شخصیت ایمانی و مرزبندی ولایی حضرت علی اکبر(ع)

زیارت‌نامه حضرت علی اکبر(ع) ظرفیت بالایی برای بازخوانی علمی در حوزه سبک زندگی دینی دارد.

کد خبر: ۱۳۶۳۵۵۳

شنبه - ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ / January 31, 2026

به گزارش گروه فرهنگ خبرگزاری دانشجو، نام حضرت علی اکبر(ع) نه‌تنها یادآور شجاعت یک جوان، بلکه نشانه‌ای روشن از «سبک زندگی دینی» است؛ سبکی که در آن معرفت، ولایت‌پذیری و مسئولیت اجتماعی در هم تنیده‌اند. زیارت‌نامه حضرت علی اکبر(ع) روایتی زنده از همین معناست که اگر درست خوانده شود، می‌تواند آیینه‌ای برای زندگی امروز ما باشد.

زیارت‌نامه به‌مثابه متن اعتقادی، نه صرفاً آیینی

زیارت‌نامه حضرت علی اکبر(ع) از منظر محتوایی، مؤلفه‌هایی دارد که آن را در ردیف متن‌های اعتقادی قرار می‌دهد. این زیارت‌نامه تنها به بیان سلام و تعظیم بسنده نمی‌کند، بلکه با چینش دقیق مضامین، تصویری روشن از جایگاه امام‌زادگان(س) در منظومه فکری شیعه ارائه می‌دهد.

در این متن، نسبت زائر با مزور، نسبتی معرفتی تعریف می‌شود. زائر نه‌تنها مخاطبِ یک شخصیت تاریخی، بلکه مخاطبِ الگویی ایمانی است که جایگاه او در نسبت با نبوت، امامت و جبهه حق مشخص شده است، این ویژگی، زیارت‌نامه را از سطح یک متن عبادی فردی فراتر می‌برد.

همین رویکرد در قرآن کریم قابل مشاهده است، آنجا که مفاهیم دینی در چارچوب تعریف موقعیت انسان در برابر حق و باطل بیان می‌شوند: «لِیَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَیِّنَةٍ وَیَحْیَىٰ مَنْ حَیَّ عَنْ بَیِّنَةٍ» (سوره انفال؛ آیه 42) بر این اساس، زیارت‌نامه حضرت علی اکبر(ع) را می‌توان متنی دانست که بینش را مقدمه کنش دینی قرار می‌دهد و مخاطب را به بازتعریف جایگاه خود در منظومه ایمان فرا می‌خواند.

شخصیت ایمانی حضرت علی اکبر(ع) در چارچوب معرفت و انتخاب

یکی از محورهای اصلی زیارت‌نامه، تبیین شخصیت ایمانی حضرت علی اکبر(ع) است. این شخصیت، نه بر اساس صرف نسبت خونی با امام حسین(ع)، بلکه بر پایه معرفت، آگاهی و انتخاب آگاهانه معرفی می‌شود.

گزارش‌های تاریخی نشان می‌دهد که حضرت علی اکبر(ع) در روز عاشورا قبل از حضور در میدان نبرد، به مرتبه‌ای از درک ایمانی رسیده بود که مرگ در مسیر حق را نتیجه طبیعی زیستن در جبهه حق می‌دانست، این معنا در گفت‌وگوی معروف ایشان با حضرت امام حسین(ع) به‌روشنی منعکس است.