كرسي‌هاي آزاد انديشي يك روش يا تاكتيك موضعي موقت نيست كه فراموش شوند

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي گفت: اصل بنيادين آزادانديشي جمعي يا كرسي‌هاي نقد و مناظره، يك روش يا تاكتيك موضعي و موقت نيست كه پس از مدتي با روش‌هاي ديگر جا عوض كند و يا به فراموشي سپرده شود.

کد خبر: ۱۳۷۲۷۵

پنجشنبه - ۳۰ تير ۱۳۹۰ / July 21, 2011

به گزارش گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، سيد محمد حسيني در پيامي به همايش كرسي‌هاي آزادانديشي از ديدگاه اسلام و غرب با بيان اين مطلب آورده است: اين اصل بنيادين اسلامي – ايراني به لحاظ قلمرو و گستره نيز بسيار فراگير است؛ يعني، مي‌تواند از جامعه دانشگاهي و حوزوي تا رسانه‌هاي عمومي و قلمرو مساجد، احزاب، گروهها و حتي سازمانها و مؤسسات اداري را شامل شود.

وي در اين پيام آورده است: پرسش از معنا، مبنا و چگونگي آزادانديشي و نظريه‌پردازي آزاد، هم‌اينك به يك آرمان و فرهنگ ملي تبديل شده است.

نخستين پرسشي كه در اين باب مطرح مي‌شود اين است كه هويت و پيش‌زمينه‌هاي تاريخي اين گفتمان يا مقوله آرماني، اسلامي – ايراني است يا غربي؟ غفلت از هويت تاريخي و ملي اسلامي – ايراني موجب مي‌شود كه گروهي اين مقوله مبارك را دست آورد فرهنگ و مدنيت مدرن غرب تلقي كنند و يا بحث از هويت موضوع را به موجب ابهام و ناشناختگي در بوته ترديد قرار داده و سكوت كنند.

اما با تأمل و تدبري نه‌چندان گسترده در تاريخ انديشه اسلامي – ايراني و غرب در سه دوره يونان و روم، قرون وسطي و دوره جديد مي‌توان دريافت كه حلقه‌ها و تشكل‌هاي فلسفي – علمي آزادانديش در جهان اسلام و ايران هويت مستقل و فاخري دارد كه در تحولات آزادانديشانه قرون وسطي، رنسانس و غرب جديد اثرگذار بوده است.

در ادامه اين پيام آمده است:‌ آزادانديشي در يونان باستان با پيدايش تفكر فلسفي در باب جهان و يافتن اصل يا ماده‌المواد عالم آغاز شد و پس از آن با ظهور سوفيسم و شك‌گرايي نمود بيشتري يافت؛ اما پيش‌زمينه‌هاي كرسي‌هاي آزاد انديشي را بايد در روش سقراطي و افلاطوني جست‌ وجو كرد كه به روش ديالكتيكي موسوم بوده است.

اين پيام مي افزايد: قرون وسطي دوران حاكميت كليساست؛ يعني در آن بررسي‌هاي آزاد جمعي جايگاهي ندارد و اگر بتوان نمونه‌اي از آزادي فكري در آن سخن گفت در قلمروهاي فردي است.

غرب در عصر رنسانس و اوايل دوره مدرن وارد گفت‌وگوهاي نسبتاً آزاد مي‌شود بويژه در عصر روشنگري يا عصر خرد كه در آن فرهنگ نقد و بررسي و گفت‌وشنود علمي مشاهده مي‌شود؛ اما غالب آن در چارچوب تأويل‌گرايي سكولاريستي است.

در ادامه اين پيام آمده است: قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم كه عصر الحاد و استعمار است، چارچوب‌گرايي و ايدئولوژي‌مداري كه به موجب آن بر فرهنگ و روشهاي يك سويه در عرصه علم و هنر تأكيد مي‌شود، ملاك و معيار عمل است نه آزادانديشي جمعي و كرسي‌هاي آزاد.

وزير ارشاد همچنين در اين پيام آورده است: آزادانديشي جمعي كه اوج آن در كرسي‌هاي آزاد نقد و نظريه‌پردازي‌ نمود مي‌يابد از تفكر و فرهنگ قرآني – نبوي و پس از آن فرهنگ اهل بيت (ع) آغاز مي‌شود. قرآن كتابي است كه به تفكر جمعي و روش تعاملي در حوزه دانش و هنر بسيار تأكيد مي‌كند.

حسيني در ادامه پيام خود خاطر نشان ساخت: انديشمندان اسلامي، پيرو فرهنگ قرآني- نبوي و علوي در تمامي قلمروهاي علمي – فلسفي و هنري خود اين اصل را محور كار خود قرار دادند كه حاصل آن تمدن دوران طلايي قرن چهارم تا هشتم هجري شد.

در ادامه اين پيام آمده است: در اين دوره كه زمينه‌ساز عهد رنسانس و عصر مدرنيته در غرب بود، آزادانديشي جمعي و در اصل، كرسي‌هاي آزادانديشي در بهترين شكل آن نمود عيني پيدا مي‌كند.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در ادامه پيام خود با تأكيد بر توسعه كرسي‌هاي آزادانديشي در جوامع علمي كه توسط رهبر معظم انقلاب اسلامي صورت مي‌پذيرد، افزود: در اصل، تأكيد بر تداوم يك فرهنگ و سنت ديرپا در انديشه اسلامي و تاريخ تمدن شيعي است كه بدون اغراق و مبالغه نياز فوري و اولويت درجه اول در ميان راهبردهاي فرهنگي – تمدني ملي و فراملي است.

حسيني در خاتمه اين پيام ابراز اميدواري كرده است؛ از رهگذر برپايي چنين نشست‌هايي بتوان در توليد علم و ايجاد شور و نشاط علمي در ميان نسل جوان و دانشجويان و دانشگاهيان بهره جست و جايگاه علم را در حوزه‌هاي مختلف ارتقا بخشيد؛ چرا كه عزت و اقتدار نظام مقدس اسلاميمان در پرتو رشد علمي حاصل‌ مي‌شود./انتهاي پيام/