مصرف سرانه انرژی ایران ۲ برابر میانگین جهانی است/ بیش از ۴۰ درصد انرژی کشور در بخش ساختمان مصرف می‌شود

معاون مدیرکل دفتر راهبری و نظارت بر انتقال و توزیع برق، تاکید کرد: مصرف سرانه مصرف انرژی در ایران حدودا ۲ برابر میانگین جهانی است؛ اگر تنها مصرف برق را محاسبه کنیم، تقریبا یکسان هستیم، اما به دلیل مصرف گاز، تقریبا دو برابر میانگین جهانی مصرف انرژی داریم.

کد خبر: ۱۳۵۸۹۶۸

سه‌شنبه - ۳۰ دی ۱۴۰۴ / January 20, 2026

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ رضا عفت‌نژاد  با اشاره به مقایسه مصرف برق ایران و جهان گفت: بر اساس آخرین آمار آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، میانگین سرانه مصرف برق در دنیا حدود ۳ هزار و ۴۲۷ کیلووات‌ساعت است. در ایران نیز اگر کل مصرف برق بر جمعیت تقسیم شود، این رقم به حدود ۳ هزار و ۷۰۵ کیلووات‌ساعت می‌رسد که حدود میانگین جهانی است.

او با تأکید بر لزوم نگاه جامع‌تر به موضوع انرژی افزود: در ایران همزمان از دو حامل اصلی انرژی یعنی برق و گاز استفاده می‌شود و همین موضوع، مقایسه صرفِ مصرف برق را تا حدی محدود می‌کند. به عنوان مثال، اگر تنها مصرف برق در بخش خانگی را مبنا قرار دهیم، سرانه مصرف هر نفر حدود هزار و ۱۵۵ کیلووات‌ساعت خواهد بود. این رقم در کشور‌هایی مانند مصر حدود ۶۲۰ و در امارات ۴ هزار و ۴۰۲ کیلووات‌ساعت است. با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر، باید مجموع مصرف برق و گاز را همزمان بررسی کرد.

مصرف ۷ برابری انرژی در ایران نسبت به مصر

معاون مدیرکل دفتر راهبری و نظارت بر انتقال و توزیع برق ادامه داد: با در نظر گرفتن گاز مصرفی برای تولید برق و تبدیل آن به معادل انرژی، می‌توان گفت هر ایرانی سالانه حدود ۳۰.۷ گیگاژول انرژی (مجموع برق و گاز) مصرف می‌کند. این عدد در کشور مصر حدود ۴.۷ گیگاژول است. همچنین در کشور امارات، با وجود مصرف بالاتر برق، سرانه مصرف کل انرژی (برق و گاز) حدود ۱۶.۸ گیگاژول برآورد می‌شود که همچنان کمتر از ایران است؛ بنابراین ما نسبت به امارات ۲ برابر و نسبت به مصر ۷ برابر انرژی مصرف می‌کنیم؛ بنابراین برای تحلیل درست، باید همه حامل‌های انرژی را در نظر گرفت.

عفت‌نژاد با اشاره به شاخص مصرف نهایی انرژی گفت: سرانه مصرف نهایی انرژی در ایران حدود ۲.۵ تن معادل نفت خام به ازای هر نفر است؛ رقمی که نزدیک به ژاپن و بالاتر از میانگین جهانی (۱.۳ تن معادل نفت خام) قرار دارد. در بخش خانگی نیز مصرف انرژی سهم قابل توجهی دارد و حدود یک‌سوم مصرف کل کشور را شامل می‌شود. سرانه مصرف انرژی در بخش خانگی در ایران حدود ۰.۸ تن معادل نفت خام است که نسبت به میانگین جهانی که ۰۳۷ است، بالاتر است.

وی با بیان اینکه حدود ۴۸ درصد مصرف گاز و ۴۰ درصد مصرف برق کشور به بخش ساختمان اختصاص دارد، افزود: در بسیاری از کشورها، ساختمان‌هایی با مصرف انرژی بسیار پایین یا نزدیک به صفر ساخته می‌شود. استفاده از عایق مناسب، پنجره‌های چندجداره و تجهیزات کارآمد سرمایشی، گرمایشی و روشنایی نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی دارد. در حال حاضر، متوسط مصرف انرژی ساختمان‌ها در ایران حدود ۴۳۰ کیلووات‌ساعت به ازای هر مترمربع در سال (بر اساس انرژی اولیه) است، در حالی که طبق مبحث ۱۹ بر اساس انرژی اولیه، این عدد ۲۹۰ کیلووات‌ساعت و بر اساس انرژی ثانویه (قرانت از کنتورها) می‌تواند به کمتر از ۱۷۵ کیلووات‌ساعت کاهش یابد که صرفه جویی ۵۰ درصدی را نشان می‌دهد؛ بنابراین کاهش قابل توجه مصرف انرژی در این بخش، دست‌یافتنی و ضروری است. جالب اینکه در کشور‌های توسعه یافته به واسطه اشباع در بخش تولید برنامه‌هایی برای ساخت ساختمان‌هایی با انرژی نزدیک به صفر در دستور کار قرار دارد که جدا از رعایت استاندارد‌ها بر روی استفاده از انرژی‌های نو تأکید دارد.

معاون مدیرکل دفتر راهبری و نظارت بر انتقال و توزیع برق در پایان خاطرنشان کرد: ساختمان‌ها می‌توانند با بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه سامانه‌های خورشیدی بامی، بخشی از نیاز خود را تأمین کنند. با توجه به هزینه‌های بالای تولید انرژی، مدیریت مصرف و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، از مهم‌ترین راهکار‌های پیش‌رو به شمار می‌رود.