گزارش|

برکتی که خوراک دام می‌شود/ صفوف طولانی نان در خراسان شمالی

در حالی که دولت سالانه یارانه سنگینی را برای تامین امنیت غذایی مردم اختصاص می‌دهد، سوءمدیریت در توزیع نهاده‌های دامی و عدم نظارت دقیق بر نانوایی‌های خراسان شمالی، برکت سفره‌ها را به خوراک ارزان‌قیمت برای دام تبدیل کرده است.

کد خبر: ۱۳۶۷۹۲۸

سه‌شنبه - ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ / February 10, 2026

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، خراسان شمالی طبق آمارها از استان های محروم کشور است که سرانه استفاده مردم از نان نسبت به سایر استان‌های کشور، بیشتر می باشد؛ موضوعی که نشان می دهد نان یکی از اقلام اساسی سفره مردم خراسان شمالی است.

اما در این روزها صدای مردم از صف های طولانی درآمده است؛ در چنین شرایطی دیده و شنیده می شود که بخش قابل توجهی از نانی که باید سر سفره مردم باشد سر از دامداری ها و آخور دام در می آورد، نان تازه ای که خشک و به خوراک دام ها تبدیل می شود.

برکتِ یارانه‌ای در خدمتِ دامداری‌های سنتی

خرید نان و خشک کردن آن و تبدیل آن به خوراک دام چند سالی است که در استان خراسان شمالی از سوی شهروندان و دامداران باب شده است و گاه به گاه خبری در این خصوص در رسانه ها نیز از جمله کشف مقادیر زیای نان خشک منتشر می شود اما این مشکل دوباره به فراموشی سپرده می شود.

در حالی که برای تولید نان هزینه های هنگفتی انجام می شود و دولت برای تامین امنیت غذایی مردم یارانه سنگینی را به این حوزه اختصاص می دهد، اما بخشی از همین نان برای دام ها خشک می شود؛ علاوه بر هدر رفتن هزینه های سرسام آور برای تولید نان مردم در این سال های خشکسالی و کاهش بارندگی ها ، نان خشک برای دام ها نیز ضررهایی دارد که این امر نیز باید توسط سازمان های مربوط جدی گرفته شود چرا که محصولات دامی نیز در دوباره به سفره مردم بر می گردد.

برخی از دامداری های کوچک روستایی از نان خشک برای تغذیه دام استفاده می کنند. دلیل این این امر دسترسی راحت ، قیمت مناسب و ارزش غذایی نان است. در موارد بسیاری مشاهده شده که دامداران کوچک، نان را به مقدار زیاد تهیه کرده و آن را برای مصرف دام، خشک می کنند.

علاوه بر اینکه دور ریزهای نان شهروندان توسط افرادی خریداری  و دپو و به دامداری‌ها فروخته می‌شود بعضا خود دامداران نیز تعداد زیادی نان خریداری و به عنوان خوراک به دام‌ها همراه با سایر علوفه می‌دهند.

این در حالی است که خطرات تغذیه دام با نان کپک زده نیز بارها توسط کارشناسان در  رسانه ها عنوان شده است اما هیچ گاه جدی گرفته نشده است.

افرادی که نان های خشک شهروندان را خریداری می کنند این نان ها را در فضاهای نامناسب، انبارهای رو باز دپو می کنند که اگر سری به این مکان ها بزنیم شاهد رنگ سبز نان ها که همان کپک ها است، خواهیم بود .

در حالی که کارشناسان می گویند سموم موجود در قارچ های این نان‌ها، از جمله افلاتوکسین ها از طریق دیواره شکمبه، جذب خون حیوان می شود و با ادامه این روند، اثرات این مواد وارد شیر دام شده که پس از مصرف شیر و گوشت دام ، موجب بروز مشکلات برای سلامتی انسان می شود.

همچنین دیگر خطرات استفاده از نان های کپک زده برای تغذیه دام را ، سقط جنین در دام و کاهش میزان تولید شیر و گوشت دام عنوان می کنند.

گرانی علوفه؛ متهم اصلی تغییر ذائقه دام‌ها

در هر حال بخشی دور ریز های نان به عنوان خوراک دام استفاده می شود که در این خصوص باید سازمان ها و نهادهای مربوط نحوه درست استفاده از نان خشک  را به دامداران آموزش دهند تا از خوراندن نان های کپک زده به دام ها جلوگیری شود اما در این  راستا نیز گام های موثری برداشته نشده است.

خوراک اصلی دام علوفه های دامی است اما به علت اینکه نباتات علوفه ای با قیمت مناسب در اختیار دامداران قرار نمی گیرد آنها مجبور به استفاده از نان خشک به عنوان غذای اصلی و عمده برای دام شده اند.

نان خشک غذایی شکم پرکن برای دام محسوب می شود، طبیعتا دامدار به استفاده از نان خشک بیشتر رغبت نشان می دهد.

عده ای از شهروندان می‌گویند که برخی شب‌ها به دلیل طولانی بودن صف، نان به آن‌ها نرسیده و مجبور شده‌اند دست خالی به خانه برگردند‌.

اما شلوغی و صف های طولانی در مقابل نانوایی ها، گلایه بسیاری از شهروندان را درپی داشته است. صفوفی که با تدبیر درست و مدیریت صحیح منابع، می‌توان آن را رفع کرد تا مردم برای خریداری نان، با سختی رو به رو نشوند.

عده ای از شهروندان می گویند که برخی شب ها به دلیل طولانی بودن صف، نان به آن ها نرسیده و مجبور شده اند دست خالی به خانه برگردند‌.

یکی از شهروندان گفت:  این روزها نانوایان زودتر از موعد تعطیل می کنند و برای همین در بسیاری از شب ها در هنگام برگشت به خانه نتوانسته است نان بخرد.

وی می افزاید: ممکن است نانوایان آرد را از طرق دیگر در بازار آزاد توزیع کنند لذا باید نظارت جدی بر این حوزه انجام شود تا مردم به مشکل بر نخورند.

گفته می شود یکی از دلایل شلوغ شدن صف هایی نانوایی ، افزایش تقاضای خرید نان توسط دامداری و مرغ داری های کوچک است. برخی نانوایان می گویند که گرانی نهاده های دامی سبب شده است برخی دامداری ها و مرغ داری ها سعی کنند با خرید نان یا نان خشک، دام و طیور خود را تغذیه کنند.

به گفته شهروندان، نانوایی ها در زمان های شلوغی صف ها سعی می کنند با محدود کردن عرضه نان به هر نفر، به مشتریان بیشتری نان بفروشند؛ براساس گزارش های رسیده هرچند شلوغی نان این روزها در تمامی مناطق استان به چشم می خورد، این مسئله در مناطق حاشیه شهر بیشتر دیده می شود و موجب شده است صف برای خرید نان در این مناطق، طولانی تر باشد.

خطر افزایش استفاده از نان خشک در دامداری‌های سنتی

به دلیل افزایش قیمت نهاده های دامی در روزهای  اخیر احتمال استفاده از نان خشک و بی‌کیفیت در دامداری‌های سنتی و نیمه صنعتی افزایش می یابد چرا که برخی از دامداران می گویند چاره ای جزء خوراندن نان به دام ها نداریم ، قیمت علوفه های دامی سرسام آور شده است و حتی کیفیت علوفه از جمله کنسانتره نیز بسیار پایین آمده است.

براساس گزارش های رسیده به دلیل  پایین بودن نرخ نان و افزایش مجدد نرخ سبوس، کنسانتره و سایر علوفه های دام، دامداری های سنتی و نیمه صنعتی برای تامین خوراک دام از نان خشک استفاده می کنند که چنین موضوعی می تواند سلامت و بهداشت جامعه را با مخاطراتی مواجه سازد.

برخی دامداران نان های ارزان قیمت را خشک و به شکل پودر در می آورند و به جای خوراک به مصرف دامهایشان می رسانند.

در این روزها تعداد زیادی از شهروندان با برداشتن چرخ دستی نسبت به خرید نان های خشک شهروندان اقدام می کنند که برخی از شهروندان نیز به نوعی در خشک کردن نان حرفه ای شده اند و تنها به منظور فروش، نان بیشتری خرید می کنند.

افزایش سهمیه آرد نانوایی ها

این کمبود نان و شلوغی صف در نانوایی ها در حالی است که مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان‌شمالی گفته است که سهمیه مازاد به میزان ۳۵۰ تن آرد به نانوایی‌های استان اختصاص یافته است و در میان این واحدهای صنفی توزیع شد.

نعمان یزدانی افزوده است که تقاضا برای خرید نان در هفته های اخیر افزایش یافت و با توجه به نگرانی ها از کمبود نان، مردم بیش از نیاز روزانه نان خرید کردند که این امر موجب شلوغی صف ها شد اما این ازدحام در همان روزهای نخست و با تخصیص آرد مازاد، شکسته شد.

وی با اشاره به صف نانوایی ها در شهرستان های شیروان و اسفراین گفت: متاسفانه بخش قابل توجهی از نان های پخت شده در نانوایی ها به دامداری ها سوق یافته است به گونه ای که تفاوت قیمت گندم و جو سبب شده تا دامداران، نان را به مصرف دام برسانند.

یزدانی ادامه داد: برخی افراد سودجو نان را به میزان زیاد خشک می کنند و به دامداران می فروشند، از هر سه قرص نان، یک کیلوگرم نان خشک به دست می آید و هر کیلوگرم از آن ۳۸۰ هزار ریال به فروش می رسد.

مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان شمالی اظهار کرد: این امر سبب شده تا سودجویان به خرید نان و فروش نان خشک به دامداران راغب شوند که ازدحام و ایجاد صف های طولانی در مقابل نانوایی ها را به دنبال داشت.

وی افزود: البته این مشکل در نانوایی های حاشیه شهر بجنورد بیشتر بود، بر این اساس نظارت ها بر واحدهای نانوایی افزایش یافت و اکنون بخش بسیار زیادی از این معضل کاسته شده است.

یزدانی گفت: مغایرت میزان پخت نان با میزان سهم آرد تخصیص یافته در برخی از واحدهای نانوایی، نشان از فروش خارج از شبکه آرد دارد، نانوایان برای رسیدن به سود بیشتر، نسبت به فروش خارج از شبکه آرد اقدام کردند که در این باره تخلف ها در دست بررسی است.

وی یادآور شد: تفاوت قیمت گندم و پایین بودن آن نسبت به قیمت جو، سبب شده تا دامداران برای کاهش هزینه های تامین علوفه، به مصرف گندم و نان خشک روی آورند.

مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان شمالی تصریح کرد: امید است با اصلاح قیمت گندم، تخلف های حوزه آرد و نان کاهش یابد.

دستور مدیرکل صمت خراسان شمالی برای رسیدگی به فروش نان به نرخ آزاد

مهدی کرامتی، مدیرکل صمت خراسان شمالی نیز در گفتگو با دانشجو در خصوص شلوغی صفوف نانوایی ها در برخی از شهرها خصوصا اسفراین، گفت:  روز  شنبه در سفر به اسفراین از این موضوع مطلع شدیم که بلافاصله دستور پیگیری وضعیت اعطای نان در نانوایی ها را دادیم.

وی افزود: وضعیت شیفت های پخت نان، صف های نان و نحوه توزیع نان حتما در اسفرابن بررسی خواهد شد و هم چنین در صورت فروش نان یارانه ای به نرخ آزاد با متخلفان برخورد می شود.

وی تصریح کرد: سهمیه آرد تمام نانوایی های خراسان شمالی افزایش یافت است.

آنچه عیان است، افزایش نظارت های دقیق از سوی نهادهای مرتبط امری ضروری می باشد؛ با توجه به اجرای طرح نانینو، جلوی بسیاری از فسادها در این عرصه گرفته شده است و اکنون رصدها بسیار دقیق می باشد؛ اما نتیجه ملموس این طرح برای سفره مردم، نیازمند همت مضاعف مسئولان است تا با سودجویان برخورد قاطعی انجام شود.

اکنون در شهرها و روستاهای استان هزار و ۳۱۲ واحد نانوایی از آرد یارانه ای استفاده می کنند.