۲ میلیون هکتار دریاچه نمک به کانون گرد و غبار تبدیل شد

معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: ۲میلیون هکتار از حوضه ۹ میلیون هکتاری دریاچه نمک به کانون بحران گرد و غبار تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۳۶۱۶۰۵

دوشنبه - ۰۶ بهمن ۱۴۰۴ / January 26, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، حسن وحید پیش از ظهر دوشنبه در حاشیه نشست تخصصی حوضه آبخیز دریاچه نمک که به میزبانی منابع طبیعی استان اصفهان برگزار شد، در جمع خبرنگاران اظهار کرد: حوضه آبخیز دریاچه نمک با بیش از ۹ میلیون هکتار وسعت، متأسفانه در شرایط مناسبی قرار ندارد.

وی افزود: حدود ۲ میلیون هکتار از این وسعت به کانون‌های بحران فرسایش بادی تبدیل شده است و سهم قابل توجهی از گرد و غبارهایی که استان‌های مرکزی را در بر می‌گیرد و حتی استان تهران، سمنان و بعضی از بخش‌هایی از شمال کشور را، ناشی از این حوضه آبخیز است.

معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: البته کانون‌های خارجی هم نقش دارند اما کانون اصلی در حوضه دریاچه نمک قرار دارد.

وحید با بیان اینکه عوامل متعددی در ایجاد این وضعیت دخیل هستند، افزود: دستکاری‌های انسانی در حوضه آبخیز، برنامه‌های توسعه نامتوازن، خشکسالی و تغییرات اقلیمی شدید، نبود بهره‌وری مناسب از منابع طبیعی و مهم‌تر از همه، مدیریت ناکارآمد منابع آبی در بخش‌های مختلف از جمله این عوامل است.

معاون سازمان منابع طبیعی کشور تاکید کرد: شرایط دریاچه نمک مطلوب نیست و برای عبور از این بحران‌ها، باید به سمت مدیریت جامع حوضه آبخیز حرکت کنیم؛ یعنی تمام دست‌اندرکاران حوزه آب از دولت گرفته تا مردم، جوامع روستایی، شهری و صنعتی باید برنامه‌ای جامع و مدون داشته باشند و همبستگی قوی بین برنامه‌های دولتی و مشارکت مردمی ایجاد شود تا بتوانیم بحران‌ها را حداقل به صورت نسبی کنترل و مدیریت کنیم.

وحید درباره نشست جاری گفت: امروز در استان اصفهان هستیم و این نشست با حضور کارشناسان و مدیران منابع طبیعی استان‌های درگیر مانند تهران، اصفهان، قم، البرز و سمنان، مراکز تحقیقاتی، صاحب‌نظران، سایر بخش‌های اجرایی دولت و مدیریت بحران استان اصفهان برگزار می‌شود.

لزوم تدوین سند اجرایی برای احیای حوضه آبخیز

وی با بیان اینکه هدف ما رسیدن به نقشه راه جامع و کامل برای ستاد ملی مدیریت دریاچه نمک است، گفت: سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این حوضه را مدیریت می‌کند و وظیفه اصلی در بخش‌های مختلف بر عهده ماست.

معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اظهار کرد: در برنامه هفتم توسعه، دولت اهتمام ویژه‌ای به حل بحران‌های زیست‌محیطی، کنترل سیلاب، مقابله با خشکسالی و کاهش گرد و غبار دارد.

وحید ادامه داد: امید است در قالب جلسات استانی و حوضه‌های آبخیز، سند جامعی تدوین و اجرایی شود.

جنگل‌کاری دست‌کاشت در اصفهان به ۱.۲ میلیون هکتار رسید

وی به برخی آمار اقدامات در حوزه مقابله با بیابان زایی و آبخیزداری اشاره کرد و گفت: در استان اصفهان حدود ۳۰۰ هزار هکتار مدیریت کانون گرد و غبار انجام شده، جنگل‌کاری دست کاشت در استان به بیش از ۱.۲ میلیون هکتار رسیده و در مناطق بیابانی حدود ۶ میلیون هکتار احیا انجام شده است.

معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: اگر این اقدامات نبود، شرایط بسیار متفاوت و بدتر می‌شد؛ این اقدامات به کنترل رواناب‌ها، ذخیره آب زیرزمینی، جلوگیری از تخریب و سیلاب کمک کرده‌ است.

وحید افزود: علاوه بر منابع طبیعی، وزارت جهاد کشاورزی در اراضی رها شده کشاورزی و مرتعی، مدیریت منابع آب، معادن، خشک‌رودها، راه‌ها و تالاب‌های خشک‌شده هم نقش کلیدی دارند.

هدفگذاری برنامه هفتم برای کاهش ۲۰ درصدی بحران فرسایش بادی

وی اضافه کرد: هدف برنامه هفتم توسعه کاهش ۲۰ درصدی بحران فرسایش بادی است و همه بخش‌ها باید مسئولیت‌پذیر باشند.

معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره طرح شرکت شهرک‌های صنعتی اصفهان برای ایجاد شهرک شیمیایی و استحصال مواد معدنی از شورابه‌ها در دریاچه نمک، گفت: ضوابط زیست‌محیطی باید رعایت شود؛ این ضوابط فقط وظیفه محیط زیست نیست، منابع طبیعی هم دخیل است.

وحید ابراز کرد: در ارزیابی‌های زیست‌محیطی و صدور مجوزها حتی برای معادن و پروژه‌های عمرانی ملاحظات زیست‌محیطی باید جدی گرفته شود. کم‌توجهی به تذکرات محیط زیست و منابع طبیعی منجر به بحران می‌شود و ما با این مسئله مواجه هستیم.

وی در ادامه با بیان اینکه ایران در کنوانسیون‌های بیابان‌زدایی و گرد و غبار فعال است، اظهار کرد: جلسه بین‌المللی گرد و غبار در تهران به مصوبات کنوانسیون پیوست شد و کشورها موظف به مشارکت مالی در احیای سرزمین شدند. ایران در منطقه حرف برای گفتن دارد و اقدامات خوبی در استان‌هایی مانند اصفهان، خوزستان، کرمان و تهران انجام شده اما با شرایط فعلی کافی نیست و نیاز به اقدامات جدی‌تر داریم.

ایران در محاصره ۲۷۰ میلیون هکتار کانون بحرانی گردوغبار

معاون امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اینکه کانون‌های بحران فرسایش بادی داخلی کشور حدود ۱۴ میلیون هکتار است، افزود: علاوه بر این، حدود ۲۷۰ میلیون هکتار در کشورهای همسایه مانند سوریه، عربستان، ترکمنستان قره قوم، افغانستان و پاکستان کانون‌های بحرانی فرسایش بادی گسترده شده که گاهی گرد و غبار آنها به ایران می‌رسد.

وحید تاکید کرد: با برنامه‌های بودجه‌ای، معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های فعال در احیا و مسئولیت اجتماعی صنایع و معادن برای جبران آلایندگی و مصرف آب زیرزمینی با اجرای طرح‌های آبخیزداری، پیش‌بینی می‌شود اهداف برنامه هفتم محقق شود.