آداب آخرین ساعات انتظار و دعای کلیدی امام رضا (ع)؛ از وداع شعبان تا سلام به ماه رمضان

ساعات پایانی ماه شعبان، فرصتی طلایی برای «تدارک و تلافی» کوتاهی‌های گذشته و شستشوی جان در زلال استغفار است. امام رضا (ع) با ترسیم نقشه راهی برای این لحظات حساس، ما را به اخلاص و ادای حق‌الناس فرا می‌خوانند تا با قلبی سلیم و دعایی مستجاب، قدم به ماه مبارک رمضان بگذاریم.

کد خبر: ۱۳۷۱۹۹۶

چهارشنبه - ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ / February 18, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، کمتر از یک روز تا آغاز ماه مهمانی پروردگار باقی مانده است. بندگانی که دو ماه رجب و شعبان را به تهذیب نفس گذرانده‌اند، اکنون در اضطراب و اشتیاقی مقدس برای دریافت امضای رضایت الهی هستند. این لحظات، مرز میان "خودسازی" و "بهره‌مندی" است؛ زمانی که باید با کوله‌باری سبک از گناه و دلی مالامال از امید، به استقبال طلوع ماه رمضان رفت.

دستورالعمل امام رضا (ع) برای ساعات پایانی

اباصلت هروی روایت می‌کند که در آخرین جمعه شعبان، امام رضا (ع) به او فرمودند که وقت را غنیمت بشمارد. توصیه‌های کلیدی ایشان برای این ساعات عبارتند از:

تدارک مافات: جبران کوتاهی‌های ایام گذشته ماه.

دعا و استغفار بسیار: روی آوردن به آنچه نافع است.

تصفیه حساب اجتماعی و اخلاقی: ادای امانت‌ها، پرداخت حقوق مردم و زدودن کینه دیگران از دل.

ترک گناه و توکل: عزم بر ترک معاصی و سپردن امور به خداوند.

ذکر مخصوص:

امام (ع) تاکید فرمودند که در باقی‌مانده این ماه، این دعا بسیار خوانده شود:

«اَللّهُمَّ اِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنا فیما مَضى مِنْ شَعْبانَ فَاغْفِرْ لَنا فیما بَقِىَ منه»؛

(خدایا اگر در آنچه از شعبان گذشته ما را نیامرزیده‌ای، در باقی‌مانده آن ببخشای.)

نیایش مشترک شب آخر شعبان و اول رمضان

شیخ طوسی دعایی از امام صادق (ع) روایت کرده که مخصوص لحظه انتقال از شعبان به رمضان است. مضامین اصلی این دعای شریف شامل موارد زیر است:

درخواست سلامت و قبولی: از خدا می‌خواهیم ماه رمضان را برای ما سالم بدارد و طاعات اندک ما را با عافیت بپذیرد.

تغییر و تحول درونی: طلب تبدیل شک به یقین، ریا به اخلاص، و ناامیدی به ایمان به وعده‌های الهی.

عاقبت‌بخیری: درخواست آسودگی هنگام مرگ و گذشت نیکو در وقت حساب (عفو عند الحساب).

توبه نصوح: تمنای قلبی پاک که در آن نشانی از کبر، کینه و نفاق نباشد و جای آن را رضایت به قضا و قدر الهی بگیرد.