گزارش

زندگینامه شهید املاکی در «جانشین» جشنواره فجر؛ روایت شامحمدی از یک زمینی آسمانی

فیلم «جانشین» به کارگردانی مهدی شامحمدی و هنرمندی آرمان درویش، امیر آقایی و شکیب شجره در چهل و دومین جشنواره فیلم فجر به زندگینامه شهید حسین املاکی معروف به «همت گیلان» می‌پردازد.

کد خبر: ۱۳۶۶۶۴۱

شنبه - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ / February 07, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، «جانشین» تازه‌ترین ساخته مهدی شامحمدی در چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر، تلاشی است برای بازخوانی برشی از زندگی شهید حسین املاکی؛ فرمانده‌ای که به «همت گیلان» شهرت داشت. فیلم با حضور بازیگرانی چون آرمان درویش، امیر آقایی و شکیب شجره، در مسیر بازنمایی یک قهرمان جنگ قدم برمی‌دارد.

بازی نه‌چندان مطلوب درویش در کنار درخشش شکیب شجره
آرمان درویش در نقش شهید املاکی، با گریمی قابل قبول مقابل دوربین رفته، اما بازی او با یک خلأ جدی مواجه است و آن هم غیبت لهجه شیرین و هویت‌ساز گیلانیش است. درویش موفق می‌شود صداقت و معصومیت شهید را منتقل کند، اما این ویژگی‌ها به‌تنهایی برای جان‌بخشی به شخصیتی با چنین وزن تاریخی و عاطفی کافی نیست. عمق روانی شخصیت، آن‌طور که باید شکل نمی‌گیرد و مخاطب کمتر با درونیات او همراه می‌شود.

در سوی مقابل، امیر آقایی حضوری پخته‌تر و اثرگذارتر دارد و شکیب شجره بار دیگر ثابت می‌کند که به‌خوبی می‌تواند با کاراکترهایش عجین شود. بازی شجره از نقاط قوت «جانشین» است؛ حضوری باورپذیر که به انسجام فضای دراماتیک فیلم کمک می‌کند.

فیلمنامه؛ در دام کلیشه‌های دفاع مقدس
فیلمنامه نه آن‌قدر ضعیف است که فیلم را زمین بزند و نه آن‌قدر منسجم و خلاق که بتوان آن را نقطه اتکای اصلی اثر دانست. «جانشین» متأسفانه در دام کلیشه‌های آشنای سینمای دفاع مقدس می‌افتد؛ روایت‌هایی که بارها دیده‌ایم و این‌بار هم با نگاه تازه یا زاویه‌ای متفاوت همراه نمی‌شوند. جای خلاقیت روایی و جسارت در روایت زندگی یک فرمانده شاخص، بیش از این خالی است.

از نظر فنی، دکوپاژ و میزانسن در سطح قابل قبولی قرار دارند. صحنه‌های جنگی، به‌ویژه در بازسازی عملیات پیچیده نصر ۴، با دقت و کیفیت مناسبی اجرا شده‌اند و فیلم در این بخش کم‌جان نیست. با این حال، موسیقی متن آن‌چنان که باید با ریتم و حال‌وهوای فیلم همراه نمی‌شود و گاهی بیشتر در حاشیه می‌ماند تا در خدمت روایت. ضعف در صداگذاری نیز یکی از ایرادهای جدی اثر است؛ جایی که در برخی صحنه‌ها شنیدن دیالوگ‌ها برای مخاطب دشوار می‌شود و از تأثیر عاطفی لحظه می‌کاهد.

در مجموع، «جانشین» روایتی دیدنی از شهیدی است که بی‌تردید شایسته شناخته‌شدن بیشتر است. مهدی شامحمدی که با فیلم «مجنون» موفق شد چهار سیمرغ بلورین از چهل‌ودومین جشنواره فیلم فجر کسب کند، این‌بار با «جانشین» در پی تکرار آن موفقیت است.