جزئیات ثبت ادعا در سامانه اسناد غیررسمی؛ مهلت ۲ ساله برای مشمولان

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور گفت: افراد دارای ادعای مالکیت یا حقوق مرتبط با املاک فاقد سند رسمی دو سال پس از راه‌اندازی رسمی سامانه فرصت ثبت ادعا دارند.

کد خبر: ۱۳۷۱۳۰۸

سه‌شنبه - ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ / February 17, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب ۲۶‏/۲‏/۱۴۰۳ اظهار کرد: این سازمان مکلف شده سامانه‌ای با عنوان «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» برای ثبت ادعاهای اشخاص حقیقی و حقوقی درباره مالکیت عین، مالکیت منافع بیش از دو سال، حق انتفاع و حق ارتفاق اموال غیرمنقول فاقد سند رسمی راه‌اندازی کند.

وی افزود: این سامانه از ۱۲ آذرماه ۱۴۰۴ به‌صورت آزمایشی در سراسر کشور فعال شده است، اما راه‌اندازی رسمی آن به دستور ریاست قوه قضاییه در روزنامه رسمی اعلام عمومی خواهد شد و مهلت‌های قانونی درج ادعا از تاریخ راه‌اندازی رسمی محاسبه می‌شود.

چه کسانی باید درج ادعا کنند؟

قویدل با استناد به آیین‌نامه ماده ۱۰ و تبصره‌های آن گفت: اشخاص زیر مکلفند ظرف دو سال از تاریخ راه‌اندازی رسمی سامانه، ادعای خود را ثبت کنند:

افرادی که نسبت به عین ملکی مانند خانه، مغازه یا زمین کشاورزی ادعای مالکیت دارند اما ملک فاقد هرگونه سند مالکیت رسمی است.

اشخاصی که نسبت به ملکی دارای سند رسمی به نام دیگری، بر اساس اسناد عادی مانند مبایعه‌نامه یا قولنامه ادعا دارند.

مدعیان مالکیت منافع بیش از دو سال، در مواردی که ملک فاقد سند رسمی بوده یا واگذاری منافع به موجب سند رسمی انجام نشده است.

مدعیان حق انتفاع (عمری یا رقبی) بیش از دو سال، در املاکی که فاقد سند رسمی بوده یا مستند ادعا عادی است.

اشخاص دارای ادعای حقوق ارتفاقی مانند حق عبور یا مجری، در صورتی که این حقوق در سند رسمی درج نشده باشد.

دستگاه‌های اجرایی درباره اموال غیرمنقول عمومی و دولتی فاقد سند حدنگار، حتی اگر دارای سند دفترچه‌ای باشند.

افرادی که پیش از راه‌اندازی سامانه، حکم قطعی به نفع آنان صادر شده اما منجر به صدور سند رسمی نشده است.

متقاضیانی که پیش‌تر طبق قوانین مرتبط برای اخذ سند رسمی ثبت‌نام کرده‌اند و باید گواهی اقدام را در سامانه درج کنند.

مراحل ثبت ادعا

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مراحل ثبت ادعا را شامل ثبت‌نام در سامانه ثنا، ثبت‌نام و ورود به سامانه کاتب، درج اطلاعات ملک، بارگذاری مستندات، ثبت سوابق تصرف و در نهایت ثبت نهایی و دریافت گواهی ثبت ادعا عنوان کرد.

هشدار درباره ثبت ادعای خلاف واقع

قویدل در پایان تأکید کرد: بر اساس تبصره ۵ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، هر شخصی که با علم به عدم استحقاق اقدام به درج سند عادی در سامانه کند، به جزای نقدی معادل ۲۰ درصد قیمت روز ملک محکوم می‌شود و در صورت ارتکاب جرایمی مانند جعل یا انتقال مال غیر، علاوه بر جزای نقدی به مجازات‌های مقرر قانونی نیز محکوم خواهد شد.