۵۷ اقدام ضد پولشویی در نظام بیمه‌ای ایران

بیمه مرکزی در چارچوب برنامه‌های مقابله با پولشویی و تامین مالی تروریسم با اجرای ۵۷ اقدام، نقش خاصی دارد.

کد خبر: ۱۳۵۹۶۳۲

چهارشنبه - ۰۱ بهمن ۱۴۰۴ / January 21, 2026

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو به نقل از روابط عمومی مرکز اطلاعات مالی، برنامه‌های مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم در بخش بیمه با رویکرد مبتنی بر سند ملی ارزیابی ریسک و همسو با برنامه اقدام تدوین و اجرا می‌شود.

نظارت ویژه بر فروش بیمه زندگی و عمر

بر اساس برنامه اقدام، رویه‌های اجرایی موجود در فروش بیمه زندگی مطابق با مقررات مبارزه با پولشویی می‌بایست اصلاح شود، به‌نحوی‌که شناسایی ذی‌نفع نهایی در این رشته بیمه‌ای به سهولت میسر باشد.

همچنین برای ارائه محصول بیمه زندگی و عمر باید نظارت ویژه توسط شرکت‌های بیمه در راستای مدیریت ریسک پولشویی و تأمین مالی تروریسم صورت پذیرد تا سوءاستفاده به حداقل برسد.

در بیمه زندگی و عمر مصادیق پولشویی وجود دارد؛ درآمد حاصل از جرم به اسم بیمه عمر و زندگی سرمایه‌گذاری می‌شود و بعد از مدتی با پرداخت خسارتی به بیمه، پول را خارج کرده و وارد چرخه سالم اقتصادی می‌کنند.

به‌روزرسانی پایگاه اطلاعاتی بیمه

بیمه مرکزی با تقویت سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه (سنهاب)، دسترسی به اقلام اطلاعاتی را فراهم می‌کند تا شناسایی تفصیلی مشتری (KYC) بهبود یابد. این اطلاعات شامل: احکام قضایی، اطلاعات چک برگشتی، بدهی بانکی، گردش حساب بانکی اشخاص، بدهی مالیاتی، اطلاعات سببی و نسبی، سامانه اشخاص با خطر بالا و اشخاص مظنون است.

علاوه بر این، ایجاد بستر لازم برای اخذ اطلاعات شغلی، اقتصادی، هویتی و ذی‌نفع نهایی جهت انجام «شناسایی مضاعف» در سامانه‌های شرکت‌های بیمه پیش‌بینی شده است.

رفع خلأ نظارت بر چند صندوق و شرکت بیمه بزرگ

با توجه به خلأ‌های موجود در تنظیم‌گری و نظارت بر عملکرد صندوق‌ها و شرکت‌های بیمه‌ای همچون آتیه‌سازان حافظ، صندوق بیمه کشاورزی، صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، صندوق بیمه محصولات کشاورزی و صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان از جهت پیشگیری و مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم، اصلاح قوانین مربوط به فعالیت این صندوق‌ها و شرکت‌ها مطابق با برنامه اقدام ضروری است؛ لذا بیمه مرکزی با توجه به جایگاهش، می‌بایست به‌عنوان تنظیم‌گر و متولی نظارت بر عملکرد این صندوق‌ها و شرکت‌ها تعیین شود و اصلاح قوانین آنها را در دستور کار قرار دهد.

تشکیل واحد مبارزه با پولشویی در شرکت‌های بیمه

شرکت‌های بیمه موظف‌اند واحد‌های تخصصی مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم با ساختار سازمانی مناسب زیر نظر مستقیم مدیرعامل تشکیل دهند.

نظارت بر حسن اجرای وظایف و دستورالعمل «نحوه تشکیل و ساماندهی واحد مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم» در این واحد‌ها برعهده بیمه مرکزی ایران است.

شرکت‌های بیمه همچنین همسو با سند ملی ارزیابی ریسک و برنامه اقدام، برنامه داخلی مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم را تهیه و اجرا و با راه‌اندازی سامانه، مدیریت ریسک تعاملات کاری بخش بیمه را به همراه ریسک خدمات محصولات قابل‌ارائه ارزیابی و تعیین سطح می‌کنند.

اصلاح مقررات برای تقویت نظارت‌های پیشگیرانه

چندین آیین‌نامه بیمه مرکزی و مکمل‌های آنها اصلاح خواهند شد تا نظارت‌های پیشگیرانه تقویت شود.

این اصلاحات شامل: «اعطای مجوز‌ها جهت انجام کنترل‌های مبارزه با پولشویی در زمان صدور هرگونه مجوز فعالیت کارگزاری رسمی بیمه»، «تأیید، تمدید یا لغو مجوز شرکت‌های بیمه در راستای اجرای تکالیف مرتبط با قانون مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم» و «سلب صلاحیت مدیران کلیدی منطبق با قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی» است.

نظارت و برخورد با بیمه‌های متخلف

در برخورد با تخلفات انضباطی شرکت‌های بیمه در اجرای قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم، بیمه مرکزی رویه‌های اعمال مجازات‌های متناسب مؤثر و بازدارنده را تدوین می‌کند.

اعمال محدودیت یا خودداری از ارائه خدمت به شرکت‌های بیمه در موارد عدم اطمینان از حسن اجرای قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم از اقدامات بازدارنده بیمه مرکزی است.

در همین راستا، ضوابط تشکیل کمیته ارزیابی عملکرد کارکنان کلیدی شرکت‌های بیمه در خصوص بررسی عدم رعایت قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی اصلاح خواهد شد.

تدوین دستورالعمل ضمانت اجرا‌های صنفی و اداری احکام آیین‌نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی در بخش بیمه از دیگر وظایف بیمه مرکزی در برنامه اقدام است. در این دستورالعمل عناوین و مصادیق تخلفات اداری و انضباطی در حوزه مبارزه با پولشویی، مجازات‌های متناسب با تخلفات و مرجع رسیدگی به آنها مشخص می‌شود.

بیمه مرکزی همچنین موظف است که نتایج بازرسی‌ها و ارزیابی‌های انجام شده از شرکت‌های بیمه را به اعضای شورای عالی بیمه و رئیس مجامع شرکت‌های بیمه به‌منظور تدوین یا اصلاح سیاست‌های مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم گزارش کند.

تغییر در نحوه تأیید صلاحیت مدیران شرکت‌های بیمه

اخذ گواهی عدم سوءپیشینه برای انتخاب و انتصاب تمامی اعضاء هیئت‌مدیره و مدیران ارشد شرکت‌های بیمه و استعلام از واحد مبارزه با پولشویی نهاد ناظر در اعطای مجوز‌ها و تائید یا سلب صلاحیت مدیران شرکت‌های بیمه، از دیگر تکالیف برنامه اقدام جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم است.

تشکیل کمیته مبارزه با پولشویی در سندیکای بیمه‌گران ایران

سندیکای بیمه‌گران ایران نیز موظف است کمیته مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم را به‌منظور انتقال تجارب و ایجاد هماهنگی میان فعالان صنعت در اجرای مؤثر قوانین و مقررات مرتبط تشکیل دهد.