واکسن گارداسیل، سپری در برابر سرطان ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران نسبت به شیوع زگیل تناسلی هشدار داد و گفت: شیوع بالای زگیل تناسلی در ایران، به خصوص در برخی گروه‌های سنی و افراد با رفتارهای پرخطر جنسی، زنگ خطری برای سلامت جامعه است و واکسیناسیون همگانی برای دختران و پسران، به منظور پیشگیری از ابتلا به این بیماری و عوارض آن ضروری است.

کد خبر: ۱۳۵۳۹۷۹

چهارشنبه - ۰۱ بهمن ۱۴۰۴ / January 21, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، دکتر سیدمحمد جزایری با اشاره به اینکه HPV درحال حاضر شایع‌ترین عفونت آمیزشی پاپیلوما در جهان است، اعلام کرد: مجامع بین‌المللی معتبر رسما اعلام کردند هر فردی(زن- مرد) در سن باروری حداقل یکبار به این ویروس مبتلا خواهد شد.

دکتر جزایری تصریح کرد: این ویروس می‌تواند منجر به انواع مختلفی از سرطان‌ها از جمله سرطان دهانه رحم، سرطان‌های سر و گردن(۹۵درصد عامل ویروس)، سرطان‌های اندام تناسلی خارجی در زن و مرد(۵۰ درصد)، سرطان ناحیه مقعد(۹۳درصد) و حتی سرطان‌های پستان، ریه و مری(آمار درحال تحقیق) شود که شیوع این ویروس‌ها رو گسترش است.

جزایری با بیان توصیه‌ای به خانواده‌ها برای استفاده از واکسن، بیان کرد: در برخی کشورهای غربی که برنامه واکسیناسیون پاپیلوما را دارند بعضی خانواده‌ها در برابر واکسیناسیون به خصوص برای دختران، مقاومت می‌کنند. پدر و مادرها باید بدانند که صدها میلیون نفر در دنیا، به خصوص دختران، واکسن گارداسیل را دریافت کرده‌اند و شواهدی مبنی بر افزایش رفتارهای پرخطر در آنها وجود ندارد. همچنین شواهد جهانی نشان می‌دهد که واکسیناسیون HPV در سنین زیر ۱۵ سالگی، منجر به افزایش رفتارهای پرخطر در دختران و پسران نشده است.

وی گفت: والدین تا حدی می‌‍توانند تا زمان بلوغ، فرزند خود را کنترل کنند، اما نوجوانان پس از ورود به دانشگاه یا شروع فعالیت‌های شغلی، دیگر تحت کنترل کامل والدین نیستند، باید آماده‌سازی آن‌ها از نظر آموزش و آگاهی برای حفظ خود در برابر خطرات احتمالی صورت گیرد ولی بسیاری از افراد علی‌رغم دارا بودن آموزش و آگاهی، با مشکلات و خطرات جنسی روبرو می‌شوند؛ آموزش و آگاهی به تنهایی برای محافظت از نوجوانان در برابر خطرات جنسی کافی نیست و واکسیناسیون HPV نقش حیاتی در این زمینه ایفا می‌کند.

جزایری اشاره کرد: واکسن گارداسیل به عنوان یک واکسن پیشگیرانه عمل می‌کند و در مواردی که فرد قبلاً با ویروس HPV مواجه شده و یا نوع خاصی از آن را گرفته، ممکن است موثر نباشد. در بسیاری از کشورهای دنیا، دختران ۹ تا ۱۱ ساله و پسران ۱۱ تا ۱۳ ساله قبل از شروع فعالیت‌های جنسی واکسینه می‌شوند.

واکسن گارداسیل (Gardasil) چیست؟

آمپول گارداسیل بدن انسان را در برابر بیماری‌های مقاربتی که حتی کاندوم جلودار آن‌ها نیست، حفظ می‌کند. ویروس پاپیلومای انسانی در مواقع پرخطر باعث سرطان دهانه رحم، سرطان مقعد، سرطان سر و گردن یا سرطان ناحیه تناسلی می‌شود. ویروس اچ پی وی می‌توانند منجر به زگیل پوستی، زگیل تناسلی و زگیل دهانی شوند.

همچنین، برخی افراد نگران انتقال زگیل تناسلی از استخر هستند و دائما می‌پرسند آیا زگیل تناسلی بدون رابطه ایجاد میشود؟ بهترین جواب برای رفع دغدغه و نگرانی‌های مذکور این است که تزریق به‌ موقع واکسن گارداسیل (HPV) به پیشگیری از بروز زگیل تناسلی همراه با رابطه جنسی یا بدون آن کمک می‌کند. در واقع، تشخیص زگیل تناسلی دشوار است و اکثر افراد آلوده به ویروس HPV به‌دلیل نداشتن هیچ علائمی از بیماری خود مطلع نمی‌شوند. این واکسن توسط شرکت دارویی مرک (Merck) تولید شده است.

گارداسیل باید در چهار دز تزریق شود که دو نوع برحسب بیماری وجود دارد:

1. گارداسیل ۴-valent: در برابر ۴ نوع HPV (۱۶ و ۱۸ که عامل حدود ۷۰٪ سرطان‌های دهانه رحم هستند، و همچنین تیپ‌های ۶ و ۱۱ که عامل زگیل‌های تناسلی هستند) محافظت می‌کند.
2. گارداسیل ۹-valent (نسخه رایج فعلی): در برابر ۹ نوع پرخطر HPV (تیپ‌های ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲، ۵۸) محافظت می‌کند. این نسخه پوشش وسیع‌تری در برابر سرطان‌های مرتبط با HPV ارائه می‌دهد.

علت و اهمیت تزریق واکسن گارداسیل:

هدف اصلی این واکسن پیشگیری از سرطان‌ها و بیماری‌های ناشی از عفونت HPV است. دلایل تزریق آن عبارتند از:

پیشگیری از سرطان:

· سرطان دهانه رحم: مهمترین هدف واکسن، پیشگیری از این سرطان است. HPV عامل تقریباً تمام موارد سرطان دهانه رحم می‌باشد.
· سایر سرطان‌ها: این واکسن همچنین خطر ابتلا به سایر سرطان‌های مرتبط با HPV را کاهش می‌دهد، از جمله:
· سرطان واژن
· سرطان فرج (ولوو)
· سرطان مقعد
· سرطان قسمت پشت گلو (اوروفارنکس)
· سرطان آلت تناسلی در مردان

پیشگیری از زگیل‌های تناسلی: واکسن گارداسیل در برابر تیپ‌های ۶ و ۱۱ HPV که عامل بیش از ۹۰٪ زگیل‌های تناسلی هستند، ایمنی ایجاد می‌کند.

پیشگیری از ضایعات پیش‌سرطانی: واکسن از ایجاد تغییرات سلولی غیرطبیعی (دیسپلازی) که می‌توانند به سرطان تبدیل شوند، در دهانه رحم، واژن، فرج و مقعد جلوگیری می‌کند.
مؤثرتر بودن قبل از شروع فعالیت جنسی: ایده‌آل این است که واکسن قبل از اولین تماس با ویروس (یعنی قبل از شروع فعالیت جنسی) تزریق شود، زیرا بدن فرصت ایجاد ایمنی کامل را قبل از مواجهه با ویروس پیدا می‌کند. با این حال، تزریق آن برای افراد دارای فعالیت جنسی نیز (با توجه به توصیه پزشک) می‌تواند مفید باشد.
ایمنی طولانی‌مدت: مطالعات نشان داده‌اند که محافظت ایجاد شده توسط واکسن حداقل برای یک دهه پایدار است و انتظار می‌رود مادام‌العمر باشد.

چه افرادی می‌توانند واکسن گارداسیل بزنند؟

رابطه جنسی پرخطر زنان باردار
وجود بیش از یک شریک جنسی ، افراد دارای آلرژی نسبت به مخمر
ارتباط مردان و زنان با همجنس خود
ابتلای شریک جنسی به زگیل تناسلی
افرادی که به واسطه شغل خود در معرض ویروس HPV هستند

دختران و پسران نوجوان: معمولاً از سن ۹ سالگی توصیه می‌شود.
· واکسیناسیون روتین: برای همه افراد در سنین ۱۱ تا ۱۲ سالگی (قبل از احتمال مواجهه با ویروس) به طور روتین توصیه می‌شود.
· زنان و مردان جوان: برای افراد تا سن ۲۶ سالگی که در سن نوجوانی واکسن نزده‌اند، به صورت "جبرانی" توصیه می‌شود.
· بزرگسالان ۲۷ تا ۴۵ سال: با تصمیم مشترک فرد و پزشک، ممکن است برای برخی افراد این گروه سنی که قبلاً واکسینه نشده‌اند نیز مفید باشد.

تداخل دارویی واکسن گارداسیل

داروهایی که ممکن است با این واکسن تداخل داشته باشند عبارتند از:

داروهای استروئیدی
داروهای شیمی درمانی
داروهای اختلالات خودایمنی، درمان روماتوئید و آرتریت
داروهای تجویز شده برای پیوند اعضا

نکته مهم: واکسن گارداسیل یک واکسن پیشگیرانه است و برای درمان عفونت‌ها یا بیماری‌های موجود HPV کاربرد ندارد. همچنین جایگزین غربالگری منظم (مانند تست پاپ اسمیر) برای سرطان دهانه رحم در زنان نمی‌شود.

واکسن گارداسیل یک ابزار بسیار مؤثر و بی‌خطر برای پیشگیری از چندین سرطان خطرناک و زگیل‌های تناسلی ناشی از ویروس HPV است. تزریق به موقع آن (قبل از شروع فعالیت جنسی) می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت آینده افراد داشته باشد. برای دریافت جزئیات دقیق و برنامه واکسیناسیون، مشورت با پزشک ضروری است.