تحليلي تطبيقي بر رمان و فيلم «بادبادك باز»؛

غربت مهاجرت روزگار فاصله‌ها

رمان «بادبادك باز» به عنوان يك اثر متراكم و مفصل داستاني كه به بازتاب زندگي چند نسل از مردم كشور افغانستان مي‌پردازد تبديل به يك اثر جهاني شد كه مخاطبان متعددي را در نقاط مختلف دنيا به خود جلب كرد.

کد خبر: ۱۳۶۰۷۳

سه‌شنبه - ۲۱ تير ۱۳۹۰ / July 12, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ بي ترديد رمان «بادبادك باز» نوشته خالد حسيني، نويسنده افغان تبار ساكن غرب جز ماندگارترين و مشهورترين و جديدترين آثار حوزه ادبيات داستاني مهاجرت طي سال‌هاي اخير محسوب مي شود.

رمان «بادبادك باز» به عنوان يك اثر متراكم و مفصل داستاني كه به بازتاب زندگي چند نسل از مردم كشور افغانستان مي پردازد تبديل به يك اثر جهاني شد كه مخاطبان متعددي را در نقاط مختلف دنيا به خود جلب كرد.

اين رمان در كشور ما نيز از شهرت خاصي برخوردار شد و مخاطبان قابل توجهي را به دست آورد. ذكر جمله اي از رهبر انقلاب كه هميشه يكي از علاقه مندان و خوانندگان جدي و خوش مطالعه آثار ادبيات داستاني بوده اند درباره اين كتاب و ويژگي هاي آن همچنان جذاب و قابل توجه است.

آيت الله خامنه اي پس از آنكه كتاب «بادبادك باز» منتشر شد و مدتي بعد خبر ساخت يك فيلم سينمايي براساس اين رمان منتشر گرديد در جلسه اي با اشاره به ويژگي هاي برجسته و خوب اين رمان گفته بودند اميدوارم كه فيلم «بادبادك باز» هم مثل فيلمش كار خوب و ارزشمندي از آب در‌‌آيد.

گرچه بيان اين خاطره از جمله نشان هاي ارزش و اهميت رمان «بادبادك باز» محسوب مي شود اما حاوي يك نكته بسيار مهم و ارزشمند و تاثير گذار و درس‌آموز ديگر هم هست و آن اينكه رهبر انقلاب در حالي كه بي ترديد هجم كاري و فشار مسئوليت هايشان از هر كس ديگري در ايران و بلكه جهان اسلام بيشتر است با اين حال چقدر دقيق، مشتاقانه و شور مندانه پيگير عرصه ادبيات و هنر ايران و جهان هستند. اين ميزان توجه ايشان و دقت نظرشان در حوزه رمان و سينما براي اهل هنر و پيگيران سينما و ادبيات واقعا حيرت آور و بسيار جذاب و فوق العاده دوست داشتني است.

به جرات مي توان گفت كه رهبري معظم انقلاب از پيگيرترين، ‌پر شورترين، حرفه اي ترين و خبره ترين علاقمندان هنر و ادبيات هستند و هجم مطالعه ايشان و نيز دنبال كردن آثار سينماي كشورمان با توجه به شرائط مسئوليتي خطير ايشان بسيار قابل توجه و تحسين برانگيز است.

اما بايد گفت كه هم رمان «بادبادك باز» و هم فيلمي كه براساس اين رمان ساخته شد و به نمايش در آمد  حائز ارزش هاي ادبي و سينمايي قابل توجهي است و به اعتقاد نگارنده اين نوشتار در اين ميان اين رمان توانست استفاده بيشتر و بهتري چه در حوزه فضا سازي و شخصيت پردازي و چه در بحث روايت منسجم و گيرا و چه در حيطه ايجاد موقعيتي گرم و تاثيرگذار در مخاطب نسبت به فيلم سينمايي ساخته شده بر اساس رمان عمل كند و به موفقيت دست يابد.

بلاشك بخشي از اين اتفاق مربوط به زمينه ها و ويژگي هاي ساختاري و ماهيت و اصول ذاتي حوزه ادبيات داستاني مي‌شود و اينكه اساسا امكان فضا سازي تخيلي و پرورش و باروري ذهن مخاطب به دليل فضاي آزاد و بي محدود رمان نسبت به سينما از قابليت بيشتر در اين مباحث برخوردار است اما علاوه بر اين خود ساختار رمان و نحوه روايت و استفاده از عناصر داستاني هم مي تواند كمك شاياني به ايجاد و خلق اين موقعيت بكند.

سينما هم در محدوده خود و بنا بر ويژگي هايش از عناصر و مولفه هايي براي فضاسازي و پرداخت هنرورزانه برخوردار است عناصري كه قاعدتا در ادبيات وجود ندارد و خاص سينما ماست.

اما به موازات اين مسئله نبايد فراموش كنيم كه سينما نسبت به ادبيات دچار مضايق و محدوديت هايي است كه قاب تصوير و ويژگي هاي بصري بودن سينما برايش به وجود مي‌آورد و تمامي اين مسائل در نقد و تحليل رمان و فيلم سينماي بادبادك باز مدخليت دارد و در آن تاثير مي گذارد تاثيري كه با دقت نظر توانايي نويسنده رمان و كارگردان اثر سينماي مي تواند در شكل محصول نهايي كه همان رمان و فيلم باشد تاثير مثبت و منفي بگذارد.

و اين اتفاقي است كه مي‌توان در رمان و فيلم «بادبادك باز» مورد نقد و تحليل قرار داد./انتهاي پيام/