معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی: ۷۵ درصد حجم بارش‌های کشور تبخیر می‌شود

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری گفت: هر چقدر سطح تبخیر را کاهش دهیم به نسبت، میزان آب قابل دسترس افزایش پیدا می‌کند و به همان میزان هم می‌تواند میزان فرسایش خاک را مدیریت کند.

کد خبر: ۱۳۷۳۸۵۰

يکشنبه - ۰۳ اسفند ۱۴۰۴ / February 22, 2026

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، در حالی که ایران با چالش‌های مکرر خشکسالی و سیلاب دست و پنجه نرم می‌کند، یک مقام مسئول در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری آماری تکان‌دهنده از هدررفت منابع آبی کشور ارائه داد که نشان می‌دهد بزرگترین بحران ما، نه کمبود بارش، بلکه سوءمدیریت تبخیر است.

به گفته حسن وحید، معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، از مجموع ۴۰۰ میلیارد مترمکعب بارش سالانه در کشور، سهم عظیمی معادل ۳۰۰ میلیارد مترمکعب صرفاً به دلیل تبخیر و تعرق از دست می‌رود. این بدان معناست که تنها حدود ۸۰ میلیارد مترمکعب از کل منابع آبی برای برنامه‌ریزی و استفاده باقی می‌ماند؛ یعنی ۷۵ درصد ظرفیت آبی کشور تبخیر می‌شود.

این مقام مسئول تأکید کرد که این هدررفت عظیم آب، بحران‌های زیست‌محیطی دیگری را تشدید کرده است که عبارت است از:

فرسایش ویرانگر خاک ) - ایران با میانگین فرسایش سالانه ۱۵.۴ تن در هکتار، وضعیت نگران‌کننده‌ای نسبت به میانگین جهانی دارد. این امر به معنای نابودی سالانه ۱.۵ تا ۲ میلیارد مترمکعب خاک زراعی غنی است.

کسری عظیم سفره‌های زیرزمینی ) - آخرین آمار وزارت نیرو حاکی از کسری ۱۶۰ میلیارد مترمکعبی در سفره‌های زیرزمینی است که عامل اصلی پدیده‌هایی، چون فرونشست و ریزگرد‌ها در سراسر کشور محسوب می‌شود.

معاون سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری راهکار اصلی برای خروج از این وضعیت را در افزایش پوشش گیاهی و اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری دانست.

وحید توضیح داد: با افزایش پوشش گیاهی مناسب، سطح تبخیر کاهش می‌یابد ؛ تحقیقات نشان داده است که افزایش پوشش گیاهی می‌تواند متوسط میزان تبخیر را از ۷۵ درصد به ۵۸ درصد برساند.

وی افزود: مدیریت روان‌آب‌ها و سیلاب‌هایی که به صورت تخریبی وارد دریا شده و از دسترس خارج می‌شوند، یکی دیگر از دستاورد‌های اجرای این طرح‌هاست.

بر اساس این یافته‌ها، توجه فوری به حفظ آب و خاک از طریق افزایش سرسبزی و اجرای دقیق طرح‌های آبخیزداری، نه تنها مدیریت منابع آبی را بهبود می‌بخشد، بلکه با کنترل فرسایش، به احیای توان سرزمینی کشور کمک شایانی خواهد کرد.