بارندگی‌های اخیر در خراسان جنوبی مخاطرات خشکسالی را کاهش نداد

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی گفت: در سال آبی جاری شاهد افزایش بارندگی‌ها در استان هستیم اما با توجه به شرایط خشکسالی و کسری قابل توجه منابع آب استان، این بارش‌ها باعث کاهش مخاطرات ناشی از خشکسالی نشده است.

کد خبر: ۱۳۵۳۶۹۴

سه‌شنبه - ۱۶ دی ۱۴۰۴ / January 06, 2026

به گزارش گروه استان‌ها خبرگزاری دانشجو، عباس سارانی مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی، روز سه‌شنبه در کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان با تشریح وضعیت ظرفیت سازه‌های آبی استان اظهارکرد: ظرفیت کل سدها و سازه‌های مخزنی استان حدود ۷۵ میلیون متر مکعب است که تاکنون ۱۳.۲ میلیون متر مکعب آب در این مخازن ذخیره شده است.

وی درباره اثرگذاری بارش اخیر افزود: بارندگی‌ها یکنواخت و به صورت نم‌نم بود که تاثیر مثبت بر منابع سطحی، چشمه‌ها و محیط زیست استان داشته اما اثرات خشکسالی طولانی‌مدت همچنان بر منابع آب زیرزمینی محسوس است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی عنوان کرد: سد تغذیه مصنوعی بندان نهبندان یکی از پروژه‌های مهم استان است که حدود ۱۲ سال نیمه‌تمام باقیمانده بود که با همکاری وزارت نیرو و مسئولان استانی و جذب اعتباری نزدیک به ۱۲۰ میلیارد تومان تکمیل شد که این پروژه نقش مهمی در کنترل سیلاب و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی داشته است.

سارانی با تاکید بر مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی گفت: برداشت آب در بخش کشاورزی با رعایت الگوی مصرف ادامه دارد و با توجه به بارندگی اخیر، نیاز به استفاده از منابع آب زیرزمینی کاهش یافته است.

وی در خصوص طرح ملی «دانایی برای نجات آب» نیز اظهار داشت: این طرح فرهنگی - آموزشی در سال گذشته، ۴۴ هزار و ۶۸۲ دانش‌آموز متوسطه اول را زیرپوشش قرار داد و شامل کارگاه‌های آموزشی، تولید محتوای تبلیغی و ترویجی، نصب پوسترهای آموزشی و مشارکت در جشنواره‌ها بود.

سارانی افزود: گام دوم این طرح برگزاری اردوهای آموزشی، بازدید از تاسیسات آبی، آغاز فعالیت همیاران آب در مدارس و اهدا جوایز به مدارس برتر است.

وی تاکید کرد: هدف اصلی طرح داناب ایجاد فرهنگ عمومی صرفه‌جویی در مصرف آب و ارتقای سواد آبی شهروندان است و تنها یک برنامه آموزشی صرف نیست.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی عنوان کرد: تشکل‌های آب به عنوان پایلوت در برخی شهرستان‌ها ایجاد شده و توسعه آن در سایر شهرستان‌ها نیز در دستور کار قرار دارد، جلساتی با دادستان‌ها، قضات، دانشگاهیان و دستگاه‌های اجرایی نیز برگزار شده تا اطلاع‌رسانی و آموزش لازم در زمینه مدیریت منابع آب و کاهش برداشت‌های غیرمجاز انجام شود.

ذخیره ۱۸.۵ میلیون مترمکعب آب در سازه‌های آبخیزداری

سارانی درباره اقدامات کاهنده مصرف آب در بخش کشاورزی و صنعت نیز بیان کرد: بر اساس برنامه‌های کاهش برداشت، باید حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب برداشت از منابع آب کشاورزی استان کاهش یابد، رعایت الگوی کشت، جلوگیری از برداشت غیرمجاز، اصلاح چاه‌های کم بازده و توسعه پروژه‌های سازگار با خشکسالی از اقدامات انجام شده در این راستا است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی اظهار کرد: در بخش صنعت و معدن، بازسازی تصفیه‌خانه‌ها و اصلاح شبکه‌های توزیع با هدف صرفه‌جویی در مصرف آب انجام شده است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی نیز گفت: بارش‌های اخیر و مدیریت روان‌آب‌ها موجب شد تا حدود ۱۸.۵ میلیون متر مکعب آب در پشت سازه‌های آبخیزداری استان ذخیره شود و این میزان نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته‌است.

علیرضا نصرآبادی افزود: مدیریت صحیح روان‌آب‌ها از خسارت‌های سیلابی جلوگیری می‌کند، مجموع ذخیره‌سازی و مدیریت روان‌آب‌ها تاکنون به بیش از ۱۸ میلیون متر مکعب رسیده‌است.

۶۶ درصد مشترکان خراسان جنوبی پرمصرف

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی هم با تشریح آخرین نتایج پایش مصرف آب در روستاها گفت: شناسایی‌ها نشان داد بسیاری از روستاها اقامت دائم ندارند و مصرف آب در آن‌ها فصلی است، متوسط سرانه مصرف آب در استان برای هر نفر در شبانه‌روز حدود ۱۳۶ لیتر است که در برخی شهرستان‌ها مانند فردوس به ۱۲۳ لیتر کاهش یافته و این کاهش به دلیل شرایط خشکسالی و مدیریت مصرف بوده است.

حسین توکلی افزود: در استان، ۶۶ درصد مشترکان جزو پرمصرف‌ها، ۲۸ درصد مصرف متوسط و چهار درصد کم‌مصرف هستند.

وی بیان کرد: در شبکه روستایی، حدود ۱۲ کیلومتر اصلاح و پایش خطوط انجام شده است تا کاهش هدررفت و مصرف بهینه تامین شود.

توکلی با اشاره به پایش دستگاه‌های دولتی گفت: بر اساس دستور استانداری، ۴۲ دستگاه در سطح استان مورد پایش قرار گرفتند که از این تعداد، ۱۵ دستگاه افزایش مصرف بین ۶ تا ۲۴۵ درصد داشتند و به آن‌ها اخطار داده شد.

وی ادامه داد: ۲۷ دستگاه نیز کاهش مصرف آب داشتند که بیشترین کاهش در جریان مصرف به میزان ۵۸ درصد ثبت شد و به طور متوسط، کاهش مصرف در نهادهای مختلف بین ۲۵ تا ۵۵ درصد بوده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان عنوان کرد: در بخش مشترکان کم‌مصرف، اقدامات ویژه‌ای انجام شد و پایش مصرف مساجد، مدارس و سازمان‌های محلی نیز در دستور کار قرار گرفت و این اقدامات با هدف مدیریت بهینه منابع آب و مقابله با خشکسالی در استان انجام شده است.

توکلی تاکید کرد: نتایج پایش‌ها نشان می‌دهد که برنامه‌های مدیریت مصرف در استان موثر بوده و کاهش قابل توجهی در هدررفت و مصرف بی‌رویه آب ایجاد شده است که این اقدامات، علاوه بر صرفه‌جویی در منابع آب، زمینه آموزش و فرهنگ‌سازی مصرف صحیح آب را نیز فراهم کرده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی از همکاری همه دستگاه‌ها و مردم استان در اجرای طرح‌های کاهش مصرف قدردانی کرد و افزود: ادامه پایش‌ها و آموزش‌های همگانی برای تثبیت این نتایج ضروری است و استان با بهره‌گیری از این اقدامات می‌تواند پایداری منابع آب را در شرایط خشکسالی تضمین کند.

پیش‌بینی بارش‌های نرمال برای زمستان

مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی هم گفت: در مجموع بارش‌ها در استان به ۵۱.۴ میلی‌متر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است، در این بین، شهرستان نهبندان بیشترین افزایش بارندگی را تجربه کرده، در حالی که حاجی آباد زیرکوه همچنان با کاهش بارش‌ها مواجه است.

جواد نخعی افزود: در مرکز استان میزان بارش‌ها ۴۵.۶ میلی‌متر بوده که نشان‌دهنده افزایش ۵۶ درصدی نسبت به سال گذشته و ۴۷ درصد افزایش نسبت به میانگین نرمال دارد.

وی با اشاره به پیش‌بینی‌های دمایی، اظهار کرد: میانگین دمای استان از ابتدای سال زراعی تاکنون ۱۵.۸ درجه سلسیوس بوده که نسبت به سال گذشته تغییرات خاصی نداشته، اما نسبت به شرایط بلندمدت، دما ۱.۲ درجه افزایش یافته است.

نخعی بیان کرد: براساس شاخص‌ها، ۹۹.۹ درصد مساحت استان تحت تاثیر خشکسالی قرار دارد و بخش‌های عمده‌ای از استان، از جمله شهرستان‌های طبس، بشرویه و سرایان، با خشکسالی شدید مواجه هستند.

وی بیان کرد: در چهار ماه آینده پیش‌بینی می‌شود که دما در مناطق شمالی و غربی استان یک تا ۲ درجه بالاتر از نرمال باشد، در حالی که مناطق جنوبی و مرکزی با افزایش دمای کمتری مواجه خواهند شد.

مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی گفت: پیش‌بینی می‌شود بارش‌ها در زمستان ۱۴۰۵ در حد نرمال باشد و در فصل بهار نیز بارش‌ها حدود ۲۹ میلی‌متر خواهد بود.