مطالعه پژوهشگر ایرانی دانشگاه تربیت مدرس جهانی شد؛ علفزار‌ها مخزن کربن

در مطالعه‌ای جهانی با مشارکت دانشیار گروه مرتعداری دانشگاه تربیت مدرس، سطح واقعی علفزارهای جهان و نقش آن‌ها در ذخیره‌سازی کربن با دقت بی‌سابقه‌ای بازنگری و نتایج آن در مجله معتبر منتشر شد.

کد خبر: ۱۳۶۹۸۶۳

شنبه - ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ / February 14, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به  نقل از دانشگاه تربیت مدرس، در مطالعه‌ای جهانی که با مشارکت مهدی عابدی دانشیار گروه مرتعداری و در مجله Nature Ecology & Evolution منتشر شده است، سطح واقعی علفزار‌های جهان و نقش آنها در ذخیره‌سازی کربن با دقت بی‌سابقه‌ای بازنگری شد.

این پژوهش با ترکیب تصاویر ماهواره‌ای با وضوح ۱۰ متر و داده‌های میدانی از ۶ قاره نشان داد که مساحت علفزار‌های جهان حدود ۳۰ میلیون کیلومتر مربع، معادل ۲۲.۸ درصد خشکی‌های بدون یخ است؛ رقمی که اختلاف قابل‌توجهی با برآورد‌های پیشین دارد. بر اساس این مساحت اصلاح‌شده، میزان ذخیره کربن خاک علفزار‌ها تا عمق ۳۰ سانتی‌متر حدود ۱۵۵ پتاگرم کربن برآورد شد که نسبت به گزارش‌های قبلی حدود ۶۸ درصد افزایش نشان می‌دهد.

این نتایج نشان می‌دهد که علفزار‌ها یکی از بزرگ‌ترین و پایدارترین مخازن کربن خاک در سطح زمین هستند. در این مطالعه، علفزار‌ها طیفی گسترده از اکوسیستم‌ها—از ساوانا با تاج‌پوشش تا ۷۵ درصد تا توندرا—را شامل می‌شوند؛ تعریفی جامع که نقش واقعی این زیست‌بوم‌ها را در چرخه جهانی کربن بسیار پررنگ‌تر از تصور سنتی نشان می‌دهد. بر این اساس، حفاظت، احیا و مدیریت علفزار‌ها می‌تواند سهم بسیار مهم‌تری در کاهش CO₂ و تحقق اهداف اقلیمی کشور‌ها داشته باشد.

این پژوهش همچنین اهمیت تعریف دقیق علفزار و اعتبارسنجی میدانی را برجسته می‌کند و نشان می‌دهد که اتکا به نقشه‌های پوشش زمین بدون داده‌های میدانی می‌تواند به خطا‌های بزرگ در مدل‌سازی کربن منجر شود. افزون بر این، نتایج تأکید می‌کند که علفزار‌ها نسبت به جنگل‌ها مخازن کربن پایدارتر و کم‌ریسک‌تری هستند، زیرا بخش عمده کربن آنها در خاک ذخیره می‌شود و کمتر در معرض خطراتی مانند آتش‌سوزی قرار دارد.