واعظ برزانی عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان:

رشد ۱۸ درصدی حجم پول موتور پنهان جهش نرخ ارز است

واعظ برزانی، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، رشد حجم پول، تشدید انتظارات و سوداگری متمرکز را عوامل اصلی افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر عنوان کرد.

کد خبر: ۱۳۷۲۲۱۲

چهارشنبه - ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ / February 18, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نشست سراسری کارگروه تخصصی علوم اقتصادی کمیته تحول در علوم انسانی بسیج اساتید کشور در تهران، با اشاره به اهمیت نرخ ارز در اقتصاد کلان اظهار کرد: نرخ ارز به‌عنوان قیمت مبادله پول ملی با ارز خارجی، متغیری اثرگذار بر سایر قیمت‌ها و بازتاب‌دهنده شرایط کلان اقتصادی است.

وی با بیان اینکه تحلیل‌های رایج هر کدام بخشی از واقعیت را توضیح می‌دهد، افزود: کاهش قیمت نفت، رشد نقدینگی، سوءاستفاده‌های تجاری یا ضعف مدیریت ارزی عوامل قابل توجهی هستند، اما برای فهم دقیق‌تر باید به یک چارچوب جامع توجه کرد.

برزانی در تشریح لایه نخست این چارچوب تحلیلی، به عوامل بنیادین اشاره کرد و گفت: نرخ رشد نقدینگی در پایان آذر ۱۴۰۴ به ۴۵.۶ درصد رسید که نسبت به رقم ۴۰.۹ درصدی سال قبل افزایش داشته است. همچنین نرخ رشد حجم پول به ۵۸ درصد رسیده که حدود ۱۸ درصد بیشتر از سال گذشته است.

وی تأکید کرد: تغییر ترکیب نقدینگی به نفع حجم پول، اثر کوتاه‌مدت قوی‌تری بر بازار ارز دارد؛ زیرا این بخش مستقیماً وارد مبادلات و بازار دارایی‌ها می‌شود و فشار قیمتی ایجاد می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در ادامه به نقش انتظارات اشاره کرد و تصریح کرد: اگر فعالان اقتصادی آینده نرخ ارز را افزایشی پیش‌بینی کنند، رفتار تقاضایی آن‌ها می‌تواند به رشد واقعی نرخ ارز منجر شود؛ هم‌زمانی محدودیت عرضه ارز با فضای روانی منفی این روند را تشدید کرده است.

واعظ برزانی لایه سوم را مربوط به سوداگری دانست و افزود: ساختار بازار ارز ایران و اثرگذاری بازارهای برون‌مرزی، امکان شکل‌گیری رفتارهای سوداگرانه شبکه‌ای را فراهم کرده است.

وی با اشاره به کاهش کسری تراز تجاری ۹ ماهه از منفی ۸.۳ میلیارد دلار به منفی ۲.۹ میلیارد دلار، خاطرنشان کرد: با وجود بهبود تراز تجاری، نرخ ارز کاهش نیافته که نشان‌دهنده نقش تعیین‌کننده عرضه نهایی ارز در بازار است.

واعظ برزانی در پایان تأکید کرد: کنترل پایدار بازار ارز مستلزم اصلاح ناترازی‌های مالی، مدیریت ترکیب نقدینگی و بازنگری در ساختار بازار ارز است.