حضرت خدیجه (س) از زنی اشرافی تا شِعب؛ ویژگی‌های اصلی همسر پیامبر (ص) چه بود؟

حضرت خدیجه (س) یک زن اشرافی ثروتمند بازرگان، در عین نهایت طهارت و نزهت و همین‌طور عین رقّت قلب، مردم‌دوستی و خدمت به خلق بودند.

کد خبر: ۱۳۷۶۷۰۴

شنبه - ۰۹ اسفند ۱۴۰۴ / February 28, 2026

به گزارش خبرگزاری دانشجو، بنا به نقل تاریخ خدیجه سلام الله علیها پانزده سال قبل از عام‌الفیل متولد شدند. نام مادر ایشان فاطمه بود، همان‌طور که دخترشان فاطمه نام گرفت. پدر خدیجه هم خُوَیلد بود، لذا این دختر بزرگوار خدیجه بنت خویلد نام گرفت.

در دوران جاهلیت حضرت خدیجه سلام الله علیها را طاهره صدا می‌زدند، یعنی به خاطر نهایت درجۀ طهارت، پاکی، تقوا و نزهت روح این بانوی بزرگوار، با اینکه اسمشان خدیجه بود، ایشان را طاهره صدا می‌زدند. همان‌طور که پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلِم را امین می‌خواندند، خدیجه سلام الله علیها را هم طاهره صدا می‌زدند.

این بانوی بزرگوار، ثروتمندترین بازرگان مکه بود. ثروت انبوه! خانۀ مجلّل! امکانات بسیار اشرافی! از همۀ دنیا بهترین جمع شده بود! و زینت آلات در خانۀ ایشان بود!

خدیجه سلام الله علیها یک زن اشرافی ثروتمند بازرگان، در عین نهایت طهارت و نزهت و همین‌طور عین رقّت قلب، مردم‌دوستی و خدمت به خلق بودند.

از روزی که خدیجه سلام الله علیها به ازدواج پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم درمی‌آیند، تمام ثروت، زندگی و آبروی خود را به پای رسول الله می‌ریزند. همان روز در ماجرای این ازدواج خدا می‌داند چقدر زنان اشراف عرب به حضرت خدیجه سلام الله علیها زخم زبان زدند، که تو با یک یتیمِ فقیرِ تهیدست ازدواج می‌کنی؟! تویی که همۀ سرمایه داران عرب آرزوی همسری تو را دارند!

خدیجه سلام الله علیها هر چه داشتند خالصانه به پای پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم ریختند و نخستین مؤمنِ به رسول الله شدند. زمانی که پیغمبر به بعثت مبعوث شدند، اوّلین کسی که به رسول الله ایمان آورد، خدیجه سلام الله علیها بود و امیرالمؤمنین علیه السّلام دومین فرد بودند. نقل شده است این سه، یعنی پیغمبر، خدیجه و امیرالمؤمنین علیهم السّلام، به مسجدالحرام می‌آمدند، با هم مشغول عبادت بودند و هنوز در عالم هیچ مسلمانی جز این سه وجود نداشت.

در سه سال شِعب هم این زن اشرافی با آن زندگی مجلّل و مفرّح، این سه سال را در گرسنگی، سختی و مشقّت طی کردند، طوری که پس از سه سال به شدّت کاهیده شدند و چند روز بعد از دنیا رفتند.

به هرحال خدیجه سلام الله علیها نقش بسیار عظیمی در تاریخ اسلام دارند و پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم هم علاقۀ فوق‌العاده‌ای به این همسر خودشان دارند. پیامبر تا زمانی که حضرت خدیجه زنده بودند، یعنی تا زمانی که به پنجاه سالگی رسیدند، همسر دیگری اختیار نکردند و با وجود خدیجه، زن دیگری برنگزیدند. همان‌طور که امیرالمؤمنین علی علیه السّلام تا زمانی که فاطمۀ زهرا سلام الله علیها در حیات ظاهری بودند، همسر دیگری اختیار نکردند. این ویژگی مختصّ این دو بانوی بزرگ است، که با وجود آنها همسر دیگری اختیار نشد.

بعد‌ها که پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم همسران دیگری اختیار کردند، گاهی اوقات که به مناسبتی نامی از خدیجه علیها السّلام برده می‌شد، بعد از ده سال یا بیش از ده سال که از رحلت خدیجه گذشته بود، وقتی نام خدیجه برده می‌شد، بلافاصله اشک در چشمان پیامبر حلقه می‌زد و وقتی همسرانشان به ایشان می‌گفتند اکنون که خدیجه از دنیا رفته و خدا همسران جوانی نصیب شما کرده، پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم می‌فرمودند: شما را چه به خدیجه؟! اصلاً قابل مقایسه نیستید.

خدیجه وقتی به همسری من درآمد که من در غربت و تنهایی بودم و اسلام هیچ حامی‌یی نداشت. او همۀ خطرات را به جان خرید و همۀ دارایی و هستی خود را در راه اسلام ایثار کرد. شما روزی همسر من شدید، که من رهبر جامعۀ اسلامی و فرمانروای سرزمین اسلامی بودم. اصلاً شما با خدیجه قابل مقایسه نیستید.