آگاهی و پیشگیری از سرطان‌های دستگاه گوارش

سرطان مری چیست؟ از علائم هشداردهنده تا روش‌های نوین درمان

سرطان مری یکی از سرطان‌های جدی دستگاه گوارش است که اغلب در مراحل اولیه بدون علامت باقی می‌ماند. آشنایی با عوامل خطر، نشانه‌ها و روش‌های تشخیص و درمان این بیماری می‌تواند نقش مهمی در افزایش شانس درمان و بهبود کیفیت زندگی بیماران داشته باشد.

کد خبر: ۱۳۷۰۱۷۶

يکشنبه - ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ / February 15, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، سرطان مری زمانی ایجاد می‌شود که توده‌ای سرطانی در دیواره داخلی مری ـ لوله‌ای که غذا و مایعات را از دهان به معده منتقل می‌کند ـ رشد کند. مری از پشت گلو آغاز شده، از گردن عبور می‌کند و در ناحیه شکم به معده می‌رسد. ضخامت دیواره مری حدود نیم سانتی‌متر است و ساختاری نرم و انعطاف‌پذیر دارد.

این سرطان معمولاً از سلول‌های پوشاننده سطح داخلی مری شروع می‌شود و به‌تدریج به لایه‌های عمقی‌تر نفوذ می‌کند.

عوامل خطر ابتلا

مانند بسیاری از سرطان‌ها، عوامل متعددی می‌توانند خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش دهند، هرچند همه افراد در معرض خطر به این بیماری دچار نمی‌شوند. از آنجا که تومورها از داخل مری آغاز می‌شوند، تماس طولانی‌مدت با مواد محرک نقش مهمی دارد. شایع‌ترین نمونه آن، بازگشت مزمن اسید و صفرا از معده به مری (ریفلاکس) است.

نکته مهم این است که حدود یک‌چهارم مبتلایان به ریفلاکس هیچ علامتی ندارند. بیماری مری بارت که در آن نوع سلول‌های انتهای مری تغییر می‌کند، خطر سرطان مری را افزایش می‌دهد.

چاقی (به‌ویژه تجمع چربی در ناحیه شکم)، مصرف الکل، سیگار و برخی عوامل ژنتیکی نیز از دیگر عوامل خطر محسوب می‌شوند. همچنین، ابتلا به بیماری‌های مزمن مری مانند آشالازی ـ که در آن مری به‌درستی تخلیه نمی‌شود ـ احتمال بروز سرطان را بیشتر می‌کند. این افراد بهتر است درباره انجام غربالگری با پزشک خود مشورت کنند.

علائم هشداردهنده

مری قطر محدودی دارد و تومورهای در حال رشد می‌توانند مسیر عبور غذا را تنگ کنند. گیر کردن غذا هنگام بلع یکی از شایع‌ترین علائم سرطان مری است. تومورها همچنین ممکن است زخم‌های دردناک ایجاد کنند که باعث درد هنگام خوردن و آشامیدن می‌شود.

ایجاد یا تشدید سوزش سردل، کاهش اشتها و کاهش وزن ناخواسته از دیگر نشانه‌های هشداردهنده هستند. با این حال، مراحل اولیه سرطان مری معمولاً بدون علامت است؛ مراحلی که بیشترین شانس درمان کامل را دارند.

تشخیص سرطان مری

در افرادی که دچار مشکل بلع هستند، معمولاً ابتدا عکس‌برداری مری با ماده حاجب انجام می‌شود. سپس آندوسکوپی فوقانی به پزشک اجازه می‌دهد سطح داخلی مری را با دوربین بررسی کند. تومورها ممکن است به شکل تغییر رنگ، زخم، برجستگی یا تنگی دیده شوند.

در صورت مشاهده نواحی مشکوک، نمونه‌برداری انجام می‌شود و آسیب‌شناس با بررسی بافت، وجود پیش‌سرطان یا سرطان را تأیید می‌کند. بررسی‌های ژنتیکی تومور نیز به انتخاب بهترین روش درمان کمک می‌کند.

روش‌های درمان

نوع درمان به عمق نفوذ تومور در دیواره مری بستگی دارد. اگر سرطان فقط در سطح داخلی مری باشد، می‌توان آن را با روش‌های آندوسکوپیک مانند برش، سوزاندن یا فریز کردن برداشت و بدون جراحی باز درمان کرد.

در مراحل پیشرفته‌تر، ممکن است نیاز به جراحی برداشت بخشی از مری (ازوفاژکتومی) باشد. این عمل اغلب با روش‌های کم‌تهاجمی انجام می‌شود. شیمی‌درمانی، ایمنی‌درمانی و پرتودرمانی نیز بسته به شرایط بیمار قبل یا بعد از جراحی به‌کار می‌روند.

زندگی با سرطان مری و اهمیت پژوهش

درمان سرطان مری می‌تواند از یک اقدام سرپایی ساده تا مجموعه‌ای از درمان‌های پیچیده متغیر باشد. با وجود تغییراتی در سبک زندگی پس از جراحی، بیشتر بیماران می‌توانند به فعالیت‌های روزمره و حتی ورزش بازگردند.

پژوهش در زمینه غربالگری و درمان‌های هدفمند نقش حیاتی دارد. تشخیص زودهنگام پیش از بروز علائم، کلید نجات جان بیماران است و حمایت از تحقیقات علمی می‌تواند آینده‌ای روشن‌تر برای مقابله با سرطان مری رقم بزند.