میلاد سیدالشهدا (ع)؛ خورشیدی که مسیر انسانیت و آزادگی را روشن کرد

سوم شعبان، مدینه شاهد تولد سومین امام شیعیان بود، نوزادی که مسیر انسانیت و آزادگی را روشن کرد و طلوع مکتبی شد که قرن‌ها خاموش نشده است.

کد خبر: ۱۳۶۰۱۸۱

جمعه - ۰۳ بهمن ۱۴۰۴ / January 23, 2026

به گزارش گروه استان های خبرگزاری دانشجو، محدثه نجف زاده: سوم شعبان سال چهارم هجری، روزی است که تاریخ اسلام و بلکه تاریخ انسانیت، به نقطه‌ای سرنوشت‌ساز رسید.

مدینه در آرامشی ملکوتی فرو رفته بود و خانه کوچک علی بن ابی‌طالب (ع) و فاطمه زهرا (س) در انتظار نوزادی بود که قرار بود مسیر خیر و شر را برای همیشه از یکدیگر جدا سازد.

نوزادی که اگر قدم به این جهان نمی‌گذاشت، انسانیت تعریف کامل خود را نمی‌یافت و آزادگی معنای راستین خویش را از دست می‌داد.

در چنین لحظاتی، زمین و آسمان به هم پیوند خوردند، بنا بر روایات جبرئیل امین با پیام شادباش الهی بر رسول خدا (ص) فرود آمد و ملائک، غرق در سرور، میلاد فرزند دوم امیرالمؤمنین (ع) را جشن گرفتند، نوزادی که نامش «حسین» نهاده شد نامی که تا ابد با ایثار، عزت و حق‌طلبی گره خورد.

پیامبر اکرم (ص) این مولود مبارک را در آغوش گرفت، در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه گفت و اشک شوق بر گونه‌هایش جاری شد، اشک‌هایی که هم نشانه مهر بود و هم خبر از آینده‌ای پرحادثه می‌داد و آن حضرت بار‌ها در شأن و منزلت حضرت سیدالشهدا (ع) سخن گفت و جایگاه بی‌بدیل او را برای امت روشن ساخت.

در یکی از مشهورترین روایات، رسول خدا (ص) فرمودند: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار اوست.‌ای مردم! این حسین، فرزند علی است، او را بشناسید، سوگند به آن که جانم در دست اوست، او و دوستدارانش و دوستداران دوستدارانش در بهشت‌اند.

این حدیث نه‌تنها بیانگر محبت ویژه‌ی پیامبر به نوه‌اش است، بلکه نقشه راهی برای امت اسلامی ترسیم می‌کند، راهی که محبت و معرفت به حسین بن علی (ع) را هم‌سنگ قرب الهی قرار می‌دهد.

سلمان فارسی، صحابی وفادار پیامبر (ص)، نیز روایتی تأمل‌برانگیز نقل می‌کند و می‌گوید: حسین بن علی (ع) بر زانوی پیامبر نشسته بود و پیامبر او را می‌بوسید و می‌فرمود: تو امامی، فرزند امامی و پدر امامانی؛ که نُه تن از ایشان از نسل تو هستند و نهمین آنان قیام‌کننده آنان است.

این روایت، افقی بلند از آینده امامت را پیش چشم می‌گذارد، افقی که از همان روز تولد حسین (ع)، با خط امامت و مهدویت پیوند می‌خورد و نشان می‌دهد که این نوزاد تنها یک فرزند از خاندان پیامبر نیست، بلکه حلقه‌ای اساسی در زنجیره هدایت الهی است.

از همان آغاز، نشانه‌های عظمت این مولود آشکار بود و محبت ویژه پیامبر (ص) به او، همراه کردن نام حسین با علی و فاطمه در دعاها، و تأکید مکرر بر شناخت مقام او، همگی گواه آن است که تاریخ، مأموریتی بزرگ را بر دوش آن حضرت نهاده بود، مأموریتی که او سال‌ها بعد در صحرای کربلا به اوج خود رساند.

سوم شعبان، تنها سالروز تولد یک انسان بزرگ نیست، سالروز تولد مکتبی است که آزادی را از اسارت معنا کرد، عزت را بر ذلت ترجیح داد و به بشریت آموخت که حق را باید حتی به بهای جان پاس داشت.

امروز نیز چشم و دل دنیا، از آسمان‌ها تا سراسر زمین، به جمال نعمتی روشن است که اگر نبود، انسانیت ناقص می‌ماند و تاریخ، بی‌حسین (ع)، چیزی کم داشت که هرگز جبران نمی‌شد.

میلاد سیدالشهدا (ع)، طلوع خورشیدی که قرن‌هاست خاموش نشده و تا همیشه راه را به جویندگان حقیقت نشان خواهد داد.

میلاد امام حسین (ع) جلوه‌ای از عنایت الهی

حجت الاسلام والمسلمین حسن شامی استاد حوزه در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر درباره میلاد امام حسین (ع) اظهار کرد: بر اساس روایات، پیش از تولد سیدالشهدا (ع)، جبرئیل امین خبر این واقعه بزرگ را به پیامبر اکرم (ص) رساند و پیامبر نیز حضرت فاطمه زهرا (س) را از آمدن فرزندی پرخیر و برکت بشارت دادند.

وی افزود: هفت روز پس از ولادت اباعبدالله الحسین (ع)، ایشان را خدمت رسول خدا (ص) آوردند و پیامبر اکرم (ص) در گوش این مولود مبارک اذان و اقامه گفتند و برای عقیقه آن حضرت نیز به دستور پیامبر، حضرت فاطمه زهرا (س) و امیرالمؤمنین علی (ع) گوسفندی را قربانی کردند و گوشت آن را میان نیازمندان و فقیران مدینه تقسیم کردند.

این استاد حوزه با اشاره به جایگاه ویژه میلاد امام حسین (ع) در آسمان‌ها و زمین بیان کرد: در برخی روایات آمده است که هنگام تولد سیدالشهدا (ع)، هزار فرشته از سوی خداوند به زمین آمدند و به حضور پیامبر اکرم (ص) رسیدند و این ولادت را به ایشان تبریک گفتند و پیامبر نیز از این رخداد مسرور شدند و خبر تولد حسین بن علی (ع) را در میان مسلمانان منتشر کردند.

حجت الاسلام شامی با بیان اینکه سیره و رفتار ائمه اطهار (ع) متناسب با شرایط زمان و مکان متفاوت بوده است، گفت: هر یک از معصومان با توجه به اقتضائات اجتماعی و سیاسی عصر خود اقدام می‌کردند، به عنوان نمونه، امام حسن مجتبی (ع) در دوره‌ای صلح را برگزیدند و امام حسین (ع) در مقطعی دیگر قیام کردند و سایر ائمه نیز هر کدام متناسب با شرایط دوران خود مسیر هدایت جامعه را ادامه دادند.

وی تأکید کرد: امام حسن (ع) ولی و امام اباعبدالله الحسین (ع) بودند و پس از زندگی پربار برادر بزرگوارشان، شرایطی برای امام حسین (ع) پدید آمد که پیش‌تر وجود نداشت و در دوران امام حسن (ع)، معاویه بسیاری از اقدامات خود را با ظاهری شرعی و اسلامی انجام می‌داد و هرچند در عمل به تحریف آموزه‌های دینی می‌پرداخت، اما با حفظ این ظاهر، افکار عمومی از عمق انحرافات او آگاهی کامل نداشت.

این استاد حوزه ادامه داد: به همین دلیل، امام حسن (ع) با توجه به شرایط اجتماعی و وضعیت افکار عمومی جامعه اسلامی، ناچار به صلح با معاویه شدند و چرا که در آن مقطع تاریخی، زمینه قیام و مقابله علنی با حکومت وقت به شکلی که بتواند اهداف الهی را محقق کند، فراهم نبود.

حجت الاسلام شامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت تبیین قیام عاشورا برای نسل جوان تصریح کرد: اهداف قیام امام حسین (ع) باید به‌درستی شناخته شود و مورد مطالعه عمیق قرار گیرد، چرا که فرهنگ عاشورا محدود به یک زمان یا مکان خاص نیست و در همه دوره‌ها قابلیت الگوبرداری دارد.

وی افزود: برای اینکه قیام عاشورا به عنوان یک الگوی زنده در جامعه امروز کارکرد داشته باشد، لازم است درس‌ها، پیام‌ها و عبرت‌های این نهضت الهی به صورت دقیق و متناسب با نیاز‌های روز تبیین شود تا نسل‌های جدید بتوانند ارتباطی عمیق و آگاهانه با این میراث عظیم معنوی برقرار کنند.

این استاد حوزه در پایان خاطرنشان کرد: پرداختن عالمانه به ابعاد مختلف قیام امام حسین (ع) و ترویج فرهنگ عاشورا می‌تواند نقش مهمی در تقویت هویت دینی جامعه و هدایت آن در مسیر حق‌طلبی، عدالت‌خواهی و معنویت ایفا کند.

امام حسین (ع) ضامن ماندگاری اسلام است

حجت الاسلام والمسلمین علی زند قزوینی کارشناس مسائل دینی در گفتکو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه محوری امام حسین (ع) در تاریخ اسلام اظهار کرد: برخی از علما، حضرت سیدالشهدا (ع) را معلم توحید دانسته‌اند و بر این باورند که اگر فداکاری و ایستادگی ایشان نبود، اصل بندگی برای خداوند در جامعه اسلامی باقی نمی‌ماند.

وی گفت: جمله معروفی در میان علما رواج دارد که خلاصه‌ای از ده‌ها آیه و روایت است و بر اساس آن گفته می‌شود که الاسلام محمدی الحدوث و حسینی البقاء به این معنا که پیامبر اکرم (ص) اسلام را بنیان نهاد و امام حسین (ع) با قیام خود آن را حفظ و پایدار کرد.

این کارشناس مسائل دینی با اشاره به تأثیر خون سیدالشهدا (ع) در استمرار دینداری در جوامع اسلامی افزود: اگر امروز در جهان اسلام، چه در میان شیعه و چه اهل سنت، نماز اقامه می‌شود، حج به جا آورده می‌شود، قرآن تلاوت می‌شود، حجاب رعایت می‌شود و دوری از گناه معنا دارد، همه اینها از برکات فداکاری امام حسین (ع) است.

حضرت سیدالشهدا (ع) زینت آسمان‌ها و زمین است

حجت الاسلام زند قزوینی با استناد به روایتی از پیامبر اکرم (ص) بیان کرد: نقل شده است که خدای متعال هنگامی که آسمان‌های هفتگانه و زمین‌های هفتگانه را آفرید، برای زینت و جلال آنها نام حسین (ع) را نگاشت و این نشان می‌دهد که حضرت سیدالشهدا (ع) زینت آسمان‌ها و زمین است.

وی بیان کرد: بر اساس روایات، در شب میلاد امام حسین (ع)، جبرئیل امین به خانه حضرت فاطمه زهرا (س) نازل شد و پیام الهی را ابلاغ کرد.

این سخنران مذهبی اضافه کرد: در این پیام آمده است که خداوند متعال مولود سوم شعبان را کلیددار وحی خویش قرار داده است، بدین معنا که اسرار الهی که در قالب وحی بر انبیا نازل می‌شود، دارای حقیقتی ژرف است و حسین بن علی (ع) به عنوان کلید این گنجینه الهی معرفی شده است.

وی با اشاره به جهانی شدن نام و پیام امام حسین (ع) گفت: پس از گذشت بیش از ۱۴ قرن، نام آن حضرت همچنان بر زبان‌ها جاری است و در سراسر جهان دوستداران فراوانی دارد و وجود هزاران حسینیه و هیئت حسینی در نقاط مختلف دنیا و برگزاری مراسم‌های متعدد در طول سال، گواه روشنی بر این حقیقت است.

این سخنران مذهبی با اشاره به برخی روایات مرتبط با عصر ظهور افزود: بنا بر نقل‌هایی، امام زمان (عج) هنگام معرفی خود در زمان ظهور می‌فرمایند که من فرزند همان کسی هستم که عطشان در کربلا به شهادت رسید و از این روایت می‌توان دریافت که شناخته شدن امام حسین (ع) در سطح جهانی از مقدمات ظهور است، موضوعی که در سال‌های اخیر با گردهمایی عظیم و بین‌المللی اربعین تا حد زیادی محقق شده است.

حجت الاسلام زند قزوینی با بیان اهداف قیام عاشورا گفت: یکی از مهم‌ترین اهداف امام حسین (ع) اقامه نماز بود و همان‌گونه که در زیارت‌نامه اربعین که از امام صادق (ع) نقل شده، می‌خوانیم اشهد انک قد اقمت الصلاة، یعنی امام حسین (ع) نماز را برپا داشت و این فراتر از صرف خواندن نماز است و به معنای زنده نگه داشتن این فریضه الهی در جامعه است.

وی افزود: پرداخت زکات و ادای حقوق بینوایان، امر به معروف و نهی از منکر و بیدار کردن جامعه از ضلالت و جهالت نیز از دیگر اهداف سیدالشهدا (ع) بود که در زیارت‌نامه اربعین به صراحت به آن اشاره شده است.

این کارشناس مسائل دینی ادامه داد: گاهی یک فرد دچار خواب و بیهوشی می‌شود و گاهی یک جامعه به خواب غفلت فرو می‌رود و خون امام حسین (ع) شریعت را زنده کرد و جامعه اسلامی را از خواب جهالت و بی‌خبری بیدار ساخت.

حجت الاسلام زند قزوینی با اشاره به خطبه امام حسین (ع) هنگام خروج از مدینه گفت: آن حضرت در این خطبه ویژگی‌های اهل‌بیت نبوت را در برابر ویژگی‌های یزیدیان تبیین کردند و فرمودند که مثل حسین با مثل یزید بیعت نمی‌کند و این تعبیر نشان می‌دهد که این یک الگوی همیشگی برای همه پیروان و دوستداران امام حسین (ع) است تا هرگز با طاغوت و جریان‌های ظلم و فساد همراه نشوند.

وی تصریح کرد: قیام عاشورا نه‌تنها یک حادثه تاریخی، بلکه یک مکتب زنده و پویاست که همچنان الهام‌بخش ملت‌ها در مسیر حق‌طلبی، عدالت‌خواهی و بندگی خالصانه خداوند متعال به شمار می‌رود.