گفت‌وگو با ابوطالبي در راستاي تبيين بيانات رهبري-بخش‌اول

رشد علمي جامعه اسلامي مرهون تفكرات عقل‌گرايانه است

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني (ره) با بيان اينكه بررسي روند حركت پايه ايماني، عقلاني، مجاهدت و عزت در بستر تاريخ ممكن خواهد بود، گفت: در دوره‌هايي با اوج‌گيري تفكرات عقل‌گرايانه شاهد رشد علمي هستيم و در دوره‌هايي به دليل ايجاد روحيه مجاهدت شاهد عزت جامعه اسلامي مي‌باشيم.

کد خبر: ۱۳۶۰۸۰

چهارشنبه - ۲۲ تير ۱۳۹۰ / July 13, 2011

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ به‌منظور تبيين سخنان مقام معظم رهبري و مشخص شدن موارد قدرناشناسي مسلمانان، به بررسي روند حركت جامعه اسلامي در بستر تاريخ مي‌پردازيم.

مقام معظم رهبري در روز مبعث در جمع مسئولان نظام فرمودند: «بشريت اگر بينديشد و انصاف را رعايت كند، تصديق خواهد كرد كه نجات بشر و حركت بشر به سوى كمال، به بركت اسلام ممكن خواهد شد.

ما مسلمانان قدرناشناسى كرديم، نمك خورديم و نمكدان را شكستيم و قدر اسلام را ندانستيم، ما پايه‌هايى را كه پيامبر اكرم (ص) براى بناى جوامع برجسته و متكامل انسانى بناگذارى كرده بود، در ميان خود نگه نداشتيم و ناشكرى و ناسپاسى كرديم و چوبش را هم خورديم.

اسلام اين توانائى را داشت و دارد كه بشريت را به سعادت برساند، به كمال برساند و از لحاظ مادى و معنوى او را رشد دهد؛ اين پايه‌هائى كه پيغمبر گذاشتند -پايه ايمان، پايه عقلانيت، پايه مجاهدت، پايه عزت- پايه‌هاى اصلى جامعه‌ اسلامى است.

ما بايد ايمانمان را در دل ها و در عمل خود تقويت كنيم. از خرد انسانى كه هديه‌ بزرگ الهى به بشر است، استفاده كنيم و جهاد فى‌سبيل‌الله را  چه در ميدان هاى نبرد نظامى، آن وقتى كه لازم باشد و چه در ميدان هاى ديگر، ميدان سياست، ميدان اقتصاد و ديگر ميدان ها دنبال كنيم و حس عزت و كرامت انسانى و اسلامى را براى خودمان مغتنم بشماريم.»

و به همين منظور گفت و گوي تفصيلي با حجت‌الاسلام مهدي ابوطالبي، عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني (ره) انجام گرفت.

سقيفه؛‌ دور شدن جامعه اسلامي از فضاي ايماني

حجت‌الاسلام ابوطالبي در راستاي تبيين سخنان مقام معظم رهبري پيرامون پايه‌هاي اصلي جامعه اسلامي مدنظر پيامبر (ص) و مواردي‌كه در تاريخ به آنها اهميت داده نشده و يا صدمه ديده، گفت: يكي از موارد اساسي كه منجر به انحرافات بعدي جريان اسلام شد، مربوط به انحرافي است كه بعد از فوت پيامبر (ص) در جهان اسلام روي مي‌دهد.

وي ادامه داد: اين انحرافات از قضيه جانشيني پيامبر (ص) آغاز شد و از آن برهه به بعد جامعه اسلامي از فضاي ايماني دور مي‌شود و از حاملان اصلي وحي و دين يعني ائمه معصومين (ع) جدا مي‌شود.

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني (ره) ادامه داد: در قرن 4 و 5 هجري كه دوره اوج تمدن اسلامي است و غربي‌ها هم از آن به «دوره طلايي» ياد مي‌كنند، دانشمندان مسلمان در عرصه‌هاي مختلف رياضي، شيمي و فيزيك در اوج هستند كه غربي ها و شرقي ها نيز از اين علوم بهره گرفتند و آن را به زبان‌هاي مختلف ترجمه كردند.

تفكرات عقل‌گرايانه منجر به رشد علمي قرن 4 و 5 شد

حجت الاسلامي ابوطالبي بيان داشت: حاكميت اين دوران، حاكميت آل بويه است و مركز آن در ايران قرار دارد و عموم دانشمندان و فيلسوفان نيز ايراني هستند، بنابراين با توجه به اينكه حاكميت شيعه است زمينه براي رشد عالمان شيعه بيشتر فراهم مي‌شود؛ لذا به تفكرات كلامي و عقل‌گرايانه توجه بيشتري مي‌شود و همين امر منجر به رشد فضاي علمي جامعه مي‌شود.

وي در ادامه گفت: بعد از قرن 4 و 5 هجري دوباره فضاي علمي جامعه اسلامي دچار افول ‌شده و از دوره صفويه دوباره رشد چشم‌گيري مي‌يابد و به دليل اينكه حاكميت شيعه اين دوران بستر مناسبي براي رشد حوزه كلام و فلسفه و حتي هنر و معماري بوجود مي‌آورد، اين پيشرفت ها تحت هدايت‌ها و راهنمايي دانشمنداني چون شيخ بهايي و ميرداماد بوجود مي‌آيد؛ به طوري‌كه بعضي معتقدند دوره صفويه، دوران اوج تمدن اسلامي است.

رشد تفكر «اخباري‌گري» منجر به كنار رفتن پايه عقلانيت شد

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني (ره) ادامه داد: اواسط حكومت صفويه كه دوره افول صفويان شروع مي‌شود، به دليل پيدايش رشد تفكر «اخباري‌گري» و دور شدن از تفكر عقلاني، فقه اسلامي گرايش اخباري پيدا مي‌كند و ادامه اين گرايش تا دوره قاجاريه باعث كنار رفتن پايه عقلانيت مي‌شود.

حجت‌الاسلام ابوطالبي افزود:‌ دوره قاجار كه دوره هجوم فرهنگي غرب به ايران و جهان اسلام است، بخشي از مسلمانان كه معتقد به تفكر اخباري‌گري هستند و به دليل اينكه روحيه تلاش و مجاهدت نه تنها در بين مردم بلكه بين علماي آن زمان نيز وجود ندارد، كاملا تحت تاثير سلطه غرب قرار گرفتند.

عدم پذيرش سلطه ناشي از پايه عزت اسلامي است

عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني (ره) گفت: در دوره قاجار با وجودي كه هجوم نظامي هم در كشور اتفاق مي افتد، در همه مباحث چه فكري، چه سياسي و چه مجاهدت حضور پررنگ علما ديده مي‌شود؛ به طوري كه در مواجهه با جنگ هاي ايران و روس فعاليت‌هاي جدي عليه استعمار تدارك مي‌بينند.

وي خاطرنشان كرد: پايه و مبناي اين نوع حركت علما در دوره قاجار در قضيه تحريم تنباكو، قتل سفير روس در ايران و موارد ديگر كه متاثر از عزت اسلامي و روحيه عدم پذيرش سلطه كفار است، نمايان مي شود؛ چرا كه علماي شيعه در دوره قاجار اين عزت حفظ كردند، البته وجود روشنفكرهايي در دوره قاجار عزت علما را زير سوال برد و باعث پذيرش سلطه و حقارت در مقابل غرب شد.

ادامه دارد ...

/انتهاي پيام/