«زندگی در جنگ» برگزیدگان خود را شناخت/ افتتاح نمایشگاه در حوزه هنری

آیین اختتامیه رویداد مستندنگاری «زندگی در جنگ» هم‌زمان با افتتاح نمایشگاه عکس و روایت «زندگی در جنگ» به همت خانهٔ عکاسان ایران در حوزه هنری برگزار شد.

کد خبر: ۱۳۶۷۴۶۸

دوشنبه - ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ / February 09, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، آیین اختتامیه رویداد مستندنگاری «زندگی در جنگ» هم‌زمان با افتتاح نمایشگاه عکس و روایت «زندگی در جنگ» به همت خانهٔ عکاسان ایران در حوزه هنری برگزار شد. این رویداد که با هدف ثبت تجربه‌های زیستی و مقاومت مردم ایران در دوران جنگ تحمیلی ۱۲ روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی از سوی خانه عکاسان ایران و از مهرماه کار خود را آغاز کرد، با استقبال اصحاب هنر و رسانه و عموم مردم از سراسر کشور مواجه شد.

در این مراسم که با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد قمی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، محمدمهدی دادمان رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی و جمعی از هنرمندان، مستندسازان، عکاسان جنگ و فعالان رسانه‌ای کشور برگزار شد، از برگزیدگان این رویداد تجلیل شد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، با قدردانی از دست‌اندرکاران برگزاری این رویداد، بر اهمیت روایت آگاهانه و هنرمندانه زندگی در دل جنگ تأکید کرد و گفت: «جنگ، خواه ناخواه، واقعیتی انکارناپذیر است و حذف روایت و تصویر از آن، به معنای حذف بخشی از حقیقت خواهد بود.»

وی با استناد به آیه شریفه «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِتالُ وَ هُوَ کُرْهٌ لَکُمْ» تصریح کرد: «گاهی انسان با امری مواجه می‌شود که از آن گریزان است، اما خیر او در همان امر نهفته است. هرجا خیر وجود دارد، باید جاری باشد؛ همان‌گونه که زندگی جاری است و این جریان، نیازمند روایت است؛ روایتی دقیق، مسئولانه و هنرمندانه.»

حجت‌الاسلام قمی با اشاره به چالش‌های موجود در مسیر روایت زندگی در جنگ گفت: «در بسیاری از موقعیت‌ها، به عکاسان اجازه ثبت صحنه‌ها داده نمی‌شود، کارت خبرنگاری ضبط می‌شود و اساساً عکاس و راوی به رسمیت شناخته نمی‌شوند. این در حالی است که تصویر، بخشی جدایی‌ناپذیر از حقیقت جنگ است و حذف آن، حذف بخشی از واقعیت محسوب می‌شود.»

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی در پایان با تقدیر از تلاش عکاسان و برگزارکنندگان این رویداد خاطرنشان کرد: «شما این مسیر را جدی گرفتید و ما نیز به احترام همین نگاه و تلاش، در این جمع حضور پیدا کردیم. بدون تردید، اگر فرصت ادامه این گفت‌و‌گو‌ها فراهم شود، اهل هنر و نظر حرف‌های ارزشمند بسیاری درباره تصویر و زندگی در جنگ دارند که می‌تواند در جلسات آینده مورد بهره‌برداری قرار گیرد.»

در بخش دیگری از آئین گشایش نمایشگاه «زندگی در جنگ»، حسین گلیار، دبیر اجرایی این رویداد، با اشاره به اهداف و رویکرد‌های شکل‌گیری این برنامه، بر اهمیت مستندسازی تجربه زیسته مردم در شرایط جنگی تأکید کرد. او با بیان اینکه «زندگی در جنگ» با یک پرسش بنیادین درباره نسبت جنگ و زندگی آغاز شد، گفت: «جنگ پدیده‌ای جدا از زندگی روزمره مردم نیست و هویت اجتماعی در مواجهه با بحران‌ها، از جمله جنگ، شکل می‌گیرد.» وی افزود: «تاریخ ایران نشان می‌دهد که جنگ و مقاومت همواره بخشی از زیست مردم این سرزمین بوده و پاسخ جامعه ایرانی به جنگ‌های تحمیلی، جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری جمعی است.»

دبیر اجرایی رویداد «زندگی در جنگ» با اشاره به استقبال گسترده از این فراخوان اظهار کرد: «در مدت ۴۵ روز، بیش از ۳۶۰۰ اثر از ۶۶۸ هنرمند حرفه‌ای، شهروند، راوی مردمی و نوجوان از ۲۳ استان و ۴۹ شهر کشور به دبیرخانه ارسال شد؛ آماری که به‌گفته او، نشان‌دهنده تداوم میل جامعه به روایت‌گری، حتی در شرایط ناامن روانی و رسانه‌ای است.»

وی تشریح کرد: «در بخش حرفه‌ای، ۷۶ مجموعه‌عکس شامل ۷۸۸ عکس و همچنین ۱۸۰۴ تک‌عکس به دبیرخانه ارسال شد که مجموعاً توسط ۲۲۳ عکاس حرفه‌ای ثبت شده‌اند و در بخش مردمی، ۲۷۸ عکس، ۱۰۱ ویدئو و ۶۰۷ روایت صوتی و مکتوب از سوی ۲۵۸ شرکت‌کننده دریافت شد.»

گلیار با تأکید بر جایگاه روایت‌های مردمی در کنار آثار حرفه‌ای افزود: «اگرچه برخی از این روایت‌ها از نظر فنی ساده‌اند، اما صداقت و بی‌واسطگی آنها ارزش مستند بالایی دارد و ترکیب این دو نگاه، تصویری چندصدایی و انسانی از جنگ را در نمایشگاه پیش‌رو قرار داده است.»

او در ادامه به دشواری‌های فعالیت عکاسان و راویان در جریان جنگ تحمیلی ۱۲روزه اشاره کرد و گفت: «ناامنی‌های میدانی، محدودیت‌های جدی در ثبت تصویر و فشار‌های روانی، کار مستندسازان را با چالش‌های جدی مواجه کرده بود.» گلیار افزود: «اگرچه بخشی از این محدودیت‌ها در شرایط خاص امنیتی قابل درک است، اما می‌توان با یافتن راه‌حل‌های متعادل، هم دغدغه‌های امنیتی را مدیریت کرد و هم امکان ثبت و روایت واقعیت را فراهم آورد.»

دبیر اجرایی رویداد «زندگی در جنگ» با اشاره به برنامه‌های آینده این رویداد تصریح کرد: «نمایشگاهی که امروز افتتاح می‌شود، پایان مسیر نیست، بلکه آغاز یک فرآیند بلندمدت است. این نمایشگاه پس از تهران، در شهر‌های دیگر کشور نیز به نمایش درخواهد آمد.»

او همچنین از پیش‌بینی «جایزه حمایتی زندگی در جنگ» در خانهٔ عکاسان ایران برای حمایت از پروژه‌های بلندمدت خبر داد و گفت: «این جایزه به سه تا پنج پروژه منتخب اختصاص می‌یابد تا زمینه تولید روایت‌های عمیق‌تر از زندگی در شرایط جنگ و بحران فراهم شود.» به گفته دبیر اجرایی رویداد، یکی دیگر از خروجی‌های مهم این برنامه، انتشار کتاب جامع و نفیس عکس جنگ تحمیلی ۱۲روزه است؛ کتابی که با هدف تبدیل آثار دیجیتال به سندی ماندگار فرهنگی و تاریخی، پس از طی مراحل فنی و هنری، سال آینده منتشر خواهد شد.

در بخش دیگر اختتامیه رویداد مستندنگاری «زندگی در جنگ» و افتتاح نمایشگاه این رویداد، مجتبی کوچکی، عضو شورای سیاست‌گذاری و هیأت داوران این رویداد، با اشاره به جایگاه تصویر در جنگ‌ها، بر نقش تعیین‌کننده عکاسی در شکل‌دهی افکار عمومی تأکید کرد. او با بیان اینکه عکس همواره یکی از مؤثرترین ابزار‌ها در روایت جنگ‌ها بوده است، گفت: «تصاویر جنگی در طول تاریخ، مخاطبان گسترده‌ای را درگیر کرده و هرکدام به شیوه‌ای خاص تلاش کرده‌اند روایت خود را تثبیت و مخاطب را اقناع کنند.»

عضو شورای سیاست‌گذاری رویداد «زندگی در جنگ» با اشاره به شرایط اخیر کشور افزود: «هم‌زمان با تجاوز آمریکایی–اسرائیلی و در ادامه مسئولیت تاریخی و فرهنگی، خانه عکاسان ایران و حوزه هنری، در دومین تجربه حضور خود پس از جنگ تحمیلی دهه شصت، بار دیگر با وجود موانع و محدودیت‌های متعدد در فرآیند تولید عکس، در کنار عکاسان در میدان جنگ حضور یافتند و پس از پایان درگیری‌ها، بر ادامه این مسیر با برگزاری رویداد مستندنگاری زندگی در جنگ تأکید کردند.»

کوچکی با اشاره به مسیر پنج‌ماهه رویداد توضیح داد: «گردآوری آثار و داوری آنها توسط اساتید برجسته، با هدف تولید کتاب جامع عکس جنگ تحمیلی ۱۲روزه دنبال شده و این کتاب می‌تواند به سندی روشن از آگاهی تاریخی، شجاعت فرهنگی و تعهد هنری عکاسان ایرانی تبدیل شود.»

او در پایان از افزایش جوایز و حق‌التألیف آثار خبر داد و گفت: «به منظور حمایت از عکاسان و راویان جنگ ۱۲روزه و قدردانی از شرکت‌کنندگان، خانه عکاسان ایران با جذب منابع مالی، جوایز برگزیدگان و حق‌التألیف تمامی آثار راه‌یافته به رویداد را در هر دو بخش حرفه‌ای و مردمی، تا دو برابر مبلغ اعلام‌شده در فراخوان افزایش داده است؛ اقدامی که با هدف جبران بخشی از ارزش‌های تاریخی و هنری آثار ارائه‌شده انجام شده است.»

معرفی برگزیدگان

در پایان این برنامه، برگزیدگان رویداد در دو بخش حرفه‌ای و مردمی معرفی شدند.

در بخش حرفه‌ای و در شاخه تک‌عکس، رتبه اول به سید امیر پناه‌پور، رتبه دوم به محمدحسن ظریف‌منش و رتبه سوم به حسن شیروانی اختصاص یافت.

در بخش حرفه‌ای و در شاخه مجموعه‌عکس، حمید وکیلی رتبه اول، پوریا ترابی رتبه دوم و مقداد مددی رتبه سوم را کسب کردند.

در جایزه ویژه نوجوانان، آرش سپهری، عرشیا میرزایی و فاطمه سارنج به‌عنوان برگزیدگان این جایزه معرفی شدند.

در بخش روایت مردمی، دنیا اسکندرزاده، سید سراج‌الدین حسینی، محمدرضا رحمانی، وحید زارعی و حسن شهابی و در بخش ویدئوی مردمی نیز فاطمه قائدی و فاطمه هادی‌پور به‌عنوان برگزیده معرفی شدند.

در بخش عکس مردمی، ریحانه روحانی، لیلا سادات عقیلی، سید جواد میرحسینی، محمدامین نوبهار و محمدپارسا ناطقی برگزیده شدند.

در پایان، نمایشگاه عکس و روایت «زندگی در جنگ» با نمایش آثار منتخب این رویداد، افتتاح شد. گفتنی است در مجموع، ۸۹ عکس و روایت از ۶۵ هنرمند از میان صد‌ها اثر ارسالی، پس از فرآیند داوری برای نمایش در این نمایشگاه ملی انتخاب شده‌اند. اسامی این عکاسان و راویان راه‌یافته به نمایشگاه به شرح ذیل اعلام شده است:

دنیا اسکندرزاده، علیرضا اسماعیلی، فواد اشتری، زهرا اشرفی، معراج امانی، سید امیر پناه‌پور، زینب تاج‌الدین، سهند تاکی، پوریا ترابی، فاطمه جباری، حامد جعفرنژاد، روح‌اله جوانی، مجید حجتی، سید سراج‌الدین حسینی، پیمان حمیدی‌پور، امیر خلوصی، مجید خواهی، محمدمهدی دورانی، زهرا دمرچلی، فاطمه دولت‌آبادی، محمدمهدی دهقاتی دهنوی، محمدرضا رحمانی، تهمینه رحمانی، امیر رستمی، محسن رنگین‌کمان، ریحانه روحانی، وحید زارعی، نسیم زنگنه، فاطمه سارنج، آرش سپهری، زهره سلیمی، سارا سیفی، حسن شهابی، حسن شیروانی، حنانه‌سادات صادق شیرازی، یاسین صفری، محمدحسن صلواتی، محمدحسن ظریف‌منش، مجید عسگری‌پور، لیلاسادات عقیلی، زهرا غلامی، سبحان فرج‌ون، فاطمه فرهادزاده، فاطمه قائدی، محمدمهدی قدسی، فائزه کابلی، امیرحسین کمالی، عرفان کوچاری، امید مدحج، مقداد مددی، یاس مقدس‌زاده، علیرضا معصومی، سیدجواد میرحسینی، عرشیا میرزایی، محمدپارسا ناطقی، محمدامین نوبهار، محمدصادق نیک‌گستر، میثم لطفی، صدف وکیل‌زاده، حمید وکیلی، فاطمه هادی‌پور، سیدمتین هاشمی، هادی هیربدوش، سحر همایون‌نژاد و کیوان یوسف‌پوری.

این نمایشگاه که تا ۱۵ اسفند در حوزه هنری انقلاب اسلامی و به همت خانهٔ عکاسان ایران برپا است، روایتی تصویری، مستند و چندلایه از زندگی روزمره، مقاومت اجتماعی و تجربه زیسته مردم ایران در شرایط جنگی ارائه می‌دهد.