وقتی ذهن خسته جاده را ناامن می کند

سلامت روان یکی از عوامل کمتر دیده‌شده اما بسیار اثرگذار در پیشگیری از حوادث ترافیکی است، بسیاری از تصادفات جاده‌ای نه صرفاً به دلیل نقص فنی یا شرایط جاده، بلکه در نتیجه وضعیت‌های روانی نامناسب رانندگان رخ می‌دهد.

کد خبر: ۱۳۶۱۹۳۵

سه‌شنبه - ۰۷ بهمن ۱۴۰۴ / January 27, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو،عواملی مانند عدم تمرکز، مصرف برخی داروها، خشم کنترل‌نشده و خواب‌آلودگی، از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که سلامت فرد و ایمنی رانندگی را تهدید می‌کنند.

در میان این عوامل، خواب‌آلودگی نقش برجسته‌ای در بروز تصادفات دارد. کمبود خواب، علاوه بر کاهش تمرکز و افزایش زمان واکنش رانندگان، موجب تحریک‌پذیری و افزایش رفتارهای پرخطر در رانندگی می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد بزرگسالان به‌طور میانگین به ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه نیاز دارند و تأمین این میزان خواب، نقشی حیاتی در کاهش حوادث رانندگی ایفا می‌کند.

مدیریت خشم نیز یکی دیگر از مؤلفه‌های مهم سلامت روان در رانندگی است. نادیده گرفتن هیجانات و عدم کنترل احساسات می‌تواند به بروز درگیری‌های خیابانی و افزایش احتمال تصادف منجر شود. استفاده از تکنیک‌های ساده‌ای مانند مکث کوتاه و شمارش تا عدد ۱۰۰، می‌تواند به کاهش شدت هیجان و پیشگیری از تصمیم‌گیری‌های خطرناک در لحظه کمک کند.

در این میان، اعتماد به نفس کاذب به‌ویژه در میان نوجوانان، عامل خطرساز دیگری به شمار می‌رود. بسیاری از نوجوانان با این تصور که حوادث تنها برای دیگران رخ می‌دهد، خطر را دست‌کم می‌گیرند. این خودمحوری و درک پایین از پیامدهای رفتارهای پرخطر، احتمال وقوع تصادف را در این گروه سنی افزایش می‌دهد.

نقش خانواده در شکل‌گیری رفتارهای ایمن رانندگی نیز انکارناپذیر است. والدینی که از سبک فرزندپروری مقتدرانه استفاده می‌کنند و دلبستگی ایمن را در فرزندان خود شکل می‌دهند، زمینه کنترل بهتر هیجانات و بروز رفتارهای مسئولانه را در آنان فراهم می‌سازند. علاوه بر آن، وجود قوانین منظم و اجرای صحیح آن‌ها در جامعه، به درونی‌سازی هنجارهای درست در کودکان و نوجوانان کمک می‌کند.

تمرکز، یکی از اصول اساسی رانندگی ایمن است. برخی اختلالات روانی مانند بیش‌فعالی، افسردگی و اضطراب می‌توانند تمرکز رانندگان را به‌طور جدی کاهش دهند. همچنین استفاده بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی با تأثیر بر ساختارهای مغزی، توانایی کنترل هیجان و واکنش مناسب در شرایط رانندگی را تضعیف می‌کند.

در نهایت، مصرف برخی داروها از جمله داروهای خواب‌آور، آنتی‌هیستامین‌ها و داروهای اعصاب و روان می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و کاهش سطح هوشیاری شود. رانندگان باید مصرف این داروها را حتماً تحت نظر پزشک مدیریت کنند، زیرا استفاده نادرست از آن‌ها می‌تواند سلامت مغز و جان افراد را در معرض خطر جدی قرار دهد.