مصرف خودسرانه داروها از عوامل مهم آسیب به کبد

کبد یکی از حیاتی‌ترین اندام‌های بدن در متابولیسم و دفع داروها به‌شمار می‌رود و نقش مهمی در اثربخشی و ایمنی درمان‌ها ایفا می‌کند. بسیاری از داروها پس از مصرف در کبد پردازش می‌شوند و به همین دلیل، نحوه صحیح مصرف داروها تأثیر مستقیمی بر سلامت کبد دارد.

کد خبر: ۱۳۶۵۸۳۷

پنجشنبه - ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ / February 05, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، آسیب به کبد می‌تواند موجب اختلال در عملکرد سایر اندام‌های بدن شود؛ از این رو توجه به مصرف اصولی داروها، به‌ویژه داروهای رایج و روزمره، بخش مهمی از مراقبت‌های سلامت محسوب می‌شود.

دکتر «مرضیه راشدی‌نیا»، متخصص سم‌شناسی و فارماکولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به نقش کلیدی کبد در پردازش داروها گفت: مصرف نادرست داروها، استفاده طولانی‌مدت بدون نظارت پزشک و یا مصرف همزمان چند دارو و مکمل می‌تواند فشار مضاعفی بر کبد وارد کند و زمینه‌ساز بروز آسیب‌های کبدی شود.

مصرف خودسرانه داروها یکی از عوامل مهم آسیب به کبد

وی افزود: این آسیب‌ها می‌تواند به شکل کبد چرب، التهاب کبد، نارسایی کبدی، فیبروز و حتی سیروز کبدی بروز پیدا کنند. این مسئله به‌ویژه در سالمندان، افراد دارای سابقه بیماری‌های کبدی و بیمارانی که به‌طور همزمان چند دارو مصرف می‌کنند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مصرف خودسرانه داروها را یکی از عوامل مهم آسیب به کبد دانست و تأکید کرد: مصرف همزمان چند دارو یا مکمل بدون اطلاع پزشک یا داروساز، بار متابولیکی کبد را افزایش می‌دهد.

وی تصریح کرد: یکی از تصورات اشتباه در میان مردم، بی‌ضرر دانستن گیاهان دارویی، دمنوش‌ها و عرقیات گیاهی است. در حالی که مصرف بی‌رویه یا همزمان این فرآورده‌ها با داروهای شیمیایی می‌تواند منجر به بروز عوارض کبدی شود. بنابراین، فرآورده‌های گیاهی نیز لازم است باید با آگاهی و مشورت تخصصی مصرف شوند.

راشدی‌نیا افزود: برخی داروها نیازمند پایش دوره‌ای عملکرد کبد هستند که انجام این بررسی‌ها باید حتماً با نظر پزشک صورت گیرد.

چگونه از کبد در زمان مصرف دارو محافظت کنیم؟

وی در ادامه با اشاره به راهکارهای محافظت از کبد هنگام مصرف داروها توصیه کرد: داروها باید دقیقاً مطابق دستور پزشک یا داروساز مصرف شوند، پیش از مصرف همزمان داروها و مکمل‌ها مشاوره تخصصی انجام گیرد، بیماران مبتلا به بیماری‌های کبدی حتماً پزشک خود را در جریان بگذارند و در دوره مصرف داروها از مصرف الکل پرهیز شود. همچنین در صورت بروز هرگونه علائم غیرعادی، بدون قطع خودسرانه دارو، باید با پزشک مشورت شود.

به گفته این متخصص سم‌شناسی، داروها زمانی بیشترین اثربخشی و ایمنی را خواهند داشت که بر اساس اصول علمی و متناسب با شرایط فردی هر بیمار مصرف شوند. توجه به سلامت کبد، بخش جدایی‌ناپذیر از مصرف منطقی داروها و ارتقای سواد سلامت در جامعه است.