«شرح زیارت امین‌الله» از سوی نشر سخن منتشر شد :

ولایت ولی‌الله فرا زمانی است

ولایت الهی برای هدایت موجب رشد و تربیت انسان می‌گردد. ولایت ولی‌الله فرازمانی است و اختصاص به زمان حیات ولی‌الله ندارد، چون رتبه نازل ولایت الله است.

کد خبر: ۱۳۷۶۲۶۲

پنجشنبه - ۰۷ اسفند ۱۴۰۴ / February 26, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، کتاب «شرح زیارت امین‌الله» اثر سید مصطفی محقق‌داماد از سوی انتشارات سخن و مرکز نشر علوم اسلامی به بازار کتاب آمد.

«امین‌الله» زیارتی است با مضامینی عالی و ارزشمند که اولین بار امام سجاد علیه‌السلام و پس از ایشان امام باقر علیه‌السلام با این عبارات امیرالمؤمنین علیه‌السلام را زیارت کردند.

محقق‌داماد در مقدمه ابتدای کتاب به هدف از نگارش کتاب اشاره می‌کند و اینکه در ایام فراگیر شدن بیماری کووید 19 (کرونا) در کشور به دلیل اینکه از حضور در دانشگاه رضوی مشهد برای تدریس و سعادت زیارت و شرفیابی حرم امام رئوف ثامن‌الائمه (ع) محروم شده بود، به گونه صوتی و تصویری زیارت امین‌الله را برای طلاب شرح داد و سپس تصمیم گرفت که آن را در رساله‌ای به نحو مبسوط بنگارد تا ماندنی و توشه‌ای برای سرای دیگر، یعنی برای روز «لاینفع مال و لا بنون الا من اتی ‌الله بقلب سلیم» باشد.

بر اساس مقدمه کتاب، زیارت امین‌الله حاوی چند سلام بسیار پرمحتوا و شهادت به چند موضوع پرمعنا و بالاخره سیزده خواسته زائر از خداوند در حضور ولی‌الله است.

مولف کتاب «شرح زیارت امین‌الله»، سید مصطفی محقق‌داماد، (زاده ۱۳۲۴) مجتهد، فیلسوف و حقوقدان عضو پیوسته و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، عضو هیات امنای فرهنگستان‌های کشور، عضو هیات امنای دانشگاه شهید مطهری و عضو هیات امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و استاد حوزه است.

کتاب «شرح زیارت امین‌الله» مشتمل بر سه فصل است: فصل اول: در بیان معنای زیارت و نقش تربیتی آن؛ فصل دوم: در سلام‌ها و شهادت‌های مهم و فصل سوم در بیان خواسته‌های زائر.

نویسنده به ولایت و تزکیه نفسانی اشاره و بیان می‌کند: «من در اینجا مایلم شما را دعوت به توجه به نکته‌ای کنم که در قرآن مجید در چند آیه مشابه آمده است. یک جا در دعای حضرت ابراهیم(ع): «پروردگارا، در میان آنان فرستاده‌ای از خودشان برانگیز تا آیات تو را بر آنان بخواند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد و پاکیزه‌شان کند، زیرا که تو خود شکست‌ناپذیر حکیمی.»

و سپس در سه آیه دیگر: «همان‌گونه که [تغییر قبله کامل کردن نعمت است، این حقیقت هم کامل کردن نعمت است که] در میان شما رسولی از خودتان فرستادیم که همواره آیات ما را بر شما می‌خواند و شما را [از هر نوع آلودگی ظاهری و باطنی] پاک و پاکیزه می‌کند و کتاب و حکمت به شما می‌آموزد و آنچه را نمی‌دانستید به شما تعلیم می‌دهد.»

«به یقین خدا بر مومنان منت نهاد [که] پیامبری از خودشان در میان آنان برانگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد. قطعا پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند.»

«اوست که در میان مردم بی‌سواد، پیامبری از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و آنان را [از آلودگی‌های فکری و روحی] پاک کند و به آنان کتاب و حکمت بیاموزد و آنان به یقین پیش از این در گمراهی آشکاری بودند.»

در تمام این چهار آیه شریفه در کنار تلاوت آیات خدا و تعلیم کتاب و حکمت «تزکیه» آمده است. فاعل فعل «یزکیهم» رسول‌الله (ص) است. به یقین تزکیه رسول‌الله (ص) چیزی غیر از تعلیم کتاب و حکمت است. تزکیه رسول‌الله (ص) نور هدایتی است که در صورت ارتباط و اتصال با روح او در نفس آدمی ایجاد می‌گردد. این تزکیه از طریق اعمال ولایت نبوی انجام می‌گیرد که شعبه‌ای از ولایت الهی است. در سوره مبارکه کهف آمده است:

«خدا هر که را راهنمایی کند او راه یافته است و هر که را بی‌راه گذارد هرگز برای او یاری راهبر نخواهی یافت.»

و در آیه دیگر:

«و هر که را خدا هدایت کند او رهیافته است و هر که را گمراه سازد در برابر او برای آنان هرگز دوستانی نیابی و روز قیامت آنها را کور و لال و کر به روی چهره‌شان درافتاده برخواهیم انگیخت. جایگاهشان دوزخ است، هر بار که آتش آن فرونشیند شراره‌ای [تازه] بر ایشان می‌افزاییم.

ولایت الهی برای هدایت موجب رشد و تربیت انسان می‌گردد. ولایت ولی‌الله فرازمانی است و اختصاص به زمان حیات ولی‌الله ندارد، چون رتبه نازل ولایت الله است.»

«ولی شما تنها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آوردند، همان کسانی که نماز را برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند.»

در متن آیه شریفه، در عداد ولایت خدا و پیامبر وی، فردی از مومنان که دارای ویژگی و نشانه خاصی است قرار گرفته است. آن نشانه عبارت است از ادای زکات در حال نماز. این آیه شریفه در کتاب‌های حدیثی و تفاسیر شیعی به نام «آیه ولایت» شهرت یافته است. علت این نامگذاری وجود کلمه «ولیکم» در این آیه دانسته شده است.

در دانشنامه امام رضا چنین آمده است که امام هشتم شیعیان، علی بن موسی‌الرضا(ع)، این آیه را با عنوان ولایت خوانده و مصداق آن را علی بن ابی‌طالب(ع) دانسته است.»

کتاب «شرح زیارت امین‌الله» از منابع بسیار بهره گرفته است و نمایه موضوعی پایان کتاب نیز راهنمای خوبی برای خوانندگان علاقه‌مند به منظور دستیابی به اطلاعات ریز به شمار می‌رود.

کتاب «شرح زیارت امین‌الله» اثر سید مصطفی محقق‌داماد با 174 صفحه و شمارگان 1100 نسخه از سوی انتشارات سخن و مرکز نشر علوم اسلامی به بازار کتاب آمد.