شانزدهمین جشنواره فارابی؛

وزیر علوم: اعتراض زمانی به بحران تبدیل می‌شود که جامعه زبان مشترک برای بیان اختلافات نداشته باشد

وزیر علوم گفت: اعتراض زمانی به بحران تبدیل می‌شود که جامعه زبان مشترک برای بیان اختلافات نداشته باشد. علم می‌تواند این زبان مشترک را فراهم کند و وظیفه دانشگاه در این ماموریت فهم و پیشنهاد است نه داوری و توجیه.

کد خبر: ۱۳۷۰۴۲۳

يکشنبه - ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ / February 15, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، حسین سیمایی صراف در مراسم اختتامیه شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی که امروز یک‌شنبه ۲۶ بهمن‌ماه در تالار علامه امینی دانشگاه تهران برگزار شد با اشاره به لزوم اصلاح حکمرانی با پایه علم و پاسخگویی به افکار عمومی گفت: ایران امروز بیش از همیشه نیازمند همدلی، امید، انسجام و توسعه است؛ توسعه‌ای که محور آن به جای اشیاء و اعداد، انسان باشد.

وی با اشاره به این‌که موضوع توسعه، انسان با همه نیازها، علایق و ارزش‌های گوناگون و متکثر اوست، گفت: رویکرد‌های تک‌بعدی که توسعه را صرفاً در شاخص‌ها و مثبت شدن آمار خلاصه می‌کنند و به لایه‌های فرهنگی، اجتماعی و انسانی آن بی‌توجه‌اند، زیان‌بار هستند.

امید با اصلاح حکمرانی علمی و اصلاح خطا‌ها به سود مردم ایجاد می‌شود

وزیر علوم به مناقشه دیرینه تقدم و تأخر توسعه سیاسی یا توسعه اقتصادی اشاره کرد و گفت: ما سال‌هاست که در دوگانه عدالت یا آزادی گرفتار مانده‌ایم و از آبادانی بازمانده‌ایم. ما برای آبادانی به فهم مشترک و امید نیاز داریم. امید، با اصلاح حکمرانی علمی و اصلاح خطا‌ها به سود ذی‌نفع اصلی سیاست‌ها یعنی مردم، به وجود می‌آید. با گام‌های موثر در اصلاح حکمرانی و با عذرخواهی صادقانه و عملی می‌توان همه را در همبستگی که به تعبیر مقام معظم رهبری؛ قیمتی‌ترین چیزهاست، شریک ساخت.

سیمایی صراف با اشاره به نامه امام علی (ع) به مالک اشتر، افزود: اگر مردم گمان ستم درباره حاکم بردند، حاکم باید عذر خود را آشکار و شفاف بیان کند تا این گمان و سوءظن برطرف شود. این عذرخواهی و شفاف‌سازی هم ریاضت نفس است و هم مهر و مدارا با مردم و حاکم را در سوق دادن جامعه به سوی حقیقت و عدالت یاری می‌رساند.

وی ادامه داد: بر اساس فرمان امام علی (ع) صرفا درست عمل کردن کافی نیست. پاسخ‌دهی به افکار عمومی نیز وظیفه حاکم است. حتی حرکت به سمت حقیقت و عدالت نیز بدون اقناع مردم ممکن نیست.

هیچ‌گروهی نباید احساس طردشدگی کند

وی رخداد‌هایی مانند تجاوز ظالمانه رژیم صهیونیستی را همبستگی آفرین دانست و گفت: چنین رخداد‌هایی حس تعلق جمعی را زنده و تقویت کرده است. اکنون با تصمیم‌های موثر و سیاست‌های فراگیر که همه ایرانیان از هر نژاد، زبان، فکر، سلیقه و عقیده را دربربگیرد، می‌توان همبستگی را تداوم بخشید.

وزیر علوم تاکید کرد: همه نهاد‌های قدرت باید نشان دهند که ایران با همه تنوع‌های فرهنگی و عقیدتی خانه مشترک همه ما است. اگر می‌خواهیم همه پای کار ایران بیایند راه چاره آن است که هیچ گروهی احساس طردشدگی نکند و همه خود را سهیم در آبادانی کشور بدانند.

برخی با نوستالژی‌سازی تلاش کردند نسل جوان را در حسرت گذشته فرو ببرند

سیمایی صراف به تعبیر یکی از اندیشمندان علوم انسانی که اکنون دور از وطن است اشاره کرد و گفت: به تعبیر وی باید از گذشته‌گرایی دست برداریم؛ نباید اسیر گذشته شد.

وی با انتقاد از نوستالژی‌سازی اظهار کرد: برخی با نوستالژی‌سازی و اسطوره‌پردازی از گذشته و تحریف تاریخ و سوء استفاده از برخی ناکامی‌های موجود، تلاش کردند نسل جوان را در حسرت گذشته فرو برند.

وزیر علوم با اشاره به آموزه‌های علوم انسانی گفت: علوم انسانی به ما می‌آموزد اگر تاریخ را نه با حسرت و نه با نفرت، بلکه منصفانه با همه قوت‌ها و ضعف‌ها روایت کنیم مجالی برای اسطوره‌سازی‌های تحریف شده باقی نمی‌ماند.

وی با بیان اهمیت توجه به یافته‌های علمی، افزود: باید به یافته‌های علمی و نه سفارشی تکیه کرد و همه صدا‌ها را شنید. سیاست‌گذاری بدون شنیدن، به حدس‌زدن تبدیل می‌شود و حدس‌زدن برای اداره جامعه رهزن است؛ وای بر صدا‌هایی که شنیده نشود.

سیمایی صراف با اشاره به ماموریت رئیس جمهور به وزارت علوم و دانشگاه‌ها برای بررسی اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ و ارائه راهکار به دولت گفت: این اقدام نیز اعتقادی از همین جنس است. دولت می‌توانست تنها به گزارش‌های اجرایی نهاد‌های دخیل و سازمان‌های وابسته به خود بسنده کند؛ اما به نهاد علم مسئولیت داد تا این وقایع را مورد بررسی قرار دهد.

وی این اقدام دولت را بلوغ حکمرانی دانست و گفت: هنگامی که برای فهم یک پدیده اجتماعی پیچیده و ذو ابعاد، نهاد علم به عنوان مرجع تحقیق و بررسی انتخاب می‌شود؛ در واقع تصمیم گرفته می‌شود که کشور با واقعیت‌های موجود و درونی خود گفت‌و‌گو کند؛ نه آنکه صرفاً پیامد‌های آن را مدیریت کند. این رویکرد حاکی از بلوغ در حکمرانی است که معضل اصلی از نظر او، مدیریت رویداد نیست بلکه شناخت فرآیند است.

وزیر علوم خاطر نشان کرد: اگر اعتراض را تنها رخدادی خیابانی ببینیم، با آن مانند یک حادثه برخورد می‌کنیم. حادثه‌ای که پس از مهار گزارش آن نوشته شده و پرونده آن بسته می‌شود تا روزی دیگر و حادثه‌ای دیگر.

اعتراض در ذات یک نشانه است

وی اعتراض را در ذات یک «نشانه» دانست و گفت: اعتراض نشانه‌ای از یک فرآیند در مناسبات اجتماعی است و علم نشانه شناس آگاه و امین است. باید به نشانه‌شناسی و درمانگری علم اعتماد کرد و در عمل هم به آن التزام داشت. در غیر این صورت حوادث پی‌درپی تکرار خواهند شد.

سیمایی صراف با اشاره به نقش دشمنان در برخی رخداد‌های اخیر، افزود: در حادثه اخیر توطئه دشمن بدسرشت و بدخواهی معاندان کینه‌توز بیش از هر زمان دیگری آشکار و علنی بود؛ اما لایه‌های گوناگون حادثه را باید از یکدیگر تفکیک کرد تا نشانه‌ها گم نشوند و درمان به انحراف کشیده نشود.

اعتراض زمانی به بحران تبدیل می‌شود که جامعه زبان مشترک نداشته باشد

وزیر علوم خاطر نشان کرد: اعتراض زمانی به بحران تبدیل می‌شود که جامعه زبان مشترک برای بیان اختلافات نداشته باشد. علم می‌تواند این زبان مشترک را فراهم کند و وظیفه دانشگاه در این ماموریت فهم و پیشنهاد است نه داوری و توجیه.

وی افزود: زبان دانشگاه باید این باشد که هدف ما جز اصلاح، تا حد توان، نیست و توفیق نیز تنها از جانب خداوند است؛ بر او توکل می‌کنیم و به سوی او امید داریم.