بیانیه حقوقی سران و حقوقدانان برجسته کشورهای عضو بریکس

سران و حقوقدانان برجسته کشورهای عضو بریکس در محکومیت نقض حاکمیت دولت‌ها و بدعت‌گذاری خطرناک در نظام بین‌الملل بیانیه‌ای صادر کردند.

کد خبر: ۱۳۵۴۴۰۱

چهارشنبه - ۱۷ دی ۱۴۰۴ / January 07, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، ستاد حقوق بشر درباره بیانیه حقوقی سران و حقوقدانان برجسته کشورهای عضو بریکس اعلام کرد: با عنایت به مسئولیت حرفه‌ای و تعهد حقوقی نهادهای مستقل حقوقی کشورهای عضو بریکس در پاسداری از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، حاکمیت قانون و نظم حقوقی جهانی، مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان عضو فعال و نماینده رسمی جمهوری اسلامی ایران در اجلاس حقوقی بریکس و پس از مشورت، تبادل نظر و نظرسنجی با همتایان حقوقی خود در کشورهای عضو، به‌ویژه جمهوری فدراتیو برزیل، جمهوری هندوستان به‌عنوان رئیس دوره‌ای بریکس در سال ۲۰۲۶، و سایر حقوقدانان برجسته بریکس از کشورهای مختلف عضو بریکس، بدین‌وسیله موضع حقوقی مشترک خود را اعلام می‌دارد:

محکومیت صریح اقدام غیرقانونی آمریکا

اقدام نظامی و امنیتی آمریکا علیه جمهوری بولیواری ونزوئلا و دستگیری و انتقال اجباری رئیس‌جمهور قانونی و منتخب آن کشور، آقای نیکولاس مادورو، نقض آشکار و فاحش اصول بنیادین حقوق بین‌الملل معاصر به‌شمار می‌رود و به‌طور خاص با اصل منع توسل به زور، اصل احترام به حاکمیت و استقلال سیاسی دولت‌ها، اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها و اصل برابری حاکمیتی دولت‌ها در تعارض مستقیم قرار دارد.

نقض صریح منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل عرفی

این اقدام، مغایر با تعهدات الزام‌آور مندرج در منشور ملل متحد، به‌ویژه بند ۴ ماده ۲ آن، و همچنین مغایر با قواعد آمره حقوق بین‌الملل عرفی است؛ قواعدی که هیچ دولت یا ائتلافی، تحت هیچ عنوانی، حق عدول از آنها را ندارد.

بدعت‌گذاری خطرناک در نظام بین‌الملل

دستگیری و انتقال اجباری عالی‌ترین مقام اجرایی یک دولت مستقل، بدعتی به‌شدت خطرناک در روابط بین‌المللی محسوب می‌شود که در صورت عادی‌سازی، می‌تواند بنیان امنیت حقوقی دولت‌ها، اصل پیش‌بینی‌پذیری در روابط بین‌الملل و اعتبار نهادهای چندجانبه را به‌طور جدی متزلزل سازد.

تضعیف جایگاه و کارکرد سازمان‌های بین‌المللی

این اقدام، عملاً نادیده‌انگاشتن نقش، صلاحیت و سازوکارهای قانونی سازمان‌های بین‌المللی، به‌ویژه سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته به آن است و موجب تضعیف نظام حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات بین‌المللی می‌شود؛ امری که با اهداف و فلسفه وجودی نظم حقوقی پس از جنگ جهانی دوم ناسازگار است.

مسئولیت بین‌المللی دولت مرتکب

بر اساس اصول مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، آمریکا در قبال این اقدام غیرقانونی، مسئولیت کامل بین‌المللی داشته و مکلف به توقف فوری رفتار متخلفانه، جبران خسارات مادی و معنوی وارده و تضمین عدم تکرار چنین اقدامات مغایر حقوق بین‌الملل است.

دعوت به واکنش مسئولانه جامعه بین‌المللی

جامعه بین‌المللی، به‌ویژه دولت‌ها، نهادهای حقوقی مستقل، مجامع دانشگاهی و سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، نباید در برابر چنین نقض آشکاری سکوت اختیار کنند؛ چرا که سکوت در برابر نقض حقوق بین‌الملل، خود زمینه‌ساز تکرار و نهادینه‌شدن رفتارهای غیرقانونی خواهد بود.

تأکید بر نقش بریکس در صیانت از نظم حقوقی عادلانه

اعضای بریکس، به‌عنوان بازیگران مؤثر در شکل‌دهی به نظم چندقطبی و عادلانه بین‌المللی، مسئولیت ویژه‌ای در دفاع از حقوق بین‌الملل، مقابله با یک‌جانبه‌گرایی و جلوگیری از فروپاشی قواعد بنیادین نظام حقوقی جهانی بر عهده دارند.

مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، ضمن اعلام همبستگی حقوقی با ملت و دولت قانونی ونزوئلا، بر ضرورت بازگشت فوری به حاکمیت قانون در روابط بین‌الملل و پرهیز از اقدامات خودسرانه و قهری که امنیت و ثبات جهانی را تهدید می‌کند، تأکید می‌نماید.

این بیانیه، در چارچوب مسئولیت حرفه‌ای و تعهد حقوقی نهادهای حقوقی بریکس، و با هدف جلوگیری از نهادینه‌شدن بدعت‌های خطرناک در نظام بین‌الملل، صادر می‌گردد.