بعد از 47 سل :

«همزیایی» با ترجمه سروش حبیبی خواندنی شد

کتاب «همزیایی» با زیرعنوان «در جست‌وجوی تعادل میان انسان و ابزار» اثر ایوان ایلیچ نویسنده اتریشی با ترجمه سروش حبیبی برای اولین بار در انتشارات خوارزمی منتشر شد.

کد خبر: ۱۳۶۵۲۰۵

سه‌شنبه - ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ / February 03, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، ایوان ایلیچ نویسنده و فیلسوف اتریشی (۱۹۲۶-۲۰۰۲) بود که بیشتر در زمینه نقد اجتماعی و فرهنگی فعالیت داشت. ایلیچ به خاطر انتقادات نوآورانه‌اش از نهادهای اجتماعی و سیستم‌های مدرن مشهور است، به ویژه در موضوعاتی مانند آموزش و پرورش و پزشکی. ایلیچ در آثارش استدلال می‌کرد که نهادهای مدرن، به جای خدمت به انسان، تبدیل به سیستم‌هایی شده‌اند که خودشان را بازتولید می‌کنند و باعث بیگانگی و وابستگی انسان‌ها می‌شوند. از کتاب‌های معروف او که در ایران نیز منتشر شده‌اند می‌توان به «فقر آموزش در آمریکای لاتین» که با ترجمه هوشنگ وزیری از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شده و «انرژی و عدالت» که با ترجمه محمدعلی موحد از سوی نشر نو منتشر شده اشاره کرد.

ناشر کتاب در مقدمه با اشاره به تاخیر ۴۷ ساله در انتشار این اثر می‌نویسد: «ترجمه همزیایی در سال‌های پرالتهاب پایانی دهه ۱۳۵۰ خورشیدی به پایان رسید و سروش حبیبی آن را به انتشارات خوارزمی سپرد اما کتاب قریب به نیم قرن از دسترس مخاطبان دور ماند. اکنون این اثر با محتوایی اگرچه نشان‌دار از گذشت زمان اما همچنان زنده و خواندنی در اختیار خوانندگان قرار می‌گیرد».

کتاب همزیایی در پنج فصل تنظیم شده است. فصل اول: دو آستانۀ تحول جهشی، فصل دوم: احیای همزیایی، فصل سوم: تعادل، فصل چهارم: مبانی و شرایط عقب گرد سیاسی و فصل پنجم: وارونه سازی سیاسی.

ایوان ایلیچ در این کتاب کلمه‌ای جدید وارد فرهنگ انسان معاصر کرده است. او درباره این کلمه در مقدمه می‌نویسد: «جامعه‌ای را که در آن ابزار کار جدید نه در خدمت مجموعۀ استواری از متخصصان متشکل، بلکه در اختیار افرادی باشد که با جامعه درآمیخته و در آن مستحیل شده باشند، جامعۀ همزیا نام می‌گذارم. جامعه‌ای را همزیا یا درخور بقا می‌نامیم که ابزار در آن، تحت نظارت و در اختیار انسان باشد.» به نظر او انسان هوشیار و فرزانه انسانی است که شادکامی و تعادل خود را در به کار بردن ابزار همزیا می‌داند، نسبت به زندگی همنوعان خود بی‌اعتنا نیست و به آن فکر می‌کند.

چاپ نخست کتاب «همزیایی» اثر ایوان ایلیچ با ترجمه سروش حبیبی در هزار نسخه و در ۱۹۸ صفحه از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شده است.