جمع‌آوری ۹ میلیون مترمکعب گاز‌های همراه و مشعل

وزیر نفت گفت: حدود ۹ میلیون مترمکعب گاز همراه و مشعل جمع آوری شده که عددی قابل ملاحظه است.

کد خبر: ۱۳۶۷۶۶۸

دوشنبه - ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ / February 09, 2026

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، محسن پاک‌نژاد امروز (دوشنبه، ۲۰ بهمن) در آیین بهره‌برداری از طرح توسعه میدان گازی توس و ایستگاه تقویت فشار دهلران با حضور رئیس‌جمهوری با تبریک سالروز ایام‌الله دهه فجر و پیروزی انقلاب اسلامی بیان کرد: وزارت نفت در عمل به تکالیفی که در برنامه هفتم پیشرفت برای این وزارتخانه تعیین کرده بر اجرای مواد ۴۲ و ۴۶ متمرکز است.

وی افزود: وزارت نفت برنامه‌ریزی برای توسعه و بهره‌برداری از میدان‌های گازی و جمع‌آوری گاز‌های همراه و مشعل انجام داده و امروز نیز به این منظور، شاهد بهره‌برداری از دو طرح توسعه میدان گازی طوس در استان خراسان رضوی و ایستگاه تقویت فشار دهلران در استان ایلام هستیم.

میدان‌های خانگیران و گنبدلی؛ تنها میدان‌های گازی منطقه شمال‌شرق

وزیر نفت با اشاره به تولید و مصرف گاز طبیعی در شمال شرق کشور گفت: هم‌اکنون دو میدان خانگیران و گنبدلی تنها میدان‌های گازی تولید منطقه شمال شرق کشور هستند که بخش اعظمی از مصارف این منطقه را تأمین می‌کنند.

پاک‌نژاد با بیان اینکه در فصول سرد سال با ورود موج سرما و کاهش دما، مصارف خانگی در ناحیه شمال و شمال‌شرقی کشور افزایش می‌یابد، تصریح کرد: بنابراین، شبکه گاز مصرفی با افت فشار قابل توجهی مواجه می‌شود؛ در واقع یکی از نقاط ضعف شبکه گاز، نقاط انتهایی شمال‌شرق کشور است و مشکلاتی را در تأمین پایدار گاز ایجاد می‌کند.

وی ادامه داد: وزارت نفت توسعه میدان گازی توس و به موازات آن فاز دوم ذخیره‌سازی گاز طبیعی در مخزن شوریجه را برای رفع این مشکل در دستور کار دارد.

افزایش تولید ۳ میلیون مترمکعبی گاز تا سال آینده

وزیر نفت با بیان اینکه با راه‌اندازی و تکمیل بخش تحت‌الارضی و سطح‌الارضی میدان گازی توس که در فاصله ۱۰۰ کیلومتری مشهد واقع شده است، امروز تولید ۱.۵ میلیون مترمکعب افزایش را از این میدان خواهیم داشت، افزود: ان‌شالله در سال آینده با ادامه فرآیند اجرای پروژه، ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز اضافه و در مجموع ۳ میلیون مترمکعب به تولید این میدان گازی با اهمیت افزوده می‌شود.

پاک‌نژاد تصریح کرد: اهمیت میدان گازی توس در این است که در موقعیتی قرار دارد که باید تلاش کنیم، افزون بر میدان‌های خانگیران و گنبدلی، گاز مناطق جنوبی کشور را نیز به انتهای شبکه انتقال برسانیم؛ جایی که افت فشار قابل‌ملاحظه‌ای داشتیم.

وی با اشاره به اینکه در همین روز‌هایی که در حال پشت سر گذاشتن هستیم، حدود دوسه هفته پیش، شرایط شبکه گاز به ناپایداری نزدیک شد، بیان کرد: به لطف خدا و همت همکاران در شرکت ملی گاز ایران، خوشبختانه اتفاقی در ارتباط با قطع گاز خانگی نیفتاد و شبکه پایدار باقی ماند.

افزایش ۱.۵ میلیون مترمکعبی گاز از میدان توس

وزیر نفت با بیان اینکه به یاری خداوند و تلاش مستمر همکارانمان در مجموعه شرکت ملی نفت ایران، در سال آینده افزایش ۱.۵ میلیون مترمکعبی گاز را از میدان گازی توس شاهد خواهیم بود، افزود: حجم سرمایه‌گذاری این طرح در مجموع بیش از ۱۰۰ میلیون یورو است.

پاک‌نژاد ادامه داد: در دوره اجرای این طرح در حوزه اشتغال حدود ۱۵۰ شغل مستقیم و ۴۰۰ شغل غیرمستقیم از طریق پیمانکاران و سازندگان داخلی ایجاد شده و که عموماً هم از نیرو‌های متخصص و بومی استان‌های خراسان رضوی و همجوار به کارگیری شدند.

وی تأکید کرد: از آغاز به کار دولت چهاردهم با دو هدف اصلی؛ جلوگیری از اتلاف منابع ملی و کاهش آلودگی‌های زیست محیطی، جمع‌آوری گاز‌های همراه و مشعل در دستور کار قرار گرفت.

گاز‌های همراه و مشعل؛ مجزا در ادبیات نفتی

وزیر نفت تصریح کرد: در ادبیات نفتی، مطرح کردن گاز همراه یعنی گاز‌هایی که حاصل از فرآورش نفت خام در واحد‌های بهره‌برداری است و منظور از گاز مشعل، گاز‌هایی است که در پالایشگاه‌های گازی به لحاظ شرایط فرآیندی سوزانده می‌شود که عدد ناچیزی است و قابل توجه نیست.

پاک‌نژاد با اشاره به اینکه در مجموع تا امروز حدود ۱۶ میلیون مترمکعب در روز گاز، شامل گاز‌های همراه و مشعل، جمع‌آوری می‌شود، گفت: حدود ۷ میلیون مترمکعب از این مقدار مربوط به دولت‌های گذشته تا پیش از دولت چهاردهم است و حدود ۹ میلیون مترمکعب، که رقم قابل توجهی به شمار می‌رود، طی ۱۵ تا ۱۶ ماه گذشته و در دوره فعالیت دولت چهاردهم جمع‌آوری شده است.

وی با بیان اینکه در موضوع جمع‌آوری گاز‌های همراه و مشعل تفکیک مشخصی وجود دارد، بیان کرد: تا ابتدای دولت چهاردهم، مجموعاً حدود ۷ میلیون مترمکعب در روز گاز جمع‌آوری شده بود که از این مقدار، حدود ۵ میلیون مترمکعب مربوط به گاز‌های همراه و حدود ۲ میلیون مترمکعب مربوط به گاز‌های مشعل پالایشگاه‌های پارس جنوبی بوده است.

افزایش ظرفیت تولید نفت خام کشور

وزیر نفت با اشاره به اینکه در طول دولت چهاردهم درمجموع حدود ۹ میلیون مترمکعب در روز گاز جمع‌آوری شده است، ادامه داد: حدود ۷.۲ میلیون مترمکعب از این مقدار به گاز‌های همراه میدان‌های نفتی مربوط بوده و حدود ۲ میلیون مترمکعب در روز به جمع‌آوری گاز‌های مشعل پالایشگاه‌های پارس جنوبی اختصاص داشته است.

پاک‌نژاد با تأکید بر تمرکز وزارت نفت بر بخش اصلی و قابل‌توجه گاز‌های سوزانده‌شده تصریح کرد: مقدار گاز‌های سوزانده‌شده در ابتدای دولت حدود ۵۱.۵ میلیون مترمکعب در روز بود که در طول دولت چهاردهم، حدود ۷.۲ میلیون مترمکعب از این گاز‌ها شناسایی شده است.

وی با بیان اینکه در ۱۴ ماه گذشته حدود ۲۲۵ هزار بشکه در روز به ظرفیت تولید نفت خام افزوده شده است، گفت: طبیعی است که با افزایش تولید نفت خام، گاز‌های همراه مرتبط با آن نیز بر اساس شاخص‌های فنی افزایش پیدا می‌کند که این موضوع سبب افزایش مجدد حدود ۵.۷ میلیون مترمکعب در روز گاز همراه شده است.

برنامه خاموشی ۳۲ مشعل در ۱۵ ماه آینده

وزیر نفت با جمع‌بندی آمار‌ها بیان کرد: هم‌اکنون مجموع گاز‌های همراهی که سوزانده می‌شود حدود ۵۰ میلیون مترمکعب در روز است و اگر گاز‌های مشعل را نیز به آن اضافه کنیم، حدود ۵ میلیون مترمکعب دیگر نیز به‌صورت گاز مشعل در روز سوزانده می‌شود؛ این اعداد را اعلام می‌کنم تا مستند باقی بماند و مبنای برنامه‌ریزی‌های بعدی قرار گیرد.

پاک‌نژاد با اشاره به برنامه‌های پیش رو در حوزه جمع‌آوری گاز‌های همراه گفت: طی ۱۵ تا ۱۶ ماه آینده و با به نتیجه رسیدن دستاورد‌های مرتبط با ۱۲ قرارداد جمع‌آوری گاز‌های همراه و مشعل، انتظار داریم حدود ۸ تا ۹ میلیون مترمکعب دیگر از این گاز‌ها جمع‌آوری و حدود ۳۲ مشعل نیز خاموش شود.

وی ادامه داد: این طرح‌ها عمدتاً زودبازده هستند و پس از پایان دوره طرح‌های زودبازده و قرارداد‌های مرتبط با آنها، وارد تأسیسات اصلی می‌شوند تا جمع‌آوری گاز‌ها به‌صورت بلندمدت انجام و از سوزاندن آنها جلوگیری شود.

سرعت‌بخشی به پروژه‌های گازی

وزیر نفت با تأکید بر ضرورت تسریع در اجرای برنامه‌ها گفت: برنامه‌ها به‌صورت دقیق تدوین شده و همکاران ما به‌صورت متمرکز در حال نهایی‌سازی قرارداد‌ها هستند و به‌زودی این قرارداد‌ها نیز امضا می‌شود. بخشی از چالش‌های ما مربوط به طرح‌های بلندمدت و گلوگاه‌های اجرایی آنهاست که با دستورات شما (رئیس‌جمهوری) بخش قابل‌توجهی از این مشکلات جمع‌بندی و حل شده و ان‌شاءالله به‌صورت رسمی ابلاغ می‌شود.

پاک‌نژاد با اشاره به الزامات برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این برنامه، باید درمجموع حدود ۴۴ میلیون مترمکعب در روز گاز‌های همراه و مشعل جمع‌آوری شود. با توجه به تأکید جنابعالی (رئیس‌جمهوری) بر تحقق این هدف پیش از پایان برنامه هفتم، همکاران ما نیز در حال برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌ها بر این اساس هستند.

وی با اشاره به بهره‌برداری از ایستگاه تقویت فشار گاز دهلران بیان کرد: امروز شاهد آغاز بهره‌برداری از ایستگاه تقویت فشار گاز دهلران هستیم. میدان‌های نفتی دهلران و دانان حدود ۵۰ سال است که در حال تولید هستند و پس از پایان جنگ تحمیلی، تولید مستمر از این میدان‌ها از سر گرفته شد. گاز‌های همراه این دو میدان تا پیش از اجرای طرح‌های جمع‌آوری، مطابق روال معمول سوزانده می‌شدند.

تأمین پایدار خوراک ان‌جی‌ال ۳۱۰۰

وزیر نفت با بیان اینکه ایستگاه تقویت فشار دهلران با هدف جمع‌آوری گاز‌های همراه این دو میدان (دانان و دهلران) به بهره‌برداری رسیده و بخش عمده‌ای از خوراک واحد ان‌جی‌ال ۳۱۰۰ را تأمین می‌کند، تصریح کرد: این ایستگاه به روش EPCF اجرا شده و حدود ۱۵۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری در آن صورت گرفته است.

پاک‌نژاد ادامه داد: با بهره‌برداری از این ایستگاه، خوراک کارخانه گاز مایع ۳۱۰۰ به‌صورت پایدار و به مقدار حدود ۱.۸ میلیون مترمکعب در روز تأمین و در ادامه زنجیره پایین‌دستی، ازجمله پتروپالایش دهلران، خوراک مورد نیاز آنها نیز فراهم می‌شود.

وی بیان کرد: در طول اجرای این پروژه، حدود ۱۵۰ نفر به‌صورت مستقیم و حدود ۴۳۰ نفر به‌صورت غیرمستقیم از طریق پیمانکاران و سازندگان مشغول به کار شدند که عمده این نیرو‌ها از ساکنان منطقه بوده‌اند.

قدردانی از حمایت رئیس‌جمهوری و تلاشگران صنعت

وزیر نفت با تأکید بر اینکه صنعت نفت با تکیه بر توان داخلی، دانش بومی و سرمایه انسانی متخصص به پویایی و پیشرفت قابل‌توجهی دست یافته است، گفت: بهره‌برداری از این طرح‌های صنعتی نقش مهمی در تحول اقتصادی کشور و بهبود معیشت مردم ایفا می‌کند.

پاک‌نژاد با قدردانی از حمایت‌های رئیس‌جمهوری گفت: حمایت مؤثر و پیگیری‌های مجدانه شما در اجرای سریع‌تر طرح‌های جمع‌آوری گاز‌های همراه و مشعل کاملاً مشهود است، همچنین جا دارد از همه مدیران، متخصصان و تلاشگران صنعت نفت که با همدلی و مسئولیت‌پذیری این مسیر را پیموده‌اند، تشکر ویژه داشته باشم.