فولوفوکوس؛ ویژه برنامه SNNTV در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر؛

سوهانی: جشنواره‌ها، ابزار قدرت نرم و دیپلماسی فرهنگی‌اند + فیلم

محسن سوهانی، منتقد و مدیر رادیو نمایش گفت: در جشنواره‌های بین‌المللی مانند اسکار و کن، نگاه‌های متفاوتی وجود دارد؛ این جشنواره‌ها در واقع ابزاری در چارچوب «دیپلماسی عمومی» و «قدرت نرم» هستند که کشور‌ها از آن برای نهادینه کردن اهداف، هویت، آرمان‌ها و راهبرد‌های خود در فرهنگ استفاده می‌کنند.

کد خبر: ۱۳۶۴۳۴۰

دوشنبه - ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ / February 02, 2026

گزارش گروه فرهنگ وهنر خبرگزاری دانشجو، محسن سوهانی، منتقد و مدیر رادیو نمایش در ویژه برنامه SNNTV در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر؛ فولوفوکوس گفت: در دوره‌های گذشته جشنواره فیلم فجر، حتی در شرایط بسیار سخت مثل جنگ تحمیلی، جشنواره‌ها برگزار می‌شدند و امروز وقتی به آن زمان نگاه می‌کنیم، حسرت می‌خوریم که سینما چقدر پرشور و زنده بود.

وی افزود: این موضوع به مفهوم «حکمرانی» یا «گاورنس» برمی‌گردد. حکمرانی فقط به معنای دستور دادن و کنترل نیست؛ در معنای علمی، حکمرانی یعنی داشتن راهبرد، افق و آرمان و تعیین خط‌مشی‌هایی که سازوکار نهاد‌های مختلف را طوری هماهنگ کند که ذینفعان و سرمایه انسانی با وجود تضادها، در مسیر آن افق حرکت کنند.

او ادامه داد: در جشنواره‌های بین‌المللی مانند اسکار و کن، نگاه‌های متفاوتی وجود دارد؛ این جشنواره‌ها در واقع ابزاری در چارچوب «دیپلماسی عمومی» و «قدرت نرم» هستند که کشور‌ها از آن برای نهادینه کردن اهداف، هویت، آرمان‌ها و راهبرد‌های خود در فرهنگ استفاده می‌کنند.

{$sepehr_media_3299158_600_400}

بزرگ‌ترین نقد من به مدیریت سینمایی است؛ حکمرانی فرهنگی همگرایی ندارد

سوهانی اظهارداشت: اگر همه عوامل را کنار هم بگذاریم، گاهی شکاف عمیقی بین آن‌ها و گفتمان ملی و حاکمیتی ما ایجاد می‌شود و کار مدیریت و حکمرانی سینمایی این است که این تضادها را به همگرایی تبدیل کند و از دل آن توسعه متوازن رقم بخورد.

وی تصریح کرد: اما در دو روز گذشته از جشنواره، جای خالی این توسعه متوازن کاملاً مشهود بوده و به نظر من بزرگ‌ترین نقد به سمت مدیریت سینمایی و حکمرانی فرهنگی است و منظورم فقط یک نهاد خاص نیست؛ مجموعه ارگان‌ها و نهادهای مختلف با بودجه‌های هنگفت در این حوزه فعالیت می‌کنند. این نشان می‌دهد که همگرایی و فرایند حکمرانی علمی و درست بین این نهادها وجود ندارد.

{$sepehr_media_3299159_600_400}

سرمایه انسانی سینما رشد نمی‌کند؛ چرا فیلمسازان مولف تکرار نمی‌شوند؟

منتقد و مدیر رادیو نمایش اظهارداشت: در این حوزه چند ضلع وجود دارد؛ کارگردان باید بتواند بین این اضلاع توازن ایجاد کند تا اثری فاخر و جذاب تولید شود. متأسفانه واژه‌هایی مثل «اثر فاخر» و «جذاب» آن‌قدر دستمالی شده‌اند که برای بسیاری تبدیل به یک دکان شده است، و این فاجعه است.

او اضافه کرد: به همین دلیل، سرمایه انسانی سینما به شکلی که باید رشد کند، رشد نمی‌کند؛ یک نفر می‌آید، برجسته می‌شود، سپس به سرعت افول می‌کند یا به سمت دیگری می‌رود. این نتیجه چه نظام و فرایندی است؟ ما این روند را شاهد نیستیم و در دوره‌های گذشته فیلم‌هایی ساخته می‌شد و به پایان می‌رسید، اما در سال‌های اخیر دیگر فیلمساز مولفی در تراز مهرجویی، تقوایی یا حتی حاتمی‌کیا تکرار نشده‌اند. این سوال‌ها باید پاسخ داده شوند.

{$sepehr_media_3299160_600_400}

در ارائه هویت ملی از طریق سینما، ما موفق نبوده‌ایم

سوهانی گفت: من اگر بخوام صادقانه بگم، با وجود تلاش‌ها و بارقه‌های مثبت، نباید سینما را سیاه یا سفید ببینیم.

وی افزود: نقد درست یعنی نه نفی کامل و نه ستایش کورکورانه؛ نقد باید سازنده باشد، نقاط قوت و ضعف را بررسی کند و به پیشرفت کمک کند.

سوهانی گفت: اما متأسفانه در سینمای ما خیلی وقت‌ها نقد به جای اینکه راه‌گشا باشد، به ضدنقد تبدیل می‌شود. ما هنوز در حد و اندازه ادعا‌های راهبردی و گفتمانی‌مان موفق نیستیم، چون بین مخاطب، سینماگر، اقتصاد و گفتمان ملی شکاف عمیقی وجود دارد.

{$sepehr_media_3299913_600_400}