه تاسیسات نفتی عسلویه در مجاورت منطقه حفاظت شده «مند»، قطع بیش از هزاران درخت بلوط در دنا به بهانه انتقال خط لوله گاز و شتاب سدسازی و طرح های انتقال آب كه با توجيهات اقتصادي و به بهانه توسعه انجام مي شود نه تنها نتوانسته از شیب منفی تخریب محيط زيست كشور بکاهد، بلکه در سالیان اخیر سبب رشد منفي حفظ محيط زيست هم شده است.

توسعه؛ بهانه مسئولان براي تخريب محيط زيست

ياسر انصاري، كارشناس محيط زيست روند تخريب منابع طبيعي كشور در چند سال اخير را بدون توقف مي داند و مي گويد: اين منابع قرباني توسعه ناپايدار كشور شده است و توسعه نيز بهانه مسئولان براي تخريب محيط زيست.

وي مي افزايد: كشور ما كشوري در حال توسعه است، ولي نبايد به بهانه توسعه، محيط زيست كشور تخريب شود.

حسين عبيري گلپايگاني، يك كارشناس محيط زيست نيز در اين خصوص مي گويد: به طور معمول در برخي كشورهاي دنيا، بخصوص كشورهاي جهان سوم، طرح هاي اجرايي بر اساس مسائل اقتصادي و سياسي برنامه ريزي مي شود و مقتضيات زيست محيطي چندان مورد توجه قرار نمي گيرد كه در كشور ما نيز همين مسئله در جريان است.

عباس محمدي، يك كارشناس محيط زيست نيز اجراي طرح‌هاي عمراني بدون نظر كارشناسان زيست محيطي را سبب تخريب محيط زيست مي داند و مي گويد: در حال حاضر برخي طرح هاي عمراني در كشور بدون نظر كارشناسان محيط زيست اجرا مي شود كه اين مسئله سبب تخريب محيط زيست كشور شده و اين مسائل بي اعتمادي مردم و كارشناسان محيط زيست نسبت به مسئولان را در پي دارد.

مسئولان بي‌تخصص و آينده مبهم محيط زيست

محمدي مي گويد: در كشور ما در حالي از كار كارشناسي و تخصصي در اجراي برنامه هاي زيست محيطي صحبت مي شود كه بالاترين مسئولان محيط زيست كشور از كمترين تخصص در زمينه محيط زيست نيز برخوردار نيستند و در حال حاضر بسياري از مشكلات زيست محيطي كشور به دليل ناآشنايي و عدم علاقه مديران زيست محيطي كشور به محيط زيست است.

وي مي افزايد: در حال حاضر تخريب محيط زيست در كشور بصورتي شكل مي گيرد كه انسان هاي بدون تخصص و عامه مردم نيز مي توانند زيان هاي آن براي محيط زيست را تشخيص دهند و نيازي به كار كارشناسي قوي ندارد، ولي اين مسائل در كشور بدون هيچ اعتراضي از سوي سازمان محيط زيست در حال شكل گيري است.

مه لقا كاشفي، يك كارشناس محيط زيست نيز با اشاره به وضعيت نامساعد محيط زيست كشور گفت: تا زماني كه برنامه‌هاي تنظيم شده در ارگان‌ها بر روي كاغذ بماند و به مرحله اجرا نرسد، تخريب محيط زيست كشور ادامه دارد.

حضور مردم مهمترين كمك براي حفظ محيط زيست كشور است

مهندس محمدي زاده، رئیس سازمان حفاظت از محیط با اشاره به ضرورت حضور مردم در زمينه محيط زيست مي گويد: این سازمان برای سرمایه گذاری مردم در بخش تقویت محیط زیست آمادگی دارد؛ زيرا حفظ محیط زیست تنها به عهده دولت نیست و همه دستگاه‌ها و قشرهای مختلف مردم باید برای حفظ محیط زیست تلاش کنند.

عباس محمدي، كارشناس محيط زيست دخالت مردم در امور زيست محيطي را راهكاري براي حل مشكلات محيط زيست دانست و گفت: در تمام دنيا براي انجام امور زيست محيطي از مردم نظرسنجي مي كنند؛ زيرا مسائل زيست محيطي با زندگي روزمره مردم ارتباط مستقيم دارد، ولي در كشور ما مسئولاني كه تخصص كافي هم در اين خصوص ندارند، بدون دخالت نظر مردم تصميمات را به اجرا مي گذراند.

وي محيط زيست را يك موضوع اجتماعي و مرتبط با وضعيت مردم مي داند و مي گويد: مردم در صورتي كه احساس كنند نظراتشان در تصميم گيري‌هاي دولت در زمينه محيط زيست نقش موثري دارد، مشاركت خود را بيشتر مي كنند كه اين مسئله به نفع محيط زيست كشور نيز خواهد بود.

محمدي عدم حضور مردم در عرصه حفظ محيط زيست را يكي از مشكلات اساسي در روند منفي تحولات محيط زيست، طي چندسال اخير برشمرد و گفت: كم كردن فاصله مردم و دولت و مشاركت مردم در تصميم گيري‌هاي دولت، نقش بسزايي در حفظ محيط زيست دارد.

حسين عبيري گلپايگاني، يك كارشناس محيط زيست حضور مردم در قالب سازمان هاي مردم نهاد در زمينه محيط زيست كمك موثري در حفظ محيط زيست كشور مي داند و مي گويد: مسئولان بايد به سازمان‌هاي مردم نهاد اعتماد بيشتري داشته باشند، در صورتي كه در حال حاضر هيچ توجهي به اين سازمان‌ها نمي شود.

عبيري اظهار مي دارد: در حال حاضر سازمان‌ها طرح‌هاي عمراني بسياري را كه با حفظ محيط زيست سازگاري ندارد، تصويب مي كنند؛ در حالي كه حضور كارشناسان فعال از سازمان‌هاي مردم نهاد مي تواند اين مشكل را حل كند.

وي مي گويد: حل مشكل محيط زيست كشور بدون همكاري مردم و دولت ممكن نيست و محیط زیست به عنوان يك موضوع اجتماعي فرابخشی، دایره ای وسیع از همکاری های فراسازمانی و فرابخشی را می طلبد و مردم نيز بايد در كنار سازمان ها و نهادها براي حفظ محيط زيست بكوشند./انتهاي پيام/