نسخه‌های خطی، سند هویت تاریخی یک ملت است

عضو هیئت امنای کتابخانه ملی گفت : نسخه‌های خطی، صرفاً از نظر محتوایی ارزشمند نیستند، بلکه از حیث تاریخی و هنری نیز اهمیت دارند؛ چراکه نوع کاغذ، خط، شیوه نگارش و حتی شیوه صحافی آن‌ها، بخشی از تاریخ تمدن و صنعت هر دوره را روایت می‌کند.

کد خبر: ۱۳۷۳۵۱۹

شنبه - ۰۲ اسفند ۱۴۰۴ / February 21, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو آیین ملی بزرگداشت حامیان نسخ خطی با هدف تقدیر از پژوهشگران، فرهیختگان و پدیدآورندگان آثار مرتبط با حفظ، صیانت و ترویج میراث نسخه‌های خطی با شعار «میراث دیروز، اندیشه امروز» اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ و هم‌زمان با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار می‌شود.

نجفقلی حبیبی، پژوهشگر فلسفه اسلامی و استاد دانشگاه، با اشاره به اهمیت نسخه‌های خطی، این آثار را «سند علمی و مظهر تفکر یک ملت در طول تاریخ» دانست و تأکید کرد: «هر نسخه خطی، بازتاب اندیشه، دانش و شیوه زیست نسل‌های گذشته است.»

وی با طرح این پرسش که «یک تکه کاغذ متعلق به چند صد سال پیش چه ارزشی برای امروز دارد؟» تصریح کرد: «نسخه‌های خطی حامل اندیشه‌ها، استدلال‌ها، تجربه‌ها و دستاوردهای علمی گذشتگان هستند و بدون آن‌ها، امکان شناخت دقیق تاریخ علم و فرهنگ وجود نخواهد داشت.»

عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی افزود: «کتاب، عامل انتقال اندیشه از نسلی به نسل دیگر است. اگر این نوشته‌ها نبود، ما چگونه می‌دانستیم دانشمندانی چون ابن سینا یا ابوریحان بیرونی چه گفته‌اند و چه اندیشیده‌اند؟ بسیاری از دانشمندان گذشته تنها از طریق آثار مکتوبشان برای ما شناخته شده‌اند.»

این پژوهشگر فلسفه اسلامی تأکید کرد که نسخه‌های خطی، صرفاً از نظر محتوایی ارزشمند نیستند، بلکه از حیث تاریخی و هنری نیز اهمیت دارند؛ چراکه نوع کاغذ، خط، شیوه نگارش و حتی شیوه صحافی آن‌ها، بخشی از تاریخ تمدن و صنعت هر دوره را روایت می‌کند.

وی با اشاره به برگزاری آیین‌های تقدیر از حامیان نسخه‌های خطی، این رویدادها را اقدامی مؤثر در حفظ سرمایه‌های ملی دانست و گفت: «بزرگداشت نسخه‌های خطی در واقع بزرگداشت دانش، تجربه و هویت تاریخی یک ملت است. این آثار سرمایه‌های ملی‌اند و باید با دقت نگهداری و مرمت شوند.»

حبیبی خاطرنشان کرد: «برخی نسخه‌های خطی منحصر به فرد هستند و در صورت از بین رفتن، بخشی از میراث فکری کشور برای همیشه نابود می‌شود. از این رو، تدوین آیین‌نامه‌های تخصصی برای نگهداری، فهرست‌نویسی و مرمت این آثار، اقدامی ضروری در راستای صیانت از دانش بشری است.»

به گفته وی، اطلاع از آنچه در گذشته اندیشیده و ثبت شده، زمینه رشد و توسعه علمی را فراهم می‌کند؛ چراکه هر نسل بر شانه‌های دانش نسل پیشین می‌ایستد و مسیر پیشرفت را ادامه می‌دهد.

این استاد فلسفه اسلامی در پایان تأکید کرد: «نسخه‌های خطی نه‌تنها حامل دانش و معارف‌اند، بلکه تاریخ زنده یک ملت را پیش چشم ما مجسم می‌کنند و حفظ آن‌ها، حفظ هویت و حافظه تاریخی ماست.»