شعر امام علی (ع) در قاب پویانمایی / هنر وحدت‌آفرین است

کارگردان پویانمایی «زبان ناقوس» با اشاره به روند ساخت این اثر گفت که این انیمیشن به روایت زیبای امیرالمونین (ع) از زبان ناقوس می‌پردازد.

کد خبر: ۱۳۶۰۱۷۷

جمعه - ۰۳ بهمن ۱۴۰۴ / January 23, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، سید محمدحسین صالحی کارگردان پویانمایی «زبان ناقوس» که در بخش پویانمایی شانزدهمین دوره از جشنواره مردمی فیلم عمار حضور دارد، درباره ورود خود به عرصه پویانمایی گفت: ورود من به این عرصه از ۹ سال پیش آغاز شد. کار پویانمایی در آن زمان صنعتی بکر و نوپا بود و همین تازگی، جذابیت آن را دوچندان کرده بود و ما را به سمت فراگیری جنبه‌های علمی و تکنولوژیک آن سوق داد. همچنین کارپویانمایی نوعی خلق اثر است؛ خلق اثر برای سازنده جذابیت بالایی دارد و با روحیات من هماهنگ و همخوانی داشت.

وی درباره هدف خود از ورود به این عرصه توضیح داد: در آن زمان تاثیرگذاری در لایه‌های مختلف اجتماع و به‌طور عمده در حوزه فرهنگ و هنر هدف کلان و متعالی من بود؛ یعنی تلفیق هنر و فرهنگ برای ایجاد اثربخشی در مخاطبان.

این کارگردان درباره شکل‌گیری ایده ساخت پویانمایی «زبان ناقوس» گفت: در یک جلسه شعرخوانی، یکی از اساتید، شعرِ حضرت علی (ع) درباره ناقوس را بازیبایی هرچه تمام‌تر بازگو کرد. حال‌وهوای بسیار خوبی داشت و من تحت تاثیر زیبایی آن قرار گرفتم پس از آن نیز تصمیم به ساخت این اثر گرفتم. باتوجه به نیت خیرمان، لطف الهی شامل حال ما شد و ایده‌ها متراکم‌تر شدند. پس از مطالعه منابع اولیه و تثبیت فرم اثر، کار را آغاز کردیم.

صالحی درباره دغدغه اصلی خود برای ساخت این اثر بیان کرد: اصلی‌ترین دغدغه من برای تولید، حفظ جذابیت داستان ناقوس و کلام امیرالمؤمنین (ع)، همچنین پیوند آن با مباحث تاثیرگذار ادیان بود.

وی درباره پیام نهفته در این اثر گفت: در فرآیند تولید محتوای این اثر، ابتدا بر اساس سلیقه خودمان کار را پیش می‌بردیم، اما به مرور دریافتیم که گنجینه عظیمی از محتوا‌های غنی، شامل داستان‌های مذهبی، سیره انبیا و ائمه، همچنین مباحث فرهنگی و اشعار کهن در اختیار داریم. اینکه محتوای اثر چه باشد و چه تأثیری بر مخاطب بگذارد، حیاتی است. بیان امیرالمؤمنین (ع) به خودی خود شیوا و مخاطب‌شناس است.

این کارگردان افزود: این اثر به فناپذیری دنیا می‌پردازد. نکته مهم دیگر آن بیان مفاهیم با زبانی فراتر از زبان اسلامی است؛ این اثر گذر دنیا و بی‌اهمیت بودن برخی امور دنیوی را گوشزد می‌کند و دارای بارعرفانی، معنوی و الهی است. ما در تولید این انیمیشن تلاش کردیم مفاهیم معنوی را در قالبی ساده و هنری، اما در عین حال، مفهومی ارائه دهیم تا مخاطب با دیدن آن، دوباره به کندوکاو در بیانات کامل امیرالمؤمنین (ع) بپردازد که خود مایه اثرگذاری است.

صالحی درباره منابع و مستندات محتوایی این اثر گفت: در بخش منابع محتوایی، از نظرات دفتر آیت‌الله جوادی آملی و همچنین تفسیر خود ایشان در همین زمینه بهره بردیم. این روایت، نزد مسیحیان و همچنین ما مسلمانان سندیت تاریخی دارد. این داستان که از زبان امیرالمؤمنین (ع) است، توسط ۲ شخصیت عمار و حارث نقل شده است، اما کلام حضرت علی (ع) در هر ۲ روایت یکی است.

وی درباره چالش‌های ساخت این اثر بیان کرد: باوجود کمک‌های دوستان و اعضای تیم، چالش‌هایی، در بخش‌های مختلف وجود داشت. در حوزه کارگردانی، چندین بار از اثر خروجی گرفته شد، اما نتیجه مطلوب نبود و اصلاحات متعددی صورت گرفت. این شعر بار‌ها صداگذاری شد تا خروجی مطلوب حاصل شود. در نهایت دکلمه این شعر توسط استاد فروغی را انتخاب و پس از اخذ اجازه، از صدای ایشان استفاده کردیم. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات ما عدم همخوانی لازم تصویر و صدا برای ایجاد جاذبه بود. صدای آقای فروغی باعث شد کار سامان یابد.

این کارگردان افزود: در هر پروژه پویانمایی، تجربیات جدیدی نهفته است، اما در این اثر، توقف کار برای چالش عدم همخوانی صدا و تصویر تجربه سختی بود، اما در عین حال همخوانی ناگهانی صدای آقای فروغی با تصویر، برای من یک اتفاق بسیار جذاب بود. آن صدا با کمی تنظیم با اثر هماهنگ شد.

وی ادامه داد: این اثر اولین پروژه‌ای بود که در آن من مسئولیت مدیریت کامل کار‌ها را داشتم. همراهی تیم در این پروژه بسیار عالی بود؛ توانستیم باهزینه‌ای بسیار اندک، کار را مدیریت کنیم. این گذشت و مدارای تیم، خود یک معجزه است؛ کسانی که با منابع انسانی و مدیریت آنها ارتباط دارند، می‌دانند که این کار چقدر دشوار است، اما تیم بدون هیچ اجباری و باانگیزه‌ای دلی با هم همراهی کردند.

این کارگردان درباره نقطه قوت فیلم «زبان ناقوس» گفت: نقطه تمایز «زبان ناقوس» با سایر آثار محتوا و فرم آن است. این کار سطحی نیست. حتی پلان‌بندی‌ها، پلان‌های مفهومی و حالت انتزاعی دارند. این پلان‌ها بر اساس مفهوم شعر چیده شده‌اند و صرفاً رئالیستی نیستند، بلکه در برخی قسمت‌ها حالت رویایی و تا حدی فانتزی دارند.

صالحی با تأکید بر نقش جشنواره‌ها در دیده شدن آثار فیلم کوتاه بیان کرد: جشنواره‌ها یک بستر خیلی مهم برای اکران و دیده شدن آثار تولیدی هستند. در حوزه فیلم، جشنواره‌های بین المللی متعددی برگزار می‌شود، اما جشنواره مردمی فیلم عمار قدمت و برنامه‌های متفاوتی دارد. من از آغاز ورود خود به عرصه تولید اثر و پویانمایی، با این جشنواره آشنا شدم. از همان زمان شرکت در این جشنواره را یکی از اهداف خود قرار دادم که امسال محقق شد.

کارگردان پویانمایی «زبان ناقوس» در پایان درباره دغدغه‌های خود گفت: هنرمند باید به مسائلی فراتر از کار‌های کوچک و جزئی فکر کند. هنر نقش ایجاد وحدت و یکپارچگی دارد، اما هنرمندان امروز به سمت افزایش اختلافات حرکت می‌کنند. امروزه هنر دارای یک بحث ایدئولوژیک است. وقتی هنرمندان بتوانند نگاهی کلی داشته باشند، بخش عظیمی از تغییر ایدئولوژی در دست هنر قرار می‌گیرد. هنر تأثیرگذارترین ابزار برای تبلیغ ایدئولوژی است. ما باید بیشتر روی تبلیغ جریان ایدئولوژیک انقلابی و مذهبی کار کنیم تا آن را مقاوم‌تر کنیم. اگر این جریان ایدئولوژیک مقاوم نشود، ممکن است صد‌ها سال عقب بیفتیم. اگر ما پشتوانه این جریان باشیم و بتوانیم قوی عمل کنیم، این جریان تبدیل به تنه درختی تنومند می‌شود که همه به آن تکیه می‌کنند.