مطالعه جدید پژوهشگران دانشکده ابوریحان دانشگاه تهران:

امگا ۳، راه‌حلی برای کاهش استرس پرورش متراکم در جوجه‌های گوشتی

افزودن اسید چرب امگا ۳ به جیره غذایی جوجه‌های گوشتی، می‌تواند اثرات منفی ناشی از استرس پرورش متراکم را در جوجه‌های گوشتی جبران کند.

کد خبر: ۱۳۵۸۳۳۳

دوشنبه - ۲۹ دی ۱۴۰۴ / January 19, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از دانشگاه تهران، مطالعه جدید اعضای هیأت علمی دانشکده ابوریحان دانشگاه تهران، متشکل از دکتر سید داود شریفی و دکتر عبدالرضا صالحی، نشان می‌دهد که افزودن ۰.۵ درصد اسید چرب امگا ۳ به جیره غذایی، می‌تواند اثرات منفی ناشی از استرس پرورش متراکم را در جوجه‌های گوشتی جبران کرده و عملکرد رشد، سلامت روده و کیفیت گوشت را به‌طور قابل‌توجهی بهبود بخشد.

هدف از انجام این تحقیق بررسی این موضوع بود که آیا می‌توان با یک راهکار تغذیه‌ای، پیامد‌های نامطلوب پرورش در تراکم بالا را که یک واقعیت رایج در صنعت مرغداری است، مدیریت کرد. برای این منظور، تأثیر مکمل امگا ۳ بر ۴۲۰ قطعه جوجه گوشتی در دو سطح تراکم پایین (۹ پرنده در متر مربع) و بالا (۱۷ پرنده در متر مربع) طی یک دوره ۴۰ روزه مورد ارزیابی قرار گرفت.

اگرچه در کل دوره، تراکم بالا به افزایش مصرف و وزن‌گیری روزانه منجر شد، اما در فاز پایانی رشد (روز ۲۵ تا ۴۰) این شرایط بدون حضور امگا ۳ باعث کاهش مصرف خوراک شد. در مقابل، جوجه‌هایی که در همان تراکم بالا، اما با جیره حاوی ۰.۵ درصد امگا ۳ تغذیه شدند، افزایش وزن روزانه به‌مراتب بالاتری را تجربه کردند.

این تحقیق نشان داد که پرورش در تراکم بالا سبب بروز آسیب‌های بافتی در روده می‌شود که از جمله می‌توان به کاهش ارتفاع پرز‌های جذبی و افزایش عمق کریپت‌ها اشاره کرد. این تغییرات نشان‌دهنده افت کارایی روده در جذب مواد مغذی است. موضوع قابل توجه این بود که افزودن امگا ۳ به جیره، به‌طور معنی‌داری این آسیب‌های بافت‌شناسی را ترمیم و سلامت روده را حفظ کرد.

محققان این طرح اعلام کردند: بررسی بافت عضله سینه نشان داد که قطر تار‌های عضلانی در گروه دریافت‌کننده امگا ۳ افزایش یافت. همچنین تراکم بالا باعث کاهش تعداد سلول‌های عضلانی شد، اما مکمل‌اسیون با امگا ۳ این کاهش را جبران نمود. این تغییرات می‌تواند به بهبود راندمان لاشه و کیفیت بافت گوشت منجر شود.

درخصوص ارزش تغذیه‌ای نیز می‌توان گفت سطح اسید‌های چرب مفید و بلند زنجیره مانند ایکوزاپنتانوئیک اسید (EPA) و دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) در گوشت سینه جوجه‌های پرورش‌یافته در تراکم بالا و تغذیه‌شده با امگا ۳، به‌طور چشمگیری افزایش یافت. این امر نشان‌دهنده انتقال مؤثر این اسید‌های چرب از خوراک به بافت گوشت است.

یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که اگرچه تراکم بالای پرورش یک فاکتور تنش‌زاست و بر جنبه‌های مختلف فیزیولوژی و عملکرد پرنده تأثیر منفی می‌گذارد، اما می‌توان با یک راهکار ساده و عملیاتی مانند مکمل‌اسیون جیره با ۰.۵ درصد اسید چرب امگا ۳، این چالش را به‌خوبی مدیریت کرد. این مکمل نه‌تنها اثرات مضر تنش را خنثی می‌کند، بلکه با بهبود سلامت روده، افزایش کارایی رشد، و ارتقای کیفیت و ارزش غذایی گوشت، می‌تواند توجیه اقتصادی و سلامتی قابل‌توجهی برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان داشته باشد.

این پژوهش گامی مهم در جهت تولید پایدار و اخلاقی در صنعت طیور گوشتی با استفاده از راهکار‌های تغذیه‌ای هوشمندانه است.