حمید متبسم «رقص سایه‌ها» را منتشر کرد/ پیشکش به جوانان ایران

کتاب «رقص سایه‌ها برای آواز و ارکستر ساز‌های ملی ایران» با آهنگسازی و نُت‌نگاری حمید متبسم و پیشکش به جوانان ایران منتشر شد.

کد خبر: ۱۳۷۱۲۶۴

سه‌شنبه - ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ / February 17, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، کتاب «رقص سایه‌ها برای آواز و ارکستر ساز‌های ملی ایران» با آهنگسازی و نُت‌نگاری حمید متبسم، در ۲۰۰ صفحه به همت موسسه فرهنگی هنری ماهور منتشر شده است. طراحی جلد این کتاب برعهده نازنین خزائی بوده است.

نسخه صوتی قطعات این کتاب با اجرای سیاوش رضوان بهبانی منتشر شده که شامل «آغاز»، «راز»، «نیاز»، «گداز»، «فراز»، «ساز»، «ناز» و «اعجاز» است.

در توضیح کتاب «رقص سایه‌ها برای آواز و ارکستر ساز‌های ملی ایران» به قلم متبسم آمده است: «اندیشه و انگیزه آهنگسازی اثری برای آواز سنتی و ارکستر را سال‌ها پیش با خوانندگان نام‌آشنای زمان به میان کشیدم، اثری که در آن، جواب‌آواز‌ها در شکلی نو، مدرن و آهنگسازی‌شده، به دوش ارکستر باشد، لیکن از سوی آنان جدی شمرده نشد.

روز سی‌ام دی‌ماه سال یکهزار و چهارصد و دو از سیاوش رضوان‌بهبهانی (خواننده اثر پیش رو) پیام و پیشنهادی دریافت کردم که به شکلی امکان به‌راستی درآمدن این خیال را برآورده می‌کرد. پس از شنیدن طرح‌های آوازی او، یکی را که پرده‌گردی گسترده‌ای در دستگاه ماهور دارد و بر پایه غزلی از حافظ است برگزیدم؛ غزلی که بیش از سی‌سال پیش در شکل تصنیفی با نام «باده شبگیر» آهنگسازی و منتشر کرده بودم.

پس از هم‌اندیشی با خواننده، شعری از سیاوش کسرایی، با نام «رقص ایرانی» را، که هم‌آوای سخن دادخواهانه غزل حافظ است، برای ساختن یک تصنیف نشان کردیم و آهنگسازی رقص سایه‌ها آغاز شد. فرجام یک سال کار اثر پیش روی شماست که در اولین اجرای شنیداری آن هنرمندان و فن‌ورزان ذکر شده در این کتاب نقش‌آفرینی کردند. این اثر را به سبب شادی تم‌هایش، پیشکش می‌کنم به جوانان ایران، باشد که پسند گوش زیبپسند شما دوست‌داران موسیقی ایران نیز باشد.»

حمید متبسم آهنگساز و نوازنده تار و سه‌تار و از بنیانگذاران گروه دستان متولد ۱۳۳۷ در مشهد است. وی در دوران کودکی آموزش تار را نزد پدرش علی متبسم آغاز کرد و سپس از استادانی همچون حبیب‌الله صالحی، زیدالله طلوعی، هوشنگ ظریف، محمدرضا لطفی و حسین علیزاده بهره جست. وی به طور مداوم با کانون چاووش و گروه عارف همکاری داشت و پس از مهاجرت به آلمان گروه موسیقی دستان و چکاوک را به همراه دیگر هنرمندان راه‌اندازی کرد. از دیگر فعالیت‌های متبسم، تاسیس انجمن تار و سه‌تار، برگزاری سمینار‌های موسیقی سالانه و تشکیل گروه مضراب (از هنرجویان) و پردیس (ارکستر بین‌الملل) است.

متبسم سال ۱۳۸۷ ارکستر بزرگ ساز‌های ایرانی مشتمل بر ۴۰ نوازنده و خواننده کُر را با همکاری بهرنگ تنکابنی تاسیس کرد. این ارکستر به منظور اجرای قطعه «سیمرغ» اثری از او برای ارکستر بزرگ، گروه کُر و به خوانندگی همایون شجریان تاسیس شد و کار خود را از پاییز ۱۳۸۸ با رهبری محمدرضا درویشی آغاز کرد و مرداد سال ۱۳۸۹ نخستین اجرای سیمرغ در استادیوم تنیس مجموعه ورزشی انقلاب به روی صحنه رفت. این اثر یک بار دیگر در تابستان ۱۳۹۰ در تالار وحدت به رهبری آهنگساز اثر به روی صحنه رفت و پس از آن در مهر همان سال دو کنسرت دیگر از سیمرغ و ونوشه در شهر‌های هرلن و لاهه در کشور هلند برگزار شد.

۳۱ خرداد ۱۴۰۳ مراسم نکوداشت متبسم در هفتمین سال‌نوای موسیقی ایران برگزار و تندیس و لوحِ سال‌نوا، در غیاب متبسم به او اهدا شد. «بهاران آبیدر»، «بامداد»، «بوی نوروز»، «گل بهشت»، «حنایی»، «شوریده»، «خورشید آرزو» «پنجره‌ای به سوی آفتاب»، «سپیدار»، «زمزمه‌ها» و «روزنه‌ای به‌رنگ» از آلبوم‌های متبسم است. «حنایی»، «شوریده» سال ۲۰۰۳ جایزه بهترین موسیقی سال را از وزارت فرهنگ فرانسه دریافت کردند.

متبسم علاوه بر فعالیت‌های هنری، به آموزش موسیقی نیز علاقه‌مند است و در کلاس‌های خصوصی و کارگاه‌های آموزشی به آموزش نوازندگی تار و سه تار می‌پردازد. او همچنین کتاب‌ها و مقالات متعددی در زمینه موسیقی ایرانی نوشته است.