اسرار پنهان زیر صفحه یخی قطب جنوب

محققان نقشه دقیقی از چشم‌انداز پنهان در زیر صفحه یخی عظیم قطب جنوب را رونمایی کرده‌اند.

کد خبر: ۱۳۵۸۰۷۷

يکشنبه - ۲۸ دی ۱۴۰۴ / January 18, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، یک تیم بین‌المللی از محققان، نقشه دقیقی از چشم‌انداز پنهان در زیر صفحه یخی عظیم قطب جنوب را رونمایی کرده‌اند که مساحتی تقریباً ۱۴ میلیون کیلومتر مربع را پوشش می‌دهد و بزرگترین توده یخی منفرد روی زمین است. با وجود اهمیت آن، درک ما از زمین پنهان زیر آن در مقایسه با سطح مریخ یا زهره، به دلیل دشواری مشاهده مستقیم از طریق لایه‌های ضخیم یخ، محدود است.

در این مطالعه، محققان از تکنیکی مدرن به نام تجزیه و تحلیل اختلال جریان یخ (IFPA) استفاده کردند که ویژگی‌های سطحی متمایز ایجاد شده توسط جریان یخ بر روی پشته‌ها و دره‌ها را شناسایی می‌کند. آنها این تکنیک را با جدیدترین تصاویر ماهواره‌ای ترکیب کردند تا دقیق‌ترین تصویر از زمین زیریخچالی، از جمله مناطقی که قبلاً مطالعه نشده بودند، تولید کنند.

نقشه جدید هزاران پشته، دره، رشته کوه و دره‌های عمیق یخچالی را نشان می‌دهد که طیف گسترده‌ای از توپوگرافی را که طی میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند، به نمایش می‌گذارد.

پروفسور رابرت بینگهام از دانشگاه ادینبورگ توضیح داد: «زیر صفحه یخی قطب جنوب، چشم‌انداز متنوعی متشکل از دشت‌های مسطح، فلات‌های ناپیوسته و کوه‌های سر به فلک کشیده قرار دارد. به لطف این فناوری، اکنون برای اولین بار می‌توانیم نقشه دقیقی از توزیع این زمین در سراسر قاره تهیه کنیم.»

تحقیقات قبلی نشان داده است که مناطق ناهموار زیر یخ، مانند تپه‌ها و رشته‌کوه‌های شیب‌دار، با ایجاد مقاومت اصطحکاکی در برابر جریان یخ به سمت دریا، عقب‌نشینی آن را کند می‌کنند. بنابراین، نقشه جدید ابزاری مهم برای هدایت بررسی‌های آینده است و به پیش‌بینی‌های دقیق‌تر از افزایش سطح دریا در آینده کمک خواهد کرد.

متیو مورلیگم از کالج دارتموث تأکید کرد: «درک توپوگرافی قطب جنوب برای مدل‌های یخی بسیار مهم است. زمین‌های ناهموار می‌توانند به طور قابل توجهی عقب‌نشینی یخ را کند کنند و این نقشه به پیش‌بینی‌های دقیق‌تر از محل و میزان افزایش سطح دریا کمک خواهد کرد.» این یافته‌ها در مجله Science منتشر شد.