معیار‌ها و روند انتخاب اسباب‌بازی برتر سال تشریح شد

داور دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی، در گفت‌وگویی به تشریح معیار‌ها و روند انتخاب اسباب‌بازی‌های برتر سال پرداخت و از تنوع آثار و توجه ویژه به بازارپردازی در این دوره از جشنواره خبر داد.

کد خبر: ۱۳۵۶۳۶۱

سه‌شنبه - ۲۳ دی ۱۴۰۴ / January 13, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، حامد تأملی داور دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی با اشاره به فرآیند انتخاب اسباب‌بازی‌های برتر گفت: اسباب‌بازی‌هایی که در شورای نظارت بر اسباب‌بازی ثبت شده و مجوز طراحی و تولید دریافت می‌کنند، بر اساس شاخص‌های متعددی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

وی افزود: در مرحله نخست، دسته‌بندی محصولات اهمیت دارد؛ از جمله اسباب‌بازی‌های کمک‌آموزشی، کمک‌درمانی، فرهنگی‌هنری، الکترونیکی و بازی‌های فکری که هرکدام شاخص‌های تخصصی خود را دارند.

تأملی گفت: بخشی دیگر از ارزیابی‌ها به کیفیت تولید و بسته‌بندی محصولات اختصاص دارد و بر همین اساس، برترین‌ها انتخاب می‌شوند.

داور دهمین دوره جشنواره امسال به‌صورت ویژه، جایزه‌ای مستقل برای اسباب‌بازی‌های حوزه بازارپردازی در نظر گرفته شد؛ محصولاتی که بر پایه شخصیت‌های انیمیشن‌ها، فیلم‌ها، برنامه‌های تلویزیونی یا نمایش خانگی طراحی و تولید شده‌اند. این بخش برای نخستین‌بار با نگاه ویژه‌تری مورد توجه قرار گرفت و جایزه‌هایی نیز به آن اختصاص یافت.

تأکید بر ابعاد شناختی و محتوایی

این داور جشنواره درباره شاخص‌های داوری در حوزه بازی‌های فکری توضیح داد: در بازی‌های فکری و رومیزی، بیشترین تمرکز ما بر ابعاد شناختی مانند حل مسئله، حافظه، استدلال و استنتاج است. هم‌چنین رعایت اصول طراحی این نوع بازی‌ها، جذابیت، گیرایی و توانایی درگیر کردن مخاطب از دیگر معیار‌های مهم به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: در اسباب‌بازی‌های کمک‌آموزشی، پررنگ بودن بعد آموزشی و تأثیرگذاری محتوای دانشی و نگرشی اهمیت دارد؛ این‌که آیا بازی می‌تواند مفهومی را به کودک یا نوجوان آموزش دهد یا نه. در حوزه فرهنگی و هنری نیز توجه به بوم و فرهنگ ایرانی و انتقال مهارت‌های هنری به مخاطب، از شاخص‌های اصلی ارزیابی است.

تأملی درباره بازی‌های الکترونیکی گفت: در این بخش بررسی می‌شود که تولیدکننده تا چه اندازه توانسته از فناوری‌های مرتبط با فضای الکترونیک به‌صورت بهینه استفاده کند و در نهایت محصولی متناسب با نیاز مخاطب هدف ارائه دهد.

شناخت درست مخاطب؛ اصل مهم در طراحی

وی با تأکید بر اهمیت مخاطب‌شناسی تصریح کرد: یکی از معیار‌های مهم داوری این است که آیا مخاطب هدف به‌درستی شناسایی شده و طراحی محصول متناسب با سن و نیاز او انجام شده است یا خیر؛ چه بازی برای کودک باشد، چه نوجوان و چه حتی گروه سنی بالای ۱۵ سال. هم‌چنین بررسی می‌شود که اهداف آموزشی، فرهنگی، هنری یا شناختی طراح، تا چه اندازه در محصول نهایی به‌درستی منتقل شده است.

داوری تخصصی و اجماع نهایی

تأملی خاطرنشان کرد: داوران این جشنواره از حوزه‌های مختلف انتخاب شده‌اند و همگی از افراد باتجربه صنعت اسباب‌بازی هستند که با تولید، طراحی، محتوا و فرم آشنایی کامل دارند. در نهایت، با تجمیع دیدگاه‌ها و گفت‌و‌گو‌های تخصصی، اجماعی برای انتخاب محصولات برتر شکل می‌گیرد و فهرست نهایی اعلام می‌شود.

این داور دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی درباره تفاوت‌های آثار امسال نسبت به سال‌های گذشته گفت: تنوع محصولات در اغلب دسته‌بندی‌ها وجود داشت و به‌ویژه در حوزه بازی‌های رومیزی تنوع بیشتری مشاهده شد. بسیاری از طراحان و تولیدکنندگان، ایده‌های خود را از مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه گرفته‌اند که همین موضوع به غنای آثار کمک کرده است.

وی افزود: در برخی حوزه‌ها مانند اسباب‌بازی‌های کمک‌درمانی هم‌چنان تعداد آثار کمتر است؛ چرا که جامعه هدف محدودتری دارد و نیازمند حمایت‌های جدی‌تر از سوی دولت و حاکمیت است، به‌ویژه برای کودکان توان‌یاب یا دارای اختلالات حرکتی و حسی.

تأملی در پایان با اشاره به روند‌های جهانی گفت: انتظار می‌رفت در حوزه اسباب‌بازی‌های هوشمند و الکترونیکی پیشرفته، تنوع بیشتری مشاهده شود. هرچند رقابت با محصولات خارجی دشوار است، اما با حمایت‌های هدفمند می‌توان در این مسیر گام‌های مؤثرتری برداشت. از نکات شاخص امسال، حضور پررنگ محصولات مبتنی بر کاراکتر‌های انیمیشن‌ها و برنامه‌های کودک بود که همین موضوع، ضرورت توجه ویژه به بازارپردازی را بیش از پیش نشان می‌دهد.

وی تأکید کرد: با توسعه تولیدات انیمیشنی و رسانه‌ای کودک و نوجوان، صنعت اسباب‌بازی نیز باید هم‌زمان و هماهنگ با آن رشد کند و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می‌تواند با همکاری انجمن‌ها و تولیدکنندگان، نقش محوری در این هم‌افزایی فرهنگی ایفا کند.

دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی با شعار «بازی، حالِ خوش زندگی» از ۱۷ تا ۲۷ دی ۱۴۰۴ مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان واقع در خیابان حجاب تهران در حال برگزاری و شامل بخش‌های بازار فروش، بخش ترویجی بازی‌ها، نمایشگاه عروسک‌های بومی محلی نشست‌های علمی و… است.