گزارش|

ایلام؛ نقطه عطف اربعین در دیپلماسی مرزی ایران و عراق / مطالبات واسط برای تسهیل تردد از مرز زرباطیه چیست؟/ایلام؛ گذرگاه راهبردی اربعین و نقطه اتصال ایران و عراق

اربعین حسینی از اوایل دهه ۱۳۹۰ با گستره‌ای بی‌سابقه برگزار می‌شود و امروز به بزرگ‌ترین گردهمایی مذهبی جهان تبدیل شده است؛ رویدادی که علاوه بر کارکرد معنوی، به پلی ارتباطی میان ملت‌های ایران و عراق بدل شده و نماد همدلی و همگرایی دو کشور است.

کد خبر: ۱۳۷۵۴۸۷

پنجشنبه - ۰۷ اسفند ۱۴۰۴ / February 26, 2026

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، اربعین سال ۶۱ هجری قمری، یادآور بازگشت کاروان اهل‌بیت (ع) به کربلا و تداوم روایت عاشورا است؛ روایتی که اگر بازگو نمی‌شد، بخش مهمی از حقیقت قیام امام حسین (ع) در تاریخ ماندگار نمی‌ماند. اکنون این رویداد عظیم، افزون بر بُعد فرهنگی و اعتقادی، به صحنه‌ای برای تعاملات سیاسی، اقتصادی و رسانه‌ای منطقه تبدیل شده است.

برگزاری این اجتماع میلیونی، به‌ویژه با حرکت زائران به سمت عتبات عالیات، نیازمند زیرساخت‌های گسترده حمل‌ونقل، خدماتی و امنیتی است؛ امری که تنها با هماهنگی و همراهی دو کشور امکان‌پذیر خواهد بود.

ایلام؛ دروازه اصلی تردد زائران

استان ایلام با ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک با عراق و همجواری با استان واسط، یکی از مهم‌ترین و امن‌ترین گذرگاه‌های مرزی کشور به شمار می‌رود. مرز مرز مهران در مقابل مرز زرباطیه عراق، سالانه پذیرای بیش از هشت میلیون زائر است و نقشی راهبردی در تردد اربعین ایفا می‌کند.

در حال حاضر سه گذرگاه مهم در استان فعال یا در آستانه فعال‌سازی است؛ مرز چیلات با استان میسان، مرز مهران با استان واسط (به مرکزیت کوت) و مرز هلاله شمالی که در صورت تصویب هیئت وزیران، امکان توسعه مبادلات تجاری با استان دیاله عراق را فراهم می‌کند.

مطالبات طرف عراقی؛ از اتصال ریلی تا تردد خودرو‌های شخصی

سید هادی مجید الهماشی استاندار واسط، به‌عنوان نماینده عالی دولت عراق، اتصال ریلی میان دو مرز را از نیاز‌های راهبردی توسعه تردد زائران، به‌ویژه در ایام زیارتی، عنوان کرده است. این در حالی است که استان ایلام هنوز به شبکه ریلی کشور متصل نشده و نبود زیرساخت راه‌آهن، یکی از چالش‌های اساسی در توسعه حمل‌ونقل منطقه محسوب می‌شود.

دومین مطالبه طرف عراقی، تسهیل تردد خودرو‌های شخصی با پلاک عراق بین دو استان ایلام و واسط است؛ خواسته‌ای که به دلیل فاصله کم و پیوند‌های فرهنگی و اقتصادی میان دو استان، از سوی شهروندان عراقی مطرح شده است. بر اساس اعلام مسئولان، با توجه به رویکرد دولت در واگذاری اختیارات به استانداران، فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم برای این موضوع در چارچوب ملاحظات امنیتی در دست بررسی قرار دارد.

از دیگر گلایه‌های مطرح‌شده، نبود ثبات در نرخ حمل‌ونقل در مرز مهران برای شهروندان عراقی است؛ موضوعی که به گفته مقامات عراقی، موجب نارضایتی برخی زائران شده است.

پاسخ ایلام؛ تمرکز بر توسعه اقتصادی و منطقه آزاد

احمد کرمی استاندار ایلام ضمن استقبال از تقویت روابط فرهنگی و اقتصادی، پیشنهاد تشکیل کمیته مشترک تجاری به ریاست معاونان اقتصادی دو استاندار را مطرح کرده و بر برنامه‌ریزی منسجم برای توسعه همکاری‌های مرزی تأکید کرده است.

وی همچنین بر تسریع در روند فعال‌سازی مرز هلاله شمالی و تکمیل زیرساخت‌های مرز چیلات تأکید داشته و توسعه مبادلات در حوزه‌هایی، چون گردشگری سلامت، کشاورزی، خدمات فنی ـ مهندسی، معادن و بازرگانی مرزی را از اولویت‌های مشترک دو استان دانسته است.

استاندار ایلام با اشاره به پایان مطالعات و زیرساخت‌های منطقه آزاد تجاری مهران، راه‌اندازی این منطقه را از مهم‌ترین دستاورد‌های سال‌های اخیر عنوان کرده است؛ ظرفیتی که می‌تواند مهران را به یکی از فعال‌ترین پایانه‌های مرزی کشور در عرصه تجارت خارجی تبدیل کند.

ایلام؛ از گذرگاه زیارتی تا کانون راهبردی منطقه

با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی ایلام، استقبال گسترده شهروندان عراقی و تردد چشمگیر سالانه، این استان می‌تواند فراتر از یک گذرگاه زیارتی، به کانونی پویا در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تبدیل شود.

اکنون اربعین برای ما تنها یک رویداد مذهبی نیست؛ بلکه نقطه عطفی در دیپلماسی مرزی، توسعه زیرساختی و تقویت روابط راهبردی میان ایران و عراق به شمار می‌رود؛ مسیری که تحقق آن، نیازمند مدیریت منسجم، تصمیم‌گیری‌های کلان و نگاه توسعه‌محور در سطح ملی است.