بازیابی ارزش از باطله‌ها با تکیه بر هوش مصنوعی

در نشست تخصصی «هوش مصنوعی و عناصر نادر معدنی حیاتی و راهبردی» شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری با بازدهی بالا و همچنین نقش هوش مصنوعی در ایجاد ارزش افزوده، افزایش بهره‌وری و استفاده بهینه از منابع موجود، به‌ویژه در فرآوری و باطله‌ها بررسی شد.

کد خبر: ۱۳۵۵۴۳۶

يکشنبه - ۲۱ دی ۱۴۰۴ / January 11, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، نشست تخصصی «هوش مصنوعی و عناصر نادر معدنی حیاتی و راهبردی» با هدف شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری با بازدهی بالا در این بخش استراتژیک، با همکاری مرکز نوآوری معادن و صنایع معدنی ایران (ایمینو) و صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر هومص در محل این مرکز برگزار شد.

در این رویداد، عوامل اصلی زیست‌بوم معدن، زنجیره اکتشاف، استخراج و فرآوری، دغدغه‌های کلیدی را برای هم‌راستا کردن سرمایه خصوصی و نیاز‌های فناورانه کشور مطرح و بر لزوم جایگزینی درآمد نفتی با درآمد‌های پایدار معدنی تاکید کردند.

در این نشست موضوع کاربرد هوش مصنوعی در صنعت و معدن به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی مطرح شد. استفاده از ابزار‌های هوشمندسازی و داده‌محور برای افزایش بهره‌وری، بهینه‌سازی فرآیند‌های صنعتی و کاهش هزینه‌های استخراج و فرآوری، ایجاد آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی در افزایش بهره‌وری فرآوری، توسعه راهکار‌های مبتنی بر دیتا‌های هم‌بستر خارجی و کاربرد هوش مصنوعی در افزایش دقت نتایج آزمون‌های شناسایی از جمله مباحثی بود که در این بخش مورد توجه قرار گرفت.

عناصر معدنی حیاتی و بحرانی به‌عنوان یکی از موضوعات کلیدی نشست مطرح شد و بر تفاوت مفهومی میان «عناصر نادر خاکی» و «مواد معدنی حیاتی و راهبردی» تأکید شد. در این چارچوب، قابلیت‌های کشور در شناسایی و بهره‌برداری از این عناصر و نقش آنها در زنجیره ارزش صنایع پیشرفته مورد اشاره قرار گرفت.

موضوع فرآوری مواد معدنی نیز بخش مهمی از مباحث نشست را به خود اختصاص داد. در این بخش، فرآیند‌هایی مانند فلوتاسیون، لیچینگ و بایولیچینگ به‌عنوان حوزه‌های مستعد برای به‌کارگیری هوش مصنوعی و افزایش کارایی مطرح شدند.

از دیگر محور‌های مهم نشست، بازیابی عناصر باارزش از باطله‌ها و پسماند‌های معدنی بود. در این زمینه، باطله‌های معدنی به‌عنوان یک منبع بالقوه اقتصادی برای استخراج عناصر حیاتی معرفی شدند و بر لزوم توسعه فناوری‌های مناسب برای بهره‌برداری از این منابع تأکید شد.

در ادامه نشست، مدل‌های نوآوری و سرمایه‌گذاری مورد بحث قرار گرفت. شناسایی استارتاپ‌ها، توسعه همکاری میان شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز پژوهشی و سرمایه‌گذاران و استفاده از مدل‌هایی مانند هکاتون‌های تخصصی برای شکل‌گیری تیم‌های فناور، از جمله موضوعات مطرح‌شده در این بخش بود.

همچنین در این نشست بر اهمیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه معدن و صنایع معدنی تاکید شد و معدن به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی تأمین درآمد پایدار کشور در آینده مورد توجه قرار گرفت.

نقش هوش مصنوعی در ایجاد ارزش افزوده، افزایش بهره‌وری و استفاده بهینه از منابع موجود، به‌ویژه در فرآوری و باطله‌ها، از اهمیت‌های مورد اشاره بود.

در پایان این نشست عنوان شد که تمرکز بر هوش مصنوعی در فرآوری مواد معدنی حیاتی و بازیابی عناصر با ارزش از باطله‌های معدنی می‌تواند یکی از مسیر‌های اصلی توسعه فناوری، افزایش سودآوری و تقویت نقش معدن در اقتصاد کشور باشد. توسعه همکاری میان بخش خصوصی، نهاد‌های حاکمیتی و مراکز نوآوری، به‌عنوان مسیر پیشبرد این اهداف، مورد تاکید قرار گرفت.